Ukuziphatha Okunenzondo

Imininingwane yenqubomgomo

SHINTSHA ILOGI
Ukuqonda Inqubomgomo
Sikholelwa ukuthi abantu basebenzisa izwi labo futhi baxhume ngokukhululeke ngokwengeziwe lapho bengenawo umuzwa wokuthi bayahlaselwa ngokwesisekelo sokuthi bangobani. Kungakho singakuvumeli ukuziphatha okunenzondo ku-Facebook, ku-Instagram, noma ku-Threads.
Sichaza ukuziphatha okunenzondo ngokuthi ukuhlaselwa kwabantu ngokuqondile — kunokuba kube imiqondo noma izinhlangano — ngesisekelo salokho esikubiza ngokuthi izici ezivikelwe (ama-PC): uhlanga, ubuzwe, izwe osuka kulo, ukukhubazeka, inkolo okuyo, isiko, ubulili obukhethayo, ubulili, ubulili bokuzalwa, nesifo esibi. Ngaphezu kwalokho, sibheka iminyaka yobudala ngokuthi isici esivikelwe lapho kubhekiselwa kuyo ihambisana nesinye isici esivikelwe. Sivikela futhi ababaleki, abavela kwamanye amazwe, izifiki, nabacela ukukhoseliswa ezweni ekuhlaselweni okubi kakhulu (Umkhakha 1 ngezansi), nakuba sikuvumela ukuphawula kulokho nokugxekwa kwezinqubomgomo zokwamukelwa kwezifiki. Ngokufanayo, sihlinzeka ngokuvikeleka okuthile ezicini ezingavikelwe, ezinjengomsebenzi, lapho kubhekiselwa kuzo zihambisana nesici esivikelwe. Ngezinye izikhathi, ngokusekelwe emehlukweni omncane wendawo, sibheka amagama athile noma izinkulumo njengamagama avame ukusetshenziswa ezicini ezivikelwe.
Sikhipha inkulumo ehlisa ubuntu, izinsongo zokuziphatha okubi kakhulu noma ubugebengu, nokuhlambalaza. Sikhipha futhi imibono evamile elimazayo, esiyichaza ngokuthi ukuqhathanisa okululazayo okuye kwasetshenziswa emlandweni ukuze kuhlasele, kusabise, noma kukhiphele ngaphandle amaqembu athile, futhi ngokuvamile okuxhunyaniswa nodlame lwangaphandle kwe-inthanethi. Ekugcineni, sikhipha ukudelela okubi kakhulu, izinkulumo zokwedelela noma ukwenyanya, ukuthuka, nezicelo zokukhishwa noma ukuhlukaniswa lapho kuqondiswe kubantu ngokusekelwe ezicini ezivikelekile. Sihlukanisa le nkulumo ngemikhakha emibili yezinga, echazwe ngezansi.
Siyaqaphela ukuthi ngezinye izikhathi abantu babelana ngokuqukethwe okuhlanganisa ukunyundela noma inkulumo enenzondo yomunye umuntu ukuze bayigxeke noma bayibike. Kwezinye izimo, inkulumo, okuhlanganisa nokunyundela, engase yephule izimiso zethu isetshenziswe ekubhekiseleni kulowo muntu okhulumayo noma ngendlela emnika amandla. Sivumela lolu hlobo lwenkulumo uma inhloso yesikhulumi icacile. Lapho inhloso ingacacile, singase sikususe okuqukethwe.
Ngezinye izikhathi abantu basebenzisa ubulili noma ulimi olukhethekile lobulili lapho bechaza ukungena ezindaweni ngokuvamile ezibekelwe imingcele yobulili, njengokungena ezindaweni zangasese, ezikoleni ezithile, ezempi ezithile, ezomthetho, noma izindima zokufundisa, kanye namaqembu ezempilo noma osizo. Ngokuvamile, badala ukukhishwa inyumbazane noma basebenzisa ulimi oluyindelelo ngokomongo wokuxoxisana ngezindaba zezepolitiki noma zezenkolo, njengalapho kuxoxwa ngamalungelo abaguqule ubulili, ukuthuthela kwelinye izwe, noma ubulili obufanayo. Ekugcineni, ngezinye izikhathi abantu bathuka ubulili obuthile lapho kukhona ukwehlukana kwezithandani. Izinqubomgomo zethu ziklanyelwe ukuvumela ukuba zibe khona lezi zinhlobo zenkulumo.
