Inyifato y'Urwanko

Insiguro ya poritike

HINDURA URUTONDE RW'IVYAKOZWE
Igituma Amategeko Kanaka Ameze uko Ameze
Twibaza ko abantu bashikiriza ikiri ku mutima kandi bagiranira ubucuti n'abandi mu mwidegemvyo ntangere iyo bumva batabangamiwe kubera ico bari. Niyo mpamvu tutihanganira inyifato y'urwanko kuri Facebook, Instagram, canke Threads.
Dusigura inyifato y'urwanko nko kubwira nabi abantu ubwabo — atari ibintu canke inzego — ufatiye ku vyo twita ibiranga umuntu bikingiwe (PCs mu congereza) : akabira, ubwoko, igihugu umuntu avamwo, ubumuga, idini umuntu arimwo, umuryango, igitsina umuntu yiyumvamwo, igitsina, igitsina umuntu yemera ko yegukira, hamwe n'indwara ikomeye. Ikindi naco, dufata imyaka y'umuntu nk'ikiranga umuntu gikingiwe iyo yavugiwe hamwe n'ikindi kintu kiranga umuntu gikingiwe. Turakingira kandi impunzi, inyambukira, abimukira, abasaba ubuhungiro ku bitero bikomeye cane (Umutigiri wa 1 munsi), naho twemera gutanga iciyumviro no kunegura amategeko yerekeye ivyo kwimukira mu gihugu kanaka. Muri iyo ntumbero nyene, turakingira ibintu bimwebimwe biranga umuntu nk'akazi umuntu akora, igihe dusanze kavugiwe hamwe n'ikindi kintu kiranga umuntu gikingiwe. Rimwe na rimwe, dufatiye k'ubudasa mu gutahura ikintu bivanye n'akarere urimwo, dufata amajambo canke imigwi y'amajambo imwe imwe nk'ibikunda gukoreshwa mu gishingo c'ibiranga umuntu bikingiwe.
Turakurako imvugo itesha agaciro umuntu, ibivugwa bijanye n'ubuhumbu canke ubukozi bw'ikibi bukomeye, hamwe n'ibitutsi. Turakurako ivyiyumviro bibangamira abandi kandi atari vyo, ari navyo dusigura nk'ukugereranya gutesha agaciro vyakoreshejwe muri kahise nk'akaryo ko kugirira nabi, gutera ubwoba, canke gukumira imigwi y'abantu kanaka, kandi bijana kenshi n'ububisha bubera hanze y'urubuga. Ubwa nyuma, turakurako ibitutsi bikomeye, amajambo atesha agaciro canke amajambo arimwo agasuzuguro, kuvuma no guhamagarira abantu gukumira abandi canke kwinubana igihe bikozwe mu kurwanya abantu hisunzwe ibibaranga bikingiwe. Dutandukanya iyo mvugo mu migwi ibiri bivanye n'urugero rw'ukungene ibabaje, nk'ukwo bisiguwe aha hepfo.
Turatahura yuko rimwe na rimwe abantu basangiza abandi amakuru ashobora kuba arimwo ibitutsi canke imvugo ry'urwanko yakoreshejwe n'uwundi muntu mu ntumbero yo kuyiyamiriza canke kuyishira ahabona. Ikindi gihe, imvugo, harimwo n'ibitutsi, yoshobora kuba ihonyanga amategeko ngenderwako yacu, irakoreshwa iyo umuntu ayikoresheje mu kuyisigura yonyene ubwayo canke mu buryo bwo guha ububasha abantu. Turemerera abantu gukoresha imvugo nk'iyo mu gihe intumbero y'uwuyikoresheje itomoye. Igihe intumbero itagaragara neza, turashobora gukurako ayo makuru.
Abantu rimwe na rimwe barakoresha imvugo yiharije igitsina kanaka igihe bavuga ibijanye no kuba mu bibanza usanga kenshi bibujijwe ku gitsina kanaka, nk'ukwinjira mu bwogero, mu mashure adasanzwe, mu gisirikare kanaka, mu nzego zijejwe kwubahiriza amategeko canke mu mirimo y'abigisha, hamwe n'imigwi ijejwe amagara y'abantu canke itanga ubufasha. Mu bindi bihe na ho, usanga basaba ko hagira abakumirwa canke bagakoresha imvugo ikomeretsa igihe bariko baravuga ivya politike canke ivy'idini, nk'igihe bariko baravuga ibijanye n'agateka k'abantu bahinduje ibitsina, k'abimukira canke k'abaryamana n'abo basangiye igitsina. Ikindi gihe naco, abantu rimwe na rimwe baravuma igitsina kanaka igihe c'uguhebana kw'abahora bakundana. Amategeko yacu yatunganijwe kugira ngo atume haba ikibanza c'ivyo biganiro.
