Kuchaphata Nekuhlukumeta
Imininingwane yesimiso
LUSHINTJO KULOKWENTIWE
Lamuhla
23 January 2025
3 Kholwane 2024
14 December 2023
29 September 2023
30 Inhlaba 2023
31 March 2023
27 January 2023
30 September 2022
24 December 2021
14 October 2021
27 Ingci 2021
5 May 2021
3 April 2021
29 January 2021
19 November 2020
31 Kholwane 2020
29 May 2020
28 February 2020
31 January 2020
17 December 2019
30 September 2019
31 Kholwane 2019
2 Kholwane 2019
27 April 2019
Inhloso Yesimiso
Kuchaphata nekuhlukumeta kwenteka etindzaweni letinyenti futsi kuba ngetindlela letinyenti letehlukene kusukela ekwenteni tinsongo nekukhipha imininingwane leyenta umuntfu atiwe kuye ekutfumeleni imilayeto lesongelako nekuchumana ngetindlela letinelunya letingafuneki. Asilubeketeleli loluhlobo lwekutiphatsa ngobe luvimbela bantfu kutsi bative baphephile futsi bahlonishwa ku-Facebook, ku-Instagram nakuLokufakile Lokuhlanganisiwe.
Siyehlukanisa emkhatsini webantfu labadvumile nebantfu labangakadvumi ngoba sifuna kuvumela tincociswano, ngalokuvamile letifaka ekhatsi kuphawula lokubucayi ngebantfu lokukhulunywa ngabo etindzabeni noma labatiwa kakhulu. Kubantfu labadvumile, sisusa kuhlaselwa lokukhulu kuhlanganise nekuhlasela lokutsite lapho lomuntfu lodvumile atfunyelelwe simemo ngalokucondzile kulolokufakiwe noma lokuphawuliwe. Bantfu labatiwako sibachaza ngekutsi tiphatsimandla tesive nobe tahulumende welive, bosopolitiki labanaleto tikhundla, bantfu labanesihlwele nobe balandzeli labangetulu kwesigidzi etinkhundleni tekuchumana nebantfu lokukhulunywa ngabo kakhulu etindzabeni.
Kubantfu labangakadvumi, kuvikela kwetfu kuhamba libanga lelidze: Siyakususa lokufakiwe lokuhloselwe kwehlisa sitfunti noma kuhlaza lotsite, lokufaka ekhatsi, ngekwesibonelo, umbono ngetindzaba letiphatselene nekuya ecansini temuntfu lotsite. Siyanaka kutsi kuchaphata nekuhlukunyetwa kungaba nemtselela lomkhulu endleleni bantfwana labancane labativa ngayo, kungako umtsetfo wetfu ubavikela ngelizinga leliphakeme labo labasebentisa loluhlelo labaneminyaka lengephansi kwalengu-18 budzala, ngisho nobe bakusiphi simo.
Lokufakiwe nenhloso kubalulekile, futsi sivumela bantfu kutsi bafake futsi basakate nangabe kucacile kutsi kukhona lokutsite lokusakatwe kuze kugcekwe noma kunakwe indzaba yekuchaphata nekuhlukumeta. Etimeni letitsite, sidzinga kutsi kube nguwe lotibikako ngoba loko kusisita sicondze kutsi lomuntfu locondziwe utiva achashatiwe noma ahlukunyetiwe. Ngetulu kwekubika kutiphatsa lokunjena nalokufakiwe, sikhutsata bantfu kutsi basebentise emathulusi latfolakala etinhlelweni tetfu kute abasite bativikele kuko.
Siphindze sibeneLikhasi Lekuvikela Kuchashatwa, lokungumtfombo walabasha, batali, nebafundzisi labafuna kusitwa ngetindzaba letihlobene nekuchaphata kanye naletinye tinkinga. Iniketa ticondziso letihamba sinyatselo ngesinyatselo, lokufaka ekhatsi nemininingwane lemayelana nekutsi ungaticala njani tincociswano letibalulekile letikhuluma ngekucaphata. Ngena lana kute ufundze kabanti ngaloko lesikwentako kuze sivikele bantfu ekucashatweni nasekuhlukunyetweni.