Ungakuthumeli:
Umkhakha 1
Okuqukethwe okuqondiswe kumuntu noma eqenjini labantu (ngaphandle kwamaqembu achazwe njengalawo enze ubugebengu obunodlame noma bocansi noma amelela ingxenye yeqembu elingaphelele) ngesisekelo sesici (sezici) sabo esivikelwe esishiwo ngenhla noma ngokwesimo sokungena ezweni ngohlobo olubhalwe phansi noma olubonakalayo mayelana:
  • Nenkulumo ehlisa ubuntu ngendlela yokuqhathanisa noma evamile nje mayelana nezilwane, amagciwane, noma ezinye izinhlobo zokuphila ezingaphansi kwabantu, okuhlanganisa:
    • Nezinambuzane (ezihlanganisa kodwa ezingalinganiselwe kulezi: amakokoloshe, izikhonyane)
    • Nezilwane nje ngokuvamile noma nezinhlobo ezithile zezilwane ngokwesiko ezibhekwa njengeziphansi (ezihlanganisa kodwa ezingalinganiselwe kulezi: Abantu abamnyana nezinkawu noma izidalwa ezinjengezinkawu; AmaJuda namagundane; AmaSulumane nezingulube; Abantu baseMexico nezibungu)
    • Ibhaktheriya, amavariyasi, noma amagciwane
    • Okungebantu (okuhlanganisa kodwa okungagcini: abantu abanonya, osathane, izinunu)
  • Izinsolo zokuziphatha okubi kakhulu nobugebengu:
    • Abahlukumezi ngokocansi nabahlukumeza izingane ngokocansi (okuhlanganisa kodwa okungagcini kulokhu: AmaSulumane enza ucansi nezimbuzi noma nezingulube)
    • Izigebengu ezinodlame (ezihlanganisa kodwa ezingagcini kulezi: amaphekula, ababulali)
  • Izicelo namathemba okulinyazwa okulandelayo (izinsongo zangempela noma ezithize nezicelo zodlame zidingidwa ngaphansi kwenqubomgomo yethu Yodlame Nokugqugquzela)
    • Ukuthola isifo
    • Ukubhekena nenhlekelele engokwemvelo
    • Ukuzilimaza noma ukuzibulala
    • Ukufa ngaphandle kwesigilamkhuba noma indlela
    • Izingozi noma okunye ukulimaza ngokomzimba okubangelwe isigilamkhuba noma unkulunkulu
  • Imibono evamile eyingozi ngokomlando ehlobene nokusabisa noma udlame, njenge-Blackface; Ukuphika ukuthi kwaba nokubulawa kwabantu abaningi; ukuthi amaJuda alawula izimali, ipolitiki, noma izikhungo zemidiya; nokubhekisela kuma-Dalit ngokuthi izisebenzi ezingelutho; nokuqhathanisa abantu abaNsundu nemishini yasemapulazini.
  • Ukuhlekisa ngomqondo, izenzakalo noma izisulu zobugebengu benzondo ngisho noma engekho umuntu ongokoqobo oboniswe esithombeni.
  • Ukuhlekisa ngabantu ngokuba noma ngokubhekana nesifo.
  • Okuqukethwe okuchaza noma okuqondiswe kabi kubantu ngamazwi ayiziswana. Amazwi ayiziswana achazwa ngokuthi ngamagama akha isimo sokukhiphela ngaphandle nesokwesabisa abantu ngesisekelo sesici esivikelwe, ngokuvamile ngenxa yokuthi la magama axhunyaniswa nokucwasa okusemlandweni, ingcindezelo, nodlame.
