Sababa Imaammataa
Namoonni fakkiiwwan giraafikii fi jeeqan ilaalchisee miira tuqummaa adda addaa akka qaban ni hubanna. Fayyadamtoota qabiyyee akkasii irraa eeguuf, qabiyyee baay'ee giraafikii ta'e ni haqna, akkasumas namoonni osoo hin cuqaasin dura miira tuquu akka danda'u akka beekaniif gosoota qabiyyee biroo irratti mallattoo akeekkachiisaa nI daballa. Dandeettii fayyadamtoonni dargaggootaa qabiyyee isaaniif hin mijanne ykn umuriin wal hin simne arguu danda’an ni daangessina. Kana gochuudhaan, otoo fayyadamtoonni keenya yaada isaanii akka ibsaniif bakka kennuu itti fufnuu, muuxannoo fayyadamaa sirrii kennuuf kaayyeffanna.
Fayyadamtoonni gochoota akka dhiittaa mirga namoomaa ykn waldhabdee hidhannoo ifa baasuuf ykn balaaleffachuuf jecha qabiyyee qooduu akka danda’an ni hubanna. Imaammatoonni keenya qabiyyeen halqara kana keessatti yoom akka qoodamu ilaaluun haala kanaan marii fi hubannoo uumuuf bakka kan kennanidha.
Beeksisa itti kaffalameef, eegumsa dabalataa ni kennina. Fakkeenyaaf, qabiyyeen akka miira namaa tuqutti ilaalame beeksisa keessatti hojjechuuf ulaagaa hin guutu. Akkasumas beeksisni suuraa fi suursagalee nama rifachiisu, suukaneessaa ykn haala biraatiin miira namaa kakaasu akka hin dabalanne ni dhorkina. Odeeffannoo dabalataaf maaloo Duudhaalee Beeksisaa keenya ilaali.
Hin maxxansinaa:
Fakkii namootaa
Suursagalee namoota, lubbuun jiraniis ta’e du’an, halqara yaalaaf hin taane keessatti, kan agarsiisan:
Diigamsa qaamaa.
Namoota lubbuun jiran ykn du’an irratti keessoo mul’atu, kan akka qaamolee miidhaman, lafeewwa, ykn tishuu maashaa;
Namoota gubatan ykn ciinca’an; ykn
Kokkee- baqaqsuu.
Tamsaasa kallattii adabbiiwwan du’aa.
Yaadota Gaddisiisoo
Yaadota gaddisiisoon gabaasota – kan akka barruulee barreeffamaa ykn yaadotaa – gidiraa ykn salphina namootaa ykn bineensotaa irraatti gammachuu ibsuu ykn gammaduu.
Kan nuti haqnu:
Iimaammata kana jalatti argii akeekkachiisaa kanneen argatan, qabiyyeen sun miira namaa kan kakaasu ta’uu akka danda’u namoota gorsu; fakkiin sun gocha of ittisuu kan agarsiisu yoo ta’e (fkn, suursagalee nama saamicha hidhannoo irraa of ittisu) yookiin halqara yaalaa keessatti (fkn, fakkii ogeeyyii fayyaa baqaqsanii hodhuu raawwatan) alatti, yaadota gaddisiisoo fakkiiwwan (suursagalee fi ammallee fakkiiwwan) irratti kennaman.
Yaada gaddisiisaa ifatti gidiraa bineensota fakkii keessatti agarsiifaman irratti kenname, fi fakkii bineensota lubbuun jiraachuu irraa gara du’aatti deeman agarsiisu.
Yeroo yaadota gaddisiisoo wajjin ta’u, fakkiiwwan imaammata kana jalatti haqaman ykn argii akeekkachiisaa argatan dhiyeessuu ykn gaafachuu.
Qabiyyee armaan gadii kanaaf, namoonni qabiyyeen sun miira namaa tuquu akka danda’u akka beekaniif argii akeekkachiisaa daballa. Akkasumas dandeettii qabiyyee ilaaluu ga’eessota, umurii 18 fi isaa ol ta’aniif kan daangeessinu:
Fakkii namootaa
Suursagaleewwan namoota, lubbuun jiraniis ta’ee du’an, haala yaalaa keessatti kan agarsiisan:
Diigamsa qaamaa.