Naka: Lesimiso asisebenti kubantfu labayincenye yetinhlangano letikhetsiwe ngaphansi kwesimiso seTinhlangano Nebantfu Labayingoti noma kubantfu labashona ngaphambi kwa-1900.
Sigaba 1: Kuvikeleka lokukhona yonkhe indzawo kwabo bonkhe bantfu:
- Wonkhe umuntfu uvikelekile kuloku:
- Kutsintsana lokungafunwa:
- Lokuphindzaphindziwe, NOMA
- Lokukuhlukumeta ngekwelicansi, NOMA
- Lokucondziswe enanini lelikhulu lebantfu ngaphandle kwekucelwa kusengaphambili.
- Lokufuna kutsi umuntfu lotsite atilimate noma atibulale yena noma licembu lebantfu.
- Lokukuhlasela lokusekelwe kulokwentekile njengekugagadlela, kusitakala ngemuntfu kutemacansi, kuhlukumeta ngekwelicansi, noma kuhlukumeteka kwasekhaya.
- Lokutitatimende letentiwe ngenhloso yekutimbadzakanya kutemacansi noma kugcugcutela kutimbandzakanya kuko.
- Lokukuphawula lokukhulu ngetindzaba telicansi.
- Lokusitolo setitfombe telicansi noma imidvwebo
- Lokukuhlasela ngemagama ladzelelako lahlobene nekuya ecansini (sibonelo: ingwababane, ingwadla).
- Lokuveta umbono wekutsi sehlakalo seludlame asikenteki.
- Lokuveta umbono wekutsi labatsite bacamba emanga ngekutsi bavelelwe sehlakalo seludlame noma kuhlaselwa tiphekula sikhuni, kufaka ekhatsi kuveta umbono wekutsi:
- Benta shengatsi bavelelwe sehlakalo lesitsite, noma
- Babhadelwe noma bacashelwe kuyenga bantfu mayelana nendzima yabo kulesentakalo.
- Kunetinsongo letiveta inombolo yelucingo yalotsite leyimfihlo, likheli lendzawo yekuhlala, likheli le-inthanethi noma emarekhodi ekwelapha (njengoba kuchazwe esimisweni Sekwephula Lokuyimfihlo).
- Kucelwa kutsi kwentiwe, noma kwenta titatimende ngenhloso yekutimbandzakanya ekuchaphateni noma ekuhlukumeteni.
- Kwatiswa lokwehlisa sitfunti noma lokuveta kucansukela bantfu labakhonjiswa bakuleso simo, noma ngemuva nje kwaso, njengekuya esikhatsini, kuchama, kuhlanta, noma kutikhulula
- Bonkhe bantfu bavikelekile kuloku lokulandzelako, kodvwa bantfu labadzala labatiwako, kufanele babekwe ebaleni ngenhloso loku:
- Ticelo tekufa kanye netitatimende letivuna kutfola nome kuba nesifo lesitsite.
- Kujabula nome kuhlekisa ngekufa nome ngesifo lesitsite.
- Kuveta imibono lemayelana nekugula lokutsatselwana ngetelicansi.
- Emavi ekukhobosa mayelana nendlela lobukeka ngayo.
Tier 2: Additional protections for all Minors, Private Adults and Limited Scope Public Figures (for example, individuals whose primary fame is limited to their activism, journalism, or those who become famous through involuntary means):
- Ngetulu nje kwekuvikela wonkhe umuntfu, bonkhe bantfwana labancane (labangatiwa nalabo labatiwako), bantfu labadzala labangatiwa nelinani lelilinganiselwe lalabo labatiwako livikelekile kuloku:
- Kuveta umbono wetento telicansi ngaphandle kwasesimeni sekumangalelwa ngebugebengu lokubhekiswe kubantfu labadzala (kutsintsana lokuvusa inkhanuko yekulalana nibe ningakavumelani).