Umkhakha 2
Okuqukethwe okuqondiswe kumuntu noma iqembu labantu ngokwesisekelo sesici (sezici) sabo esivikelwe (ngohlobo olubhaliwe noma olubukwayo) ngalokhu:
  • Izicelo noma ukusekelwa kokukhishwa inyumbazane noma ukuhlukaniswa noma izitatimende ezihloselwe ukukhipha inyumbazane noma ukuhlukanisa, ezichazwa njengalezi:
    • Ukukhishwa inyumbazane okuvamile, okusho izicelo zokukhishwa inyumbazane kwabantu abathile noma ukuhlukaniswa, njengokuthi "Abekho X Abavumelekile!"
    • Ukukhishwa inyumbazane kwezepolitiki, okusho ukunqabela ilungelo lokuhlanganyela kwezepolitiki noma ukuthi ukulwela ukuboshwa noma ukwenqatshelwa kwamalungelo ezepolitiki.
    • Ukukhishelwa ngaphandle kwezomnotho, okusho ukuphuca ilungelo lokufinyelela izimfanelo zezomnotho kanye nokubeka imingcele ekubambeni iqhaza ekuqashweni. Siyakuvumela okuqukethwe okulwela ukuba kubekwe imingcele esekelwe ebulilini uma kuziwa kwezempi, ezomthetho, nemisebenzi yokufundisa. Sivumela futhi okuqukethwe okufanayo ngokusekelwe ebulilini obukhethayo, lapho okuqukethwe kusekelwe ezinkolelweni zezenkolo.
    • Ukukhishwa inyumbazane emphakathini, okusho izinto ezifana nokunqabela ukungena ezindaweni (zangempela noma eziku-inthanethi) namasevisi omphakathi, ngaphandle kokukhishwa inyumbazane okusekelwe ebulilini ezindaweni ngokuvamile ezinemingcele ngokobulili, njengezindawo zangasese, ezemidlalo namaligi ezemidlalo, amaqembu ezempilo nawosizo, nezikole ezithile.
  • Ukudelelwa, okuhlanganisa lokho okumayelana:
    • Umuntu, okuhlanganisa kodwa okungapheleli ezinsolweni zobugwala, ukungathembeki, ubugebengu, ubufebe noma okunye ukuziphatha kabi ngokocansi.
    • Izici zengqondo, ezihlanganisa kodwa ezingapheleli ezinsolweni zobulima, ikhono lengqondo, nesifo sengqondo, nokuqhathaniswa okungenasisekelo phakathi kwamaqembu e-PC ngokwesisekelo sekhono lengqondo elingokwemvelo. Siyazivumela izinsolo zesifo sengqondo noma ukukhubazeka lapho kusekelwe ebulilini noma ebulilini obukhethayo, izinkulumo zezepolitiki nezenkolo ezinikeziwe ezimayelana nokuguqulwa ngokobulili nobulili obufanayo nokusetshenziswa okuvamile okungekubi kakhulu kwamagama afana nokuthi "uyaxaka,"
    • Ezinye izindawo, okuhlanganisa kodwa okungapheleli ezinsongweni zokungabi lusizo, ukungabi yinto yalutho, ububi, ukungcola.
  • Amazwi asikisela ukuthi umuntu ubanga ukugula, okuhlanganisa kodwa okungapheleli ekutheni "ungenza ngihlanze."
  • Ukuthuka okuhlosiwe, ngaphandle kokuthukana kwabantu abebethandana lapho behlukana, okuchazwa ngale ndlela:
    • Ukusetshenziswa okuqondisiwe kokuthi "fuck" noma izinhlobo zokuthi "fuck" ngenhloso yokudelela, njengokuthi “Fuck the [Protected Characteristic]!”
    • Amagama noma izinkulumo ezifuna umuntu azibandakanye esenzweni socansi, noma athinte izitho zangasese, izinqa, indle noma umchamo, okuhlanganisa kodwa okungagcini kulokhu: munca umthondo wami, qabula izinqa zami, yidla indle.