Namoota lubbuun jiran ykn du’an irratti keessoo mul’atu, kan akka qaamolee miidhaman, lafeewwan, ykn tishuu maashaa;
Halqara guggubbii reeffaa dabalatee, namoota gubachaa jiran ykn ciinca’an; ykn
Kokkee- baqaqsuu.
Ammallee fakkiiwwan namoota, lubbuun jiraniis ta’e du’anii, kanneen agarsiisan:
Ciccituu.
Namoota lubbuun jiran ykn du’an irratti keessoo mul’atu, kan akka qaamolee miidhaman, lafeewwa, ykn tishuu maashaa;
Namoota gubatan ykn ciinca’an; ykn
Kokkee- baqaqsuu.
Fakkiiwwan (suursagalee fi ammallee fakkiiwwan) kanneen du’a jeequmsaa namoota tokkoo agarsiisan (yeroo du’a isaanii ykn taatee boodaa dabalatee) ykn nama taateen lubbuu namaa balaadhaaf saaxilu (kan akka konkolaataan rukutamuu, olka’iinsa guddaa irraa kufuu, ykn miidhaa qaamaa biroo lubbuu namaa galaafachuu danda’u) isa mudataa jiruu.
Fakkiiwwan adabbii du’aa nama tokkoo agarsiisan (tamsaasa-kallattii osoo hin dabalatin).
Fakkiiwwan gocha gara jabinaa (fkn, gocha jeequmsaa ykn doorsisa ajjeechaa namoota humnaan to’ataman irratti) nama ykn garee namootaa irratti raawwataman agarsiisan.
Fakkiiwwan wantoota alagaa yaalaaf hin taaneen (fkn, haaduu, mismaara, ykn wantoota sibiilaa biroo) gogaa namaa soofuu agarsiisan.
Fakkiiwwan ilkaan nama tokkoo cabee, dhiiguu, ilkaan bakka dhiigni jirutti baafame agarsiisu; ykn wantoota alagaa ilkaan ykn mangaagaa keessa galchuu agarsiisu.
Yoo namni biraan fakkii sana keessatti argame malee, fakkii daa’imman ulfaa fi daa’imman gadameessaan ala jiranii kan du’an agarsiisu.
Fakkii Bineensotaa.
Fakkii bineensotaa, lubbuun jiraatanis ta’ee du’anii – qaama ciccituu, keessoo mul’atu, gubuu ykn ciincessuu ykn lubbuun affeeluu kan agarsiisu.
Fakkii bineensota jiraachuu irraa gara du'aatti deemanii
Fakkiiwwan namoota bineensota lubbuun jiran irratti gocha gara jabinaa (fkn, dhiituu,bishaan keessa buusuu, ykn baallee irraa buqqisuu) raawwachuu agarsiisan;
Qabiyyee armaan gadii kanaaf, dandeettii ilaaluu fayyadamtoota umuriin isaanii waggaa 18 fi isaa ol ta'eef daangeessina:
Suuraa namootaa
Yoo agarsiistonni du’a jeequmsaa agarsiisan hin jiraannellee, fakkiiwwan namoota du’an gartokkoon ykn guutummaatti haguuggii hin qabne agarsiisan.
Yeroo namni biraan fakkii sana keessatti argame, fakkii daa’imman ulfaa fi daa’imman gadameessaan ala jiranii kan du’an agarsiisu.
Fakkiiwwan talaallii, akuu-paankichar ykn gogaa-waraanuu, tumaa tumuu, ykn halqara bocuutiin alatti gogaa nama tokkoo soofuu agarsiisan.
Fakkiiwwan namoota miidhaman halqara yaalaa keessatti yeroo dhukkubbii ykn dhiphinaa keessa jiran, madaa’an, ykn fuula isaanii fi/ykn harka isaanii keessatti ujummoo yaalaa qabatanii mul’atan agarsiisu.
Fakkiiwwan balfa namaa fi dhangala’oo qaamaa agarsiisan (fkn, manca’aa, fincaan, hooqqisa, guurii gurraa, furrii, oomisha cinaa gogaa irraa baafamuu, ykn dhiiga).
Fakkiiwwan konkolaattota gubatan ykn dho'an agarsiisan, ykn yeroo balaan sun uumamu ykn erga uumamee booda konkolaattonni saffisaan deeman meeshaalee biraa waliin walitti bu'an kanaan kan ka'e konkolaatichi daandii isaa gadhiise fi/ykn kutaan konkolaachisaa fi imaltootaa akka malee miidhame agarsiisan.
Fakkiiwwan lola qaamaa namoota lama ykn isaa ol gidduutti taasifamu agarsiisan, kan haala ispoortiitiin ala ta'an.
Fakkiiwwan bineensotaa
Fakkiiwwan bineensota jiran ykn du’an, bakka dhiigni mul’atu jirutti agarsiisan.
Fakkiiwwan bineensota haala da’umsaa keessatti agarsiisan (fkn, dhiigni ykn keessoon qaamaa mul’atu jiru).
Fakkiiwwan bineensota jiran ykn du’an agarsiisan, bakka ilbiisonni isaan keessaa ba’aa jiran mul’atan (fkn, maagaa ykn raammoo).
Fakkiiwwan bineensota miidhamanii rakkataa jiran agarsiisu.
Fakkiiwwan Asoosamaa
Haalawwan armaan gadii keessatti fakkiiwwan namoota asoosamaa agarsiisan:
Diigamsa qaamaa;
Keessoowwan qaamaa mul’atan, kan akka qaamolee miidhaman, lafeewwan, ykn tishuu maashaa;
Namoota gubatan ykn ciinca’an;
Kokkee- baqaqsuu; ykn
Du’a jeequmsaa ykn taateewwan lubbuu namaa balaadhaaf saaxilan.
Fakkiiwwan namoota asoosamaa kan suuraa dhugaa (bakka fakkiin sun suuraa ykn suursagalee nama dhugaa fakkaatu ykn itti dhiyeenyaan fakkaatu), haalawwan armaan gadii keessatti agarsiisan:
Wantoota alagaa yaalaaf hin taane (fkn, haaduu, mismaara, ykn meeshaalee sibiilaa biroo) gogaa soofan;
Balfa namaa ykn dhangala’oo qaamaa (fkn, manca’aa, fincaan, hooqqisa, guurii gurraa, furrii, oomisha cinaa gogaa irraa baafamuu), dhiigaan aalatti;
Daa’imman ykn ulfa gadameessaan alatti du’an;
Fakkiiwwan bineensota asoosamaa, garuu suuraa dhugaa ta’an halqara armaan gadii keessatti agarsiisan:
Diigamsa qaamaa;
Keessoowwan qaamaa mul’atan, kan akka qaamolee miidhaman, lafeewwan, ykn tishuu maashaa;
Bineensota gubatan ykn ciinca’an;
Bineensota fayyaatti affeelaman;
Dhiigni kan irra jiru;
Fakkii bineensota jiraachuu irraa gara du'aatti deemanii;
Namoota bineensota lubbuun jiran irratti gocha gara jabinaa (fkn, rukutuu, bishaan keessaa buusuu, ykn baallee irraa buqqisuu) raawwachuu;
Bineensota miidhamanii rakkataa jiran
Bineensota ilbiisonni isaan keessaa ba’aa jiran (fkn, maagaa ykn raammoo).
Ulaagaalee Hawaasummaa armaan gadiitiif, hojiirra oolchuuf odeeffannoo dabalataa fi/ykn haala dabalataa ni gaafanna:
Nuti hin hayyamnu:
Suuraan ykn sagaleen du’a jeeqaa nama tokkoo yeroo du’i nama sanaa galmee seera kabachiisuu, ragaa du’aa, gabaasa Hiriyaa Amanamaa, ykn gabaasa miidiyaatiin mirkanaa’ee fi miseensi maatii nama du’ee akka haqamu gaafatu.
Suursagalee nama ciinca’ee ykn gubatee akka haala gocha mormii keessaatti of gubuu.
Kan hayyamuu dandeenyu:
Fakkii du’a sukkaneessaa nama tokkoo ykn taatee lubbuu namaa balaa irra buusu yeroo fakkiin sun akka tasaa ta’e