- Kwatiswa lokuveta lomunye umuntfu lomdzala njengentfo yekusetjentiswa kutemacansi (kutsatfwa kwebantfwana labancane njengetintfo tekusetjentiswa kutemacansi kukhulunywa ngako esimisweni Sekusitakala Ngetemacansi, Kuhlukunyetwa Nebungcunu).
- Bonkhe bantfwana labancane (labangatiwa nalabo labatiwako), bantfu labadzala labangatiwa nelilani lelilinganiselwe lalabatiwako) bavikelekile kuloku lokulandzelako, kodvwa kubantfwana labancane labatiwako, kufanele kuvetwe ebaleni ngenhloso loku:
- Kucatsanisa lokwehlisa sitfunti (ngekubhala noma ngalokubukwako) ngaloku noma mayelana naloku:
- Tilwane netilokatane, lokufaka ekhatsi tidalwa letingephansi kunebantfu, ngekwelisiko letibonakala tiphansi.
- Emagciwane netifo.
- Tintfo letingaphili, letifaka ekhatsi lokungudodi, kungcola, nemangcoliso.
- Kwatiswa lokwentelwe kugcamisa, kujikeleta noma ngandlela tsite kwente kutsi kunakwe kabi tici letitsite temtimba (imphumulo, indlebe nalokunye).
- Kwatiswa lokubabeka esigabeni lesitsite kuye ngekubukeka kwabo nome indlela yekwenta.
- Kwatiswa lokwehlisa bantfu sitfunti labavetwa bahlukunyetwa ngekwemtimba (ngaphandle kwasemidlalweni yekulwa).
Sigaba 3: Kuvikeleka lokwengetiwe Kwebantfwana Labancane Labangatiwa, Bantfu Labadzala Labangatiwa, kanye Nebantfwana Labangakatikhetseli Kuba Ngulabatiwako:
- Ngetulu kwako konkhe lokuvikela lokukuloluhla lolungenhla, bonkhe bantfwana labancane labangatiwa, bantfu labadzala labangatiwa (lokufanele batibike bona), kanye nebantfwana labancane labangakatikhetseli kuba ngulabatiwako bavikelekile kuloku:
- Kwetfuka ngalokucondzile.
- Kuveta imibono mayelana nekutsintseka kutekutsandzana, bulili lokhangwa ngibo noma kutsi ubulili buni.
- Kukhomba sinyatselo lokufanele sitsatfwe, titatimende letinetifiso noma imibandzela, noma letikhutsata noma letisekela kwehlukaniswa.
- Simo sengcondvo lesibi noma likhono lekufuna lokutsite, ngaphandle kwesimo sekumangalelwa ngebugebengu kanye nekubuketwa kwemabhizinisi ngalokumelene nebantfu labadzala.
- Tinkhulumo tekwedzelela, leticansulako, noma kwatiswa lokukhomba kungabi khona kwemuntfu lotsite, ngaphandle kwekwatiswa lokumangalela ngebugebengu lokubhekiswe kubantfu labadzala.
- Nangabe labatibikako, bantfwana labancane labangatiwa, bantfu labadzala labangatiwa, nebantfwana labancane labangakatikhetseli kuba bantfu labatiwako bavikelekile kuloku lokulandzelako:
- Livi lemuntfu wekucala lekuchashatwa.
- Titfombe letingafuneki letisetjentiswe kabi.
- Kucatsaniswa nalabanye bantfu emmangweni, labacanjiwe noma labatimele kuye ngekubukeka kwemtimba.
