Haber doğrulayıcıların kullandığı içerik sınıflandırmaları

GÜNCELLENME 10 MAY 2024
Haber doğrulayıcılar; reklam, makale, fotoğraf, video, Reels videosu, ses ve sadece metin içeren gönderiler dahil olmak üzere herkese açık Facebook, Instagram ve Threads gönderilerini gözden geçirebilir ve değerlendirebilir.
Aşağıda üçüncü taraf haber doğrulayacılar için değerlendirme seçeneklerini ve her bir değerlendirmeye uygun olma olasılığı yüksek olan içeriklere örnekleri bulabilirsiniz. Meta bu değerlendirme kurallarını ayarlamakla sorumlu olmakla birlikte, içerikleri bağımsız bir şekilde değerlendirenler haber doğrulayıcılardır. Meta, değerlendirmelerde değişiklik yapmaz.

Gerçeklere dayanmayan içerikler. Buna aşağıdakiler dahildir:
  • Sahte alıntılar.
  • İmkansız olan veya gerçekten yaşanmış ya da söylenmiş bir şeyin yorumlanması olarak değerlendirilemeyen iddialar
    • Örneğin, bir doğal afet gerçekleşmemişken bunun gerçekleştiğine ilişkin bir iddia
    • Örneğin, bir kişinin bir şey üretmiş veya patentini almış olmamasına karşın bunu yaptığına ilişkin bir iddia
  • Olayları bireylerin veya grupların gizli çalışmaları olarak açıklayan, doğru veya doğrulanamayan bilgileri aktarabilen ancak mantıksız bir sonuç sunan komplo teorileri
    • Örneğin, ürünlerinin yüksek fiyatlı olması gibi alakasız bir soruna dayanarak bir şirketin gizlice uyuşturucu kaçakçılığı yaptığına ilişkin bir iddia
    • Örneğin, savaşa gitmek için bahane üretmek amacıyla hükümet içerisindeki kişilerin bir terör saldırısından doğrudan sorumlu olduğuna ilişkin kanıtsız bir iddia
  • Kendilerini gerçeğe uygun olmayan şekilde haber kuruluşu olarak tanıtan sitelerden fabrikasyon şekilde üretilmiş içerikler.
  • Alakasız bir olayın kanıtı olarak sunulan gerçek görsel, ses veya video içerikleri.
    • Örneğin, bir olay sonrasında şehirde hiçbir hasar gerçekleşmediğini gösterdiğini iddia eden ancak aslında bu olaydan daha önce çekilmiş olan gerçek bir fotoğraf
    • Örneğin, bir kişinin bir suçu itiraf ettiğini gösterdiğini iddia eden ancak aslında başka bir kişiye ait olan gerçek bir video
    • Örneğin, yeni bir yönetmeliğin eskisiyle çeliştiği, gerçek ancak eski bir hükümet yönetmeliğini güncel gibi sunmak

Netliği veya kaliteyi artırmak için yapılabilecek düzenlemelerin ötesinde, insanları gerçeklere dayanmayan bir şey hakkında yanlış yönlendirebilecek şekilde düzenlenen ya da sentezlenen görsel, ses veya video içerikleri. Yapay zeka kullanımı aracılığıyla dijital olarak oluşturulan veya düzenlenen medya içerikleri buna dahildir. Medya içeriklerinin birleştirilmesi buna dahildir ancak medya alıntıları ("bağlam eksik" değerlendirmesine bakın), medya içeriklerinin yanlış bağlamda sunulması ("asılsız" değerlendirmesine bakın) veya dijital oluşturma ya da düzenleme yönteminin kendisi yanıltıcı olmamakla birlikte asılsız bir iddia içeren medya içerikleri ("asılsız" değerlendirmesine bakın) buna dahil değildir. Meta'nın yapay zeka etiketlerinden veya filigranlarından birini ya da Meta'dan bağımsız şeffaflık yöntemlerini kullanmak suretiyle yapay zeka kullanımını açıkça göstererek şeffaflık sağlayan medya içerikleri buna dahil değildir. Ancak dijital olarak oluşturulan veya düzenlenen medya içeriğinin kullanımından ayrı olarak bir iddia içeren gönderilere ayrı bir değerlendirme yapılabilir. Bu tanıma şunlar dahildir:
  • Üzerinde oynanmış veya dönüştürülmüş ses, video ya da fotoğraflar.
    • Örneğin, bir videonun hızının, konuşmacının konuşma niteliği üzerinde yanıltıcı şekilde oynama amacıyla değiştirilmesi
    • Örneğin, gerçekte yaşanmamış olan bir şeyin görüntüsü olarak sunmak için gerçek bir fotoğrafa görsel eklenmesi
  • Yapay zeka kullanılarak oluşturulan medya içerikleri dahil olmak üzere sentetik görseller, sesler ve videolar:
    • Ör. Gerçekte yaşanmayan bir olayı tasvir eden fotogerçekçi bir görsel.
    • Ör. Birisini, söylemediği bir şeyi söylerken veya yapmadığı bir şeyi yaparken tasvir eden bir video.
  • Konuşmanın anlamını tersine çevirmek amacıyla kişinin söylediği sözcükleri çıkaracak veya yeniden sıralayacak şekilde düzenlenmiş medya
    • Ör. "X yapan onlar, Y yapan biziz" diyen birisinin konuşmasını "X yapan biziz" demiş gibi düzenlemek.