Ntushire ku rubuga:
Umutigiri wa 1
Amakuru atumberejwe k'umuntu canke umugwi w'abantu (kiretse imigwi ivurwa ko yakoze ivyaha vy'ubugizi bwa nabi canke vy'ubusambanyi canke ihagarariye igice kiri munsi y'inusu y'umugwi) hisunzwe ibibaranga bikingiwe twavuze aho haruguru canke kubera ari abimukira; ayo makuru akaba yanditse canke ari mu mashusho ari kumwe n':
  • Imvugo itesha agaciro umuntu ivuzwe mu buryo bwo kugereranya canke gufatira abantu mu kivunga ku vyerekeye ibikoko, imigera itera indwara, canke ubundi bwoko bw'ibiremwa bifise ubuzima bidashobora kugereranywa n'abantu, harimwo:
    • Udukoko dutoduto (harimwo n'ibi naho tutabivuze vyose: inyenzi, inzige)
    • Ibikoko muri rusangi canke ibikoko kanaka bizwi muri ako karere nk'aho bikengeretse (harimwo n'aho tutabivuze vyose: abirabure n'inguge canke ibiremwa bisa n'inguge; Abayahudi n'imbeba; Abisiramu n'ingurube; Abanyamegizike n'imisiba)
    • Bagiteri, virisi, canke mikorobe
    • Ibiremwa biri hasi y'abantu basanzwe (harimwo n'aho tutabivuze vyose: inyeshamba, ibisigo, ibihume)
  • Ibivugwa bijanye n'ubuhumbu canke ubukozi bw'ikibi bukomeye:
    • Abasambanyi b'ubugesera n'abafata abana ku nguvu (harimwo n'aho tutabavuze bose: Abisiramu basambana n'impene canke ingurube)
    • Abagizi ba nabi kabuhariwe (harimwo n'aho tutabivuze vyose: abiyahuzi bakora ibitero vy'iterabwoba, abicanyi)
  • Uguhamagarira no kwipfuriza abantu ibibi mu buryo bukurikira (iterabwoba rikomeye canke ridasanzwe hamwe no guhamagarira abantu gukora ububisha bivurwa mw'itegeko ryacu rijanye n'Ubugizi bwa nabi hamwe no Kugumura):
    • Kwandura indwara
    • Guhura n'ivyaduka bitewe n'ibiza
    • Kwikomeretsa canke kwiyahura
    • Urupfu ata mwicanyi azwi canke uburyo bwo kubikora buhari
    • Impanuka canke ubundi buryo bwo gukomereka bidatewe n'umugizi wa nabi abikoze canke bitewe n'akamana
  • Ivyiyumviro bitari vyo abantu bagendana mu mutwe kuva kera bifitaniye isano n'ugutera ubwoba abantu canke kubagirira nabi, nk'ukuba bafise Isura Yirabura; Guhakana ko hatabaye ihonyabwoko ryakorewe abayahudi; kuvuga yuko Abayahudi aribo bagenzura inzego z'ubutunzi, za poritike, canke ibitangazamakuru; kumenyesha ko abantu bo mu Buhindi bitwa Abadarite ari abakozi bo hasi; no kugereranya Abirabure n'ibikoresho vyo mu mirima.
  • Uguteteka amajambo, ibirori canke abacitse kw'icumu ry'ivyaha vy'urwanko naho ata muntu w'ukuri aba yerekanywe mw'isanamu.
  • Uguteteka abantu bafise indwara kanaka canke bariko barahangana nayo.
  • Amakuru yerekana mw'ido n'ido abantu canke mu buryo bubi bigamije kubatuka. Ibitutsi bikaba bisobanurwa nk'amajambo atuma haba icuka kibi co gukumira canke gutera ubwoba abantu bihonyanze amategeko agenga ibiranga umuntu bikingiwe, kenshi na kenshi kubera yuko ayo majambo yerekeye ikumirwa ryakozwe muri kahise, gukandamiza abantu, hamwe no kubahohotera.