- Imibono levetwako mayelana nenkholo yakho noma kuhlambalata
- Kucatsaniswa netilwane noma tilokatane letingatsatfwa ngekwelisiko njengaletiphansi ngemcondvo noma ngekwemtimba ("ingwe," "libhubhesi").
- Kuchazwa kwemtimba lokungalutsatsi luhlangotsi noma lokuhle.
- Simo sengcondvo lesingasiso lesibi noma kutisho kutsi unelikhono lelitsite.
- Kuhlasela ngemagama ledzelelako lahlobene nekubate tento tekuya ecansini.
Tier 4: Additional protections for Private Minors only:
- Bantfwana labancane batfola kuvikeleka lokukhulu ngephansi kwemtsetfo wetfu. Ngetulu kwako konkhe lokuvikelwa lokukuloluhla lolungenhla, bantfwana labancane labatiwako baphindze bavikelwe kuloku:
- Tinsolo letimayelana nebugebengu noma kutiphatsa lokungekho emtsetfweni.
- Emavidiyo laveta bantfwana labancane bahlukunyetwa emtimbeni, lasakatwe kunoma ngusiphi simo.
- Emagama lahlambalatako lahlobene nekwetfuka bantfu labasikati.
Kuhlukunyetwa nekuhlanjalatwa kusetjentiswa emakhasi, emacembu, imicimbi kanye nemilayeto
- Kuvikelwa kweTigaba 1 kuya ku-4 nako kuyaphocelelwa emakhasini, emacenjini, emicimbini nasemilayetweni.
KuleTimiso Tawonkhewonkhe letilandzelako, sidzinga imininingwane leyengetiwe futsi/noma lokutsite lokufakiwe kuze sitsatse sinyatselo:
Ungakwenti loku:
- Kufaka kwatiswa lokucondziswe kulabatsite usebentisa emaKhasi langafunwa, Emacembu kanye Nemibutsano. Siyakususa lokwatiswa nangabe kubikwe ngulolotsintsekako noma ummeleli wakhe losemtsetfweni.
- Kufaka kwatiswa lokuchazwe ngenhla lokungenteka kudzinge kutsi lotsintsekako akubike noma abike luphawu lolutsite lwekutsi lolokufakiwe kucondziswe kuye (sibonelo: lolotsintsekako utfunyelelwe simemo kulolokufakiwe noma lokuphawuliwe). Sitakususa lokwatiswa nangabe sinesicinisekiso lesibuya kulotsintsekako noma ummeleli wakhe losemtsetfweni (losaphila nobe losashonile) sekutsi lokwatiswa akufuneki.
- Kufaka kwatiswa lokugcugcutela noma lokuveta inhloso yekutimbandzakanya etentweni letitsatfwa njengekucaphata nekuhlukumeta ngaphansi kwemtsetfo wetfu. Sitakususa lokwatiswa nangabe sinesicinisekiso lesibuya kulotsintsekako noma ummeleli wakhe losemtsetfweni sekutsi lokwatiswa akufuneki.
- Kufaka kwatiswa lokwenta bantfu baticabange baya ecasini nemuntfu lowatiwako. Sitakususa lokwatiswa nangabe sinesicinisekiso lesibuya kulotsintsekako noma ummeleli wakhe losemtsetfweni sekutsi lokwatiswa akufuneki.
- Kucalisa kuchumana lokumhlukumeta ngekwelicansi umuntfu lokuchunyanwa naye. Sitakususa noma ngukuphi kwatiswa lokusakatwe endzaweni lengafunwa nangabe sinesicinisekiso lesibuya kulolokutfolile noma ummeleli wakhe losemtsetfweni sekutsi lokwatiswa akufuneki.
