Qisaasa Namaa

Ibsawwan bal'aa Imaammataa

DILBA JIJJIIRI
Sababa Imaammataa
Tattaaffii miidhaa gufachiisuu fi hambisuuf, qabiyyee namootaa daldaluu dabalatee namoota qisaasuu mijeessu yookiin qindeessu ni balleessina. Namaan daldaluun hojii bu’aaf jecha bilisummaa nama tokkoo hojii sarbuu jechuudha. Namootni dirqiin gochaawwan irratti akka hirmaatan namoota qisaasuu daldala saal-quunnamtii, hojii, yookiin gochaalee fedhii isaanii malee biroo. Kanneen biroo dinagdee fi wantootaan fayyaduuf jecha gowwomsuun, humnaa fi dirqisiisuun, akkasumas bilisummaa namootaa mulquun gadi qabuu irratti kan hundaa’e dha.
Namaan daldaluun bifa garaagaraa fi addunyaawaadha; umurii, dhufaatii hawaas-dinagdee, qomoo, koorniyaa, yookiin kallattii argamaa irratti osoo hin hundaa’iin nama kamuu miidhuu danda’a. Bifa garaagaraa qabaata, akkasumas haalli namaa daaddabarsuu tokko sadarkaa guddina adda addaa qabaachuu danda’a. Miidhaan kun dirqisiisaa ta’uu isaa irraa kan ka’e miidhamtoonni hayyama kennuu hin danda’an.
Namaan daldaluu fi daddabarsuu akka walitti hin buune of-eeggachuu qabna, walitti dhufeenya qabu akkasumas walirra bu’uu agarsiisu. Dhaabbatni Mootummaa Gamtoomanii namoota daddabarsuu gama daangaa addunyaan bifa bittaan yookiin hulaa seeraan alaa mijeessuun biyya seensisuu jechuun hiikkaa itti kenneera. Huma yookiin doorsisa osoo hin fayyadamiin, jireenya fooyya’aa barbaaduuf jecha biyya dhaloota isaanii dhiisuu yaaluun bu’aa qisaasa namoota saaxilamanii fida. Namoota daddabarsuun sochii irratti hirkachuun yakka biyya irratti raawwamamudha, namaan daldaluun akkasuma qisaasa irratti hirkachuun yakka nama irratti raawwatamudha.
Qabiyyee waa’ee daddabarsa namaa ykn dhimmoota daddabarsa namaa balaaleffatu, irratti hubannoo uumu , ykn oduu kana irratti gabaasu dabalataan, qabiyyee odeeffannoo waa’ee nageenya namaa fi daangaa ce’uu, kooluu galtummaa ykn biyya akkatti gadhiisan gaafatu ykn qoodu ni hayyamna.
Hin dirbaasiinaa:
Qabiyyee, gochaa ykn walitti dhufeenya namoota kan ittaanuuf qacaru, haala mijeessu ykn karaa bifoota daddabarsa namaa ittaanu kamuutiin namoota dararu:
  • Daldala saalquunnamtii (gocha saalqunnamtii daldalaa kamiyyuu daa’ima waliin yookiin gocha saalqunnamtii daldalaa kamiyyuu nama ga’eessota waliin ta’u kan humna, burjaajessa, yookiin dirqisiisuu of keessaa qabu).
  • Gurgurtaa daa’immanii ykn guddifachaa seermalee
  • Daddabarsa ijoollee maatii hin qabnee fi tola ooltummaa ijoollee maatii hin qabnee
  • Gaa’ela humnaan raawwatu (gaa’ela daa’immanii dabalatee)
  • Saamicha humnaa (humna hidhata qabu dabalatee)
  • Garbummaa mana keessaa
  • Daddabarsa qaama deebi’ee hin biqillee, qaama baasuu, arjooma, ykn buqqisanii dhaabuu halqara arjooma qaamaa saamichaa hin taane osoo hin dabalatiin
  • Sochii yakkaa dirqiidhaani (fkn. kadhaa dirqiidhaan, daddabarsa qorichaa dirqiidhaan)
  • Ijoollee loltummaaf foo’uu
Qabiyyee taatoon qaama sadaffaa sochii saalqunnamtii daldalaaf (maallaqaan ykn karaa biraatiin) itti qacaru, haala mijeessuu ykn fayyadamaa ta’e
Qabiyyee daddabarsa namaa dhiyeessuuf ykn haala mijeessuuf dhiyeessu
Qabiyyee tajaajiloota daddabarsa namaa gaafatu
Qabiyyeen haala biraatiin imaammata kanaan uwwifame yeroo balaaleffannaa, barnootaa, hubannoo uumuu, ykn oduu gabaasuu keessatti maxxanfamu ni hayyamna.
Imaammata Qisaasa Namaa keenya jalatti, gamaaggamtoonni keenya fi sirnoonni ofumaan hojjetan mallattoolee amala adda addaa ilaaluun akkaawuntii cabse adda baasuu fi tarkaanfii fudhachuuf gargaaranis ilaaluu danda’u.
  • Akkaawuntii walqunnamtii isaanii akkaawontii seera cabsan biroo wajjin qaban irratti hundaa’uun, barbaacha ykn walitti dhufeenya qabiyyee seera cabsu wajjiin godhan, ykn miseensummaa hawaasa (fkn. Garee) imaammata keenya cabsuu isaatiin haqne irratti hundaa’uun haquu dandeenya.
Duudhaalee Hawaasaa ittaananiif, raawwachiisuuf, odeeffannoo fi/ykn halqara dabalataa barbaanna:
Qabiyyee bakkeewwan humna namaa qisaasessuuf balaa guddaa qaban keessatti hojii dhiyeessuu yeroo qaamolee seera kabachiisan, dhaabbilee miti mootummaa naannoo, ykn michoota amanamoo birootiin mirkanaa’u haquu dandeenya
Muuxannoowwan fayyadamaa
Fakkeenyota tokko tokko ilaali raawwachiisni namootaaf Facebook irratti maal akka fakkaatu, kanneen akka: waan Facebook irratti ta’uu qaba jettee hin yaadne gabaasuu, Duudhaalee Hawaasaa keenya akka cabsite sitti himamuu fi iskiriinii akeekkachiisaa qabiyyee murtaa’e irratti arguu.
Hubadhaa: Nut yeroo mara fooyya'aa jirra, kanaafuu waanti asitti agartu waan fayyadamu waliin yeroo madaalamu xiqqo kan yeroon irra darbe ta'uu danda'a.
MUUXANNOO FAYYADAMAA
Gabaasuu
MUUXANNOO FAYYADAMAA
Quunnamtii gabaasaan boodaa
MUUXANNOO FAYYADAMAA
Muuxannoo buusaa
MUUXANNOO FAYYADAMAA
Iskiriinii akeekkachiisaa
Raawwachiisa
Namoota Facebook irraa hundumaaf, akka addunyaatti imaammatoota walfakkaatoo qabna.
Gareewwan keeddeebii
Gareen hundataa keenyi kan keeddeebitoota 15,000 ol qabu nageenya namoota Facebook irraa eeguuf guyyaa hunda hojjeta.
Hirmaannaa qooda fudhattootaa
Ogeessotni alaa, hayyootni, Dhaabbileen Miti Mootummaa fi imaammata baastuun Sadarkaalee Hawaasaa Facebook beeksisuuf gargaaru.
Qisaasa namaa irratti gargaarsa argadhu
Facebook irratti waanta faallaa Duudhaalee Hawaasaa keenya deemu tokko yoo agarte maal gochuu akka dandeessu bari.
Giddugala Gargaarsaa keenya daawwadhaa