Ezimisweni Zomphakathi ezilandelayo, sidinga ulwazi olwengeziwe kanye/noma umongo ukuze siphoqelele:
Ungakuthumeli:
  • Okuqukethwe okuhlinzeka ngokucacile noma okwazisa ukuthi kuhlinzeka ngemikhiqizo noma ngamasevisi ahlose ukushintsha abantu ebulilini ababukhethayo noma ubulili abakhetha ukuba yibo.
  • Okuqukethwe okuhlasela imiqondo, izinhlangano, imibono, imikhuba, noma izinkolelo ezihlotshaniswa nezici ezivikelwe, okungenzeka kube neqhaza ekulimaleni emzimbeni okungenzeka maduzane, ukwesabisa noma ukucwasa abantu abahlotshaniswa naleso sici esivikelwe. I-Meta ibheka izimpawu eziningi ukuze inqume ukuthi kunosongo yini lokulimala kokuqukethwe. Lezi zihlanganisa kodwa azilinganiselwe kulokhu: okuqukethwe okungabhebhezela udlame noma ukwesabisa okungenzeka maduzane; ukuthi kunesikhathi sokwethuka okukhudlwna yini njengokhetho noma ingxabano eqhubekayo; nokuthi kusanda kuba nomlando wodlame oluqondiswe eqenjini elivikelwe. Kwezinye izimo, singase futhi sibheke ukuthi isikhulumi siwusaziwayo noma sisesikhundleni segunya yini.
Ezimweni ezithile, sizovumela okuqukethwe okungase kwephule Izimiso Zomphakathi lapho kunqunywa ukuthi okuqukethwe kuyihlaya. Okuqukethwe kuzovunyelwa kuphela uma izici ezephula umthetho zokuqukethwe zenziwa ihlaya noma ziqondene nento ethile noma nomuntu othile ukuze kuhlekiswe ngaye noma agxekwe.
Qaphela: Uma ungumsebenzisi wase-European Union, futhi ubona okuqukethwe okholelwa ukuthi kwephula imithetho yenkulumo enenzondo ezweni lakini, ungathumela isicelo sokususwa esisemthethweni ku-Facebook noma ku-Instagram.
Okutholwa abasebenzisi
Bona izibonelo ezithile zendlela ukuphoqelela okubukeka ngayo kubantu abaku-Facebook, njengokulandelayo: indlela okubukeka ngayo ukubika okuthile ocabanga ukuthi akufanele kube ku-Facebook, ukutshelwa ukuthi wephule Izimiso zethu Zomphakathi kanye nokubona isikrini sesexwayiso kokuqukethwe okuthile.
Qaphela: Sihlale njalo senza intuthuko, ngakho lokho okubonayo lapha kungase kube okuphelelwe isikhathi kancane uma kuqhathaniswa nalokho esikusebenzisayo njengamanje.
OKUTHOLWA ABASEBENZISI
Ukubika
OKUTHOLWA ABASEBENZISI
Ukuxhumana kwangemva kokubika
OKUTHOLWA ABASEBENZISI
Umuzwa wokukhishwa
OKUTHOLWA ABASEBENZISI
Izikrini zesexwayiso
Idatha
Bheka Umbiko wamuva Wokuphoqelela Izimiso Zomphakathi
Ukuphoqelela
Sinezinqubomgomo ezifanayo emhlabeni jikelele, zawo wonke umuntu ku-Facebook.
Amathimba okuhlola
Ithimba lethu lembulunga yonke labahloli abangaphezu kuka-15,000 lisebenza nsuku zonke ukugcina abantu bephephile ku-Facebook.
Ukuhlanganyela kwababambiqhaza
Izingcweti zangaphandle, izifundiswa, ama-NGO nabenzi bezinqubomgomo basiza ukwenza Izimiso Zomphakathi ze-Facebook.
Thola usizo ngesenzo esinenzondo
Funda lokho ongakwenza uma ubona okuthile ku-Facebook okumelene neZimiso zethu Zomphakathi.
Vakashela Isikhungo sethu Sosizo