- Kususe kuhlukumeta lokukhulu lokucondzile, nangabe:
- Kuhloselwe 'bantfu labasengotini lesezingeni leliphakeme yekulimala ngaphandle kwekungena ku-inthanethi', lokukunoma nguyiphi indzawo, lokuchazwe ngekutsi:
- Labalwela emalungelo ebantfu
- Bantfwana labancane
- Batsintsekile etentweni teludlame/tehlakalo
- Labo bemaphathi laphikisako emaveni layingoti ngesikhatsi selukhetfo
- Tiphatsimandla telukhetfo
- Baphikisi bahulumende labahlaselwe ngalokusekelwe esimeni sabo sekuphikisana
- Tinhlanga netinkholo letincane etindzaweni letinekucabana
- Lilunga lelicembu lelikhetsiwe futsi lelibonakalako lelisengotini
- Kucondzana nanoma ngubani etindzaweni temuntfu, njengalapho kuhlala khona imilayeto noma emafayeleni abo:
- Kwatiswa lokwephula imitsetfo yekuchashatwa nekuhlukunyetwa kwebantfu labatsite,
- Kwatiswa lokungaliwa lokusekelwe eticini letivikelwako
- Ema-akhawunti langasasebenti labe nesandla ekuhlukumeteni lokhulu njengencenye noma
- Ema-network lahlangene nembuso noma hulumende lahlose noma ngumuphi umuntfu kunome nguyiphi indzawo.
- Ema-network laphikisako lahlose noma ngumuphi umuntfu kunoma nguyiphi indzawo:
- Kwatiswa lokwephula imitsetfo yekucashatwa nekuhlukunyetwa kwebantfu labatsite,
- Kwatiswa lokucondziswe kubo lokusekelwe esicini lesivikelekile, noma,
- Kwatiswa noma kutiphatsa ngalenye indlela lokutsatfwa njengalokungemukelwa kuleyo ndzawo
Indlela labaphatseka ngayo labasebentisa loluhlelo
Buka tibonelo tekutsi kuba njani nangabe bantfu batsatselwe tinyatselo ku-Facebook njengekutsi: kuba njani nawubika intfo locabanga kutsi akukafaneli ibe ku-Facebook, nawutjelwa kutsi wephule Timiso tetfu Tawonkhewonkhe nalapho ubona secwayiso ngalokutsite lokufakiwe.
Naka naku: Sihlale sitfutfuka, ngako lokubona lana kungenteka sekuphelelwe sikhatsi nakucatsaniswa naloko lesikusebentisako nyalo.
INDLELA LABAPHATSEKA NGAYO LABASEBENTISA LOLUHLELO
Kubika
INDLELA LABAPHATSEKA NGAYO LABASEBENTISA LOLUHLELO
Kuchumana ngemuva kwekubika lokufakiwe
INDLELA LABAPHATSEKA NGAYO LABASEBENTISA LOLUHLELO
Indlela bantfu labaphatseka ngayo nakususwa lobekufakiwe
INDLELA LABAPHATSEKA NGAYO LABASEBENTISA LOLUHLELO
Ema-screen laveta tecwayiso
Kwatiswa
Hlola Umbiko Wekugcizelela Timiso Tawonkhewonkhe losandza kwentiwa
Kutsatsa sinyatselo
Sisebentisa timiso letifanako emhlabeni wonkhe, kubo bonkhe bantfu labasebentisa i-Facebook.
Emacembu labuketako
Licembu letfu lelisemhlabeni wonkhe lelinemalunga langetulu kwa-15 000 labuketa lokufakiwe lisebenta onkhe malanga kute ligcine bantfu baphephile kaFacebook.
Kusebentisana nemalunga lesibambisene nawo
Tingcweti tangephandle, tifundziswa, Tinhlangano Letingasito Tahulumende kanye nebantfu labakha timiso bayaseluleka mayelana neTimiso Tawonkhewonkhe TakaFacebook.
Tfola lusito ngekuchashatwa nekuhlukunyetwa
Fundza kutsi ungenta njani nangabe ubona lokutsite ku-Facebook lokushayisana neTimiso Tetfu Tawonkhewonkhe.
Vakashela Indzawo Yetfu Yekutfola Lusito