Gerçeklerle örtüşmeyen bilgiler içeren içerikler. Buna aşağıdakiler dahildir:
  • Sayı, tarih ve saatlerle ilgili, gerçekten yaşanan veya söylenen bir şeyin yorumu olarak değerlendirilebilecek yanlışlar veya yanlış hesaplamalar.
    • Örneğin, bir etkinliğe kaydolan veya katılan kişilerin sayısının yanlış belirtilmesi
    • Örneğin, bir devlet programının maliyetinin yanlış hesaplanması
  • Asılsız iddiaların baskın olmadığı, doğru ve asılsız olan önemli iddiaların bir karması
    • Örneğin, bazıları doğru ve bazıları yanlış olan çeşitli iddialardan oluşan bir liste
    • Örneğin, bazıları doğru ve bazıları yanlış olan birçok önemli iddia içeren bir video
  • Fikir olarak sunulan ancak yanlış bilgilere dayanan içerikler
    • Örneğin, birinin asılsız olduğu kanıtlanabilen birçok önemli iddia ile desteklenen bir ilke değişikliğinin savunulması

Direkt olarak beyan etmemekle birlikte, bir asılsız iddiayı ima eden içerikler. Buna aşağıdakiler dahildir:
  • Bir asılsız iddiayı ima yoluyla beyan etmek amacıyla, üzerinde oynanmamış (Üzerinde Oynanmış değerlendirmesinin tanımına bakın) veya yanlış bağlamda sunulmamış (Asılsız değerlendirmesinin tanımına bakın) gerçek bir medyadan, asıl içeriğin anlamını çarpıtacak şekilde alınmış bir klip veya alıntı. Buna gerçek siyasetçi konuşmalarının klipleri (ör. metin alıntıları, video klibi) dahil değildir (Siyasetçi tanımına bakın).
    • Ör. videonun uzun sürümünde şiddet eylemleri başlattığı görülebilen bir grubun, barışçıl protesto yaptıkları yönünde slogan attığı sırada alınmış, üzerinde oynanmamış video klibi
    • Ör. birinin konuşmasından alınmış gerçek metin alıntılarını, kişinin gerçekte söylediği şeyin anlamını tersine çevirmeyecek fakat değiştirecek şekilde birleştirmek
  • Bir üçüncü tarafın asılsız iddiasının doğruluğunu sorgulamadan, bu iddiayı haber yapmak (başka bir yerde ortaya atılmış asılsız iddiaları haber yapma kurallarımız hakkında daha fazla bilgi alın).
    • Ör. bir TV programının sunucusu, asılsızlığı kanıtlanabilen bir iddiada bulunuyor ve sunucu iddianın doğruluğunu tasdik etmiyor veya sorgulamıyor
  • Asılsız bir sonucu ima eden veri veya istatistiklerin kullanımı
    • Ör. çalışmanın ortaya koymadığı bir sonucu ima etmek için sadece işine gelen verileri kullanmak
    • Ör. asılsızlığı doğrulanabilen bir sebep sonuç ilişkisini ima etmek için ilişkili verileri vurgulamak

Özellikle siyaset, din veya sosyal meseleler bağlamında eleştiri veya farkındalık için ironi, abartı veya saçmalıkların kullanıldığı, ancak makul bir kullanıcının hiciv olduğunu hemen anlayamayacağı içerikler. Bunlar, hiciv olduğu açıkça etiketlenmeyen veya yeterince bilinmeyen sitelerden gelen veya açıkça etiketlenmeden sunulan içerikler olabilir. Hiciv olarak değerlendirilen içerikler daha fazla bağlam için haber doğrulayıcı makalelerini içerir.

Yanlış veya yanıltıcı bilgi içermeyen içerikler.