Umutigiri wa 2
Amakuru atumberejwe ku muntu umwe canke umugwi w'abantu hisunzwe ibibaranga bikingiwe (mu nyandiko canke mu masanamu) ari kumwe no:
  • Guhamagarira abantu canke gushigikira ugukumira abandi canke ukwinubana canke imvugo zerekana ko umuntu afise intumbero yo gukumira canke kwinuba abandi, bisigurwa nko:
    • Gukumira abandi muri rusangi, ivyo bikaba bisigura guhamagarira gukumira canke kwinuba abandi muri rusangi, nk'akarorero ngo "Nta X yemerewe!"
    • Gukumira abandi mu vya poritike, bisigura kwanka uburenganzira bwo kuja muri poritike canke gushigikira ugupfungwa canke kwankirwa uburenganzira bwo kuja mu vya poritike.
    • Gukumira abandi mu bijanye n'ubutunzi, bisigura kubakumira kugira ngo ntibashobore kuronka uburenganzira bumwe n'abandi mu vy'ubutunzi no kubagabaniriza amahigwe kw'isoko y'akazi. Turemerera amakuru avuga ku bijanye n'uburimbi bushingiye ku gitsina kanaka mu bikorwa vya gisirikare, mu bajejwe kwubahiriza amategeko canke mu kazi ko kwigisha. Turemerera kandi ayo makuru nyene hisunzwe igitsina umuntu yiyumvamwo, igihe ayo makuru ashingiye ku vyo yemera mu vy'idini.
    • Gukumira abandi mu kibano, bisigurwa nko kubankira gushikira ibibanza kanaka (mu buryo bugaragara canke ku mbuga ngurukanabumenyi) hamwe n'ibikorwa bigamije gufasha abantu mu kubaho kwabo, kireste ikumira rifatiye ku gitsina, nk'ubwiherero, inkino n'imigwi y'inkino, igisata c'amagara y'abantu canke mu migwi y'ugufashanya, n'amashure adasanzwe.
  • Ibitutsi, harimwo n'ivyerekeye:
    • Kamere, ushizemwo ariko atari gusa ibivugwa ku muntu vyerekeye ugupfana ubwoba, uguhemuka, ubukozi bw'ikibi bukabije, ubusambanyi n'abantu benshi mu kanya gato canke ubundi buhumbu.
    • Ibimenyetso vy'uko ubwonko bwifashe, harimwo, ariko atari gusa ibivugwa ku muntu bijanye n'ubukehabwenge, ubwenge no gutahura, indwara zo mu mutwe, hamwe n'ukugereranya mu buryo budafise ishingiro hagati y'imigwi y'ibiranga umuntu bikingiwe bishingiye k'ubwenge no gutahura. Turemerera ibivugwa ku muntu vyerekeye indwara zo mu mutwe canke ukutamera nk'abandi igihe bishingiye ku gitsina ciwe canke igitsina yiyumvamwo, bivanye n'ivyiyumviro vya poritike n'ivy'amadini vyerekeye ukwihindura igitsina hamwe n'ukuryamana kw'abasangiye ibitsina hamwe n'ikoreshwa ry'amajambo mu buryo busanzwe kandi ataco buvuze nk'ijambo "ikiburirane".
    • Iyindi mice, harimwo n'ibivugwa ku muntu y'uko ata co amaze, ata co ashoboye, ko ari mubi, ko ari umwanda.
  • Amajambo afise insiguro yuko uwo muntu yerekeye atera indwara harimwo n'ibi bikurikira naho tutabivuze vyose: "utuma ndahwa."
  • Gutuka kanaka, kiretse ibitutsi bimwebimwe bihagaze ku gitsina kanaka bikoreshwa iyo abantu bakundanye bahebanye, bifise insiguro ikurikira:
    • Gukoresha ijambo "Ndake" canke ubundi bwoko bw'iryo jambo mu ntumbero yo gutukana, nk'akarorero ngo "Ndake [ibiranga umuntu bikingiwe]!"
    • Amajambo canke umugwi w'amajambo ahamagarira abantu mu busambanyi, canke guhuza igitsina, inyo, amavyi canke amasobe, harimwo n'ibi naho tutabivuze vyose: onka inzanyi yanje, nsoma mu nyo, rya amavyi.
Ku bijanye n'Amategeko Ngenderwako akurikira, turasaba ayandi makuru n'/canke uko ibintu vyifashe kugira ishirwa mu ngiro ribe:
Ntushire ku rubuga:
  • Amakuru yerekeye gutanga canke avuga ko yotanga mu buryo bweruye ibintu canke ubufasha bwo guhindura igitsina umuntu yavukanye canke guhindura umugwi w'igitsina w'abo birangurana amabanga y'abubatse.
  • Amakuru abangamira ibintu kanaka, ibisata, ivyiyumviro, imigirwa, ivyizerwa bifitaniye isano n'ibiranga abantu bikingiwe, bishobora gutuma haba ikubagurwa ryo ku mubiri, iterabwoba canke ikumira ku bantu bafise ivyo bibaranga bikingiwe. Facebook irihweza ibimenyetso bitandukanye kugira imenye ko muri ayo makuru harimwo canke hatarimwo ibishobora kugirira nabi abantu. Muri ivyo harimwo, naho tutabivuze vyose: amakuru ashobora gutuma habaho ububisha canke iterabwoba; haba mu gihe hariho icuka kibi mu bantu nko mu gihe c'amatora canke mu gihe c'intambara; canke haheruka kuba ububisha bwakorewe abantu bafise ibibaranga bikingiwe. Rimwe na rimwe, dushobora kandi kuraba ko uwuriko aravuga asanzwe ari umuntu azwi cane canke ko ari umutegetsi.
Rimwe na rimwe, tuzokwemera ko amakuru asanzwe aboneka nk'ayahonyanga Amategeko Ngenderwako yacu aja ku rubuga rwacu, mu gihe bizoba vyagaragaye yuko ayo makuru ariko atera ivyatsi ikintu abicishije mu gutwenza abantu. Ayo makuru azokwemererwa mu gihe ibiyarimwo bihonyanga amategeko bizoba biriko bikoreshwa mu gutera ivyatsi ikintu biciye mu gutwenza abantu gusa canke bigenewe umuntu canke ikintu kanaka mu ntumbero yo kubihema canke kubitera ivyatsi.
Menya neza: nimba uri umunywanyi wo mw'Ishirahamwe ry'Ubumwe bwa Buraya, ukaba ubonye amakuru wibaza ko ahonyanga amategeko agenga imvugo y'urwanko mu gihugu cawe, urashobora gusaba Facebook canke Instagram ko akurwako hisunzwe amategeko.
Uko abakoresha urubuga biyumva baruriko
Raba uburorero bumwebumwe bw'ingene iyububahirizwa ry'amategeko rimeze ku bantu bari kuri Facebook, nk'ibi bikurikira: ingene kuvuga ko hari ikintu kidakwiye kuba kuri Facebook bimeze, kubwirwa yuko wahonyanze Amategeko Ngenderwako yacu hamwe no kubona ikiyo kikugabisha ku makuru kanaka ari ku rubuga.
Menya neza: Tuguma na ntaryo dutunganya neza ibikorwa vyacu, ni co gituma ivyo uriko urabona ngaha bishobora kuba vyarataye igihe ugereranije n'ivyo dukoresha muri iki gihe.
UKO ABAKORESHA URUBUGA BIYUMVA BARURIKO
Kudoma urutoke ku bitagenda neza
UKO UWUKORESHA URUBUGA YIYUMVA ARURIKO
Guhanahana amakuru inyuma yo kuvuga ko hari ikitagenda neza
UKO UWUKORESHA URUBUGA YIYUMVA ARURIKO
Uko gukura amakuru ku rubuga bimeze
UKO UWUKORESHA URUBUGA YIYUMVA ARURIKO
Ubutumwa bugabisha bwo ku kiyo
Amakuru
Raba icegeranyo canyuma c'Ishirwa mu Ngiro ry'Amategeko Ngenderwako
Gutuma abantu bubahiriza amategeko
Dufise amategeko ameze kumwe ahantu hose kw'isi, ku bantu bose bakoresha Facebook.
Imigwi y'abagenzuzi
Umugwi wo kw'isi yose wacu w'abagenzuzi ugizwe n'abantu barenga 15000 bakora imisi yose kugira ngo bakingire abantu bari kuri Facebook.
Ukwiyemeza kw'abafatanyabikorwa
Abahinga, abarimu mu ma kaminuza, amashirahamwe yigenga n'abashiraho amategeko badakorera ishirahamwe ryacu, barafasha mu gutanga amakuru yisungwa mu Mategeko Ngenderwako ya Facebook.
Kuronka ubufasha ku bijanye n'inyifato y'urwanko
Menya ico wokora mu gihe ubonye kuri Facebook ikintu gihonyanga Amategeko Ngenderwako yacu.
Je mu Gisata cacu Gitanga Ubufasha