Etamboli ya Koyina

Bozindo ya Politiki
Baeksperiansi ya Basaleli
Badone

Makambo ya sikisiki ya politiki

BONGOLA MOKOMI
Ntina ya Politiki
Tondimaka ete bato basalelaka mongongo na bango mpe bakɔtaka na boyokani na ndenge ya pɛtɛ ntango bazali koyoka ete babundisami te mpo na oyo etali nani bango bazali. Yango wana topesaka nzela te na etamboli ya koyina na Facebook, Instagram, to Threads.
Tolimbolaka etamboli ya koyina lokola kobundisa bato — na esika ya makanisi to bibɔngiseli — na kolandaka makambo oyo tobengaka bakarakteristiki oyo ebatelami na mobeko (PCs): langi ya loposo, ekolo, mboka bawuta, ebɔsɔnɔ, lingomba ya bonzambe, caste, soki balingi basi to mibali, soki bazali basi to mibali, lolenge bamimɔnaka na kimwasi to kimobali, mpe bokɔnɔ ya makasi. Lisusu, totalaka bambula lokola karakteristiki oyo ebatelami na mobeko soki etalisami esika mɔkɔ na karakteristiki mosusu oyo ebatelami. Tobatelaka mpe baye bakima bitumba na bamboka na bango, baye bazali na mboka ya bopaya, bafandi ya bikolo misusu, mpe baye balukaka bobatelami esongo na bobundisi ya makasi (Eteni ya 1 na nse awa), atako topesaka nzela na bakomantɛre mpe bakritiki ya bapolitiki ya imigrasio. Lolenge mɔkɔ, topesaka bobatelami na bakarakteristiki oyo ezali na nse ya bobatelami te, lokola mosala, soki yango etalisami esika mɔkɔ na karakteristiki oyo ebatelami. Bantango misusu, na kolanda bokɛsɛni ya mboka, tomɔnaka maloba misusu lokola baproxy oyo esalelamaka mingi mpo na bakarakteristiki oyo ebatelami na mobeko.
Tolongolaka maloba oyo ezali kolongola bomoto, maloba ya pitɛ to ya mbeba makasi, mpe mafingi. Tolongolaka mpe mwa makambo oyo esalaka mpasi, oyo tolimboli lokola bokokanisi oyo ezali kolongola bomoto oyo uta kala esalelamaka mpo na kobundisa, kobangisa, to kobengana bituluku misusu ya bato, mpe oyo esangani mingimingi na mobulu libanda ya internet. Mpo na kosilisa, tolongolaka kofinga ya makasi, maloba oyo ezali kotalisa kotyola to koyina, kolakela mabe, mpe bambela ya kobengana to kotya bokabwani ntango ezali kopɔna bato na kolandaka bakarakteristiki oyo ebatelami na mobeko. Tokaboli maloba oyo na banivo mibale ya bokasi, oyo elimbolami na nse awa.
Toyebi ete bantango misusu bato bakabolaka bakonteni oyo ezali na maloba ya kofinga to maloba ya moto mosusu mpo na kotelemela to kofunda maloba yango. Na bantango misusu, maloba, kobakisa mpe mafingi, oyo ekoki mpe lokola kobuka mibeko na biso esalelamaka mpo na komitalisa to na ndenge ya kopesa makoki. Topesaka nzela na lolenge ya maloba wana na esika oyo mokano ya molobi ezali polele. Na esika oyo mokano ezali polele te, tokoki kolongola konteni yango.
Ntango mosusu bato basalelaka elobi mɔkɔ ya ndenge ya kosangisa nzoto to ya kimwasi to kimobali ntango basololaka na ntina ya bokɔti na bisika oyo mingimingi makoki ya kokɔta epesamaka na kotala kimwasi to kimobali, lokola kokɔta na batwalɛti, na biteyelo ya sikisiki, misala ya sikisiki ya basoda, ya bato ya mibeko to ya balakisi, mpe bituluku ya bokɔlɔngɔnɔ to ya lisungi. Bantango misusu, babengaka mpo na kobengana to basalelaka elobeli ya kofinga na masolo ya politiki to ya bonzambe, lokola soki bazali kosolola na ntina ya balotomo ya bato ya transgenre, imigrasio, to kosangisa nzoto basi na basi to mibali na mibali. Na nsuka, ntango mosusu bato balakelaka mabe na kimwasi to kimobali soki bakabwani na bolingo. Mibeko na biso esalema mpo na kopesa esika na lolenge ya maloba oyo.
Kopiblie te:
Nivo ya 1
Bakonteni oyo ezali kopɔna moto to etuuluku ya bato (longola bituluku oyo emɔnani lokola elimbolami lokola basala mabe makasi to mbeba ya kosangisa nzoto to ezali kotalisa na nse ya katikati ya etuluku) na kolandaka bakarakteristiki na bango oyo ebatelami na mobeko oyo totangi na likolo to stati ya imigrasio oyo ekomami to ezali komɔnana na:
  • Maloba ya kolongola bomoto na lolenge ya bokokanisi na to koloba na ndenge ya bonÉ›nÉ› na ntina ya banyama, bilÉ”kÉ” oyo ememaka makÉ”nÉ”, to balolenge ya bomÉ”i oyo ezali na nse ya bato, esangisi:
    • Banyama-nkÉ›kÉ› (esangisi kasi esuki te na: bampÉ›sÉ›, makelele)
    • Banyama na balolenge ya bonÉ›nÉ› to ya sikisiki ya banyama oyo emÉ”nani na elobeli ya mboka lokola ezali na nse (esangisi kasi esuki te na: bato moindo mpe makako to bikelamu ya lolenge ya makako; Bayuda mpe bampoko; Bamizilma mpe bangulu; Bato ya Mexique mpe misÉ”pi)
    • Babakteri, bavirisi, to bamikrobe
    • KomÉ”na bato na nse (esangisi kasi esuki te na: bato ya zamba, bazabolo, bilima)
  • Maloba oyo ezali kotalisa pitÉ› mpe mabe makasi:
    • Bato oyo balukaka se kosangisa nzoto mpe oyo basangisaka nzoto na bana (esangisi kasi esuki te na: bamizilma oyo basangisaka nzoto na bantaba to bangulu)
    • Bato ya makambo mabe makasi (esangisi kasi esuki te na: bateroriste, babomi bato)
  • Mbela mpe elikya mpo na bambeba oyo elandi (bobangisi mpe mbela ya makasi to ya sikisiki mpo na mobulu elobelami na politiki na biso ya Mobulu mpe Kopelisa Mobulu):
    • Kozwa bokÉ”nÉ”
    • Koleka na likama monÉ›nÉ›
    • Komizokisa to komiboma
    • Liwa kozanga mosali-mabe to nzela ya kosala yango
    • Makama mpe bambeba misusu ya nzoto oyo euti na moto te to na nzambe mÉ”kÉ” mpe te
  • Makanisi ya mabe oyo uta kala esangani na kobangisa to mobulu, lokola Elongi Moindo; Koboya kobomama ya bayuda; koloba ete bayuda bazali na bokonzi likolo ya bibÉ”ngiseli ya misÉ”lÉ”, ya politiki to ya bamedia; komÉ”na badalit lokola baombo; mpe kokokanisa baindo na bisalelo ya bilanga.
  • KosÉ›ka likambo, milulu to baye bazwa makama ya makambo mabe ya koyina ata soki moto ya sÉ”lÉ” atalisami na elilingi te.
  • KosÉ›ka bato mpo bazali na bokÉ”nÉ” mÉ”kÉ” boye.
  • Bakonteni oyo ezali kolimbola to kopÉ”na bato na ndenge ya mabe na mafingi. Mafingi elimbolami lokola maloba oyo esalaka koyoka lokola kobengana to kobangisa esongo na bato na kolandaka karakteristiki oyo ebatelami, mingimingi mpo maloba yango esangani na bokÉ›sÉ›ni, minyÉ”kÉ”, mpe mobulu oyo eyebana uta kala.
Nivo ya 2
Bakonteni oyo ezali kopɔna moto to etuluku ya bato na kolandaka (ba)karakteristiki na bango oyo ebatelami na mobeko (na lolenge ya kokoma to komɔna) na:
  • Bambela to lisungi mpo na kobengana to kotya bokabwani to maloba oyo etalisi mokano ya kobengana to kotya bokabwani, oyo elimbolami lokola:
    • Kobengana ya bato mingi, oyo elingi koloba kobenga mpo na kobengana to kotya bokabwani na bato mingi, lokola "Ata X endimami te!"
    • Kobengana na politiki, oyo elingi koloba koboya lotomo ya kosangana na makambo ya politiki to kosenga botyami na bÉ”lÉ”kÉ” to koboya balotomo ya politiki.
    • Kobengana na nkita, oyo elilingi koloba koboyela makoki ya kozwa lifuti ya nkita mpe kotya ndelo na bosangani na zando ya misala. Tondimaka bakonteni oyo ezali kosenga bandelo na kolanda kimwasi to kimobali na misala ya basoda, ya bato ya mibeko, mpe ya balakisi. Tondimaka mpe bakonteni ya lolenge mÉ”kÉ” na kolanda bosepeli na basi to mibali, soki konteni yango ezali kolanda bindimeli ya bonzambe.
    • Kobengana na société, oyo elingi koloba makambo lokola koboyela makoki ya kokÉ”ta na bisika (na nzoto mpe na internet) mpe misala ya société, longola mpo na kobengana oyo etali kimwasi to kimobali na bisika oyo mingimingi ezalaka na ndelo ya kimwasi to kimobali, lokola batwalÉ›ti, masano mpe bituluku ya masano, bituluku ya bokÉ”lÉ”ngÉ”nÉ” mpe ya lisungi, mpe biteyelo ya sikisiki.
  • Kofinga, bakisa mpe oyo etali:
    • Bomoto, oyo esangisi kasi esuki te na maloba oyo ezali kotalisa kobangabanga, kozanga bosembo, bosali mabe, mpe kindumba to pitÉ› mosusu ya kosangisa nzoto.
    • Bilembo ya makanisi, oyo esangisi kasi esuki te na maloba oyo ezali kotalisa bozoba, makoki ya mayÉ›lÉ›, mpe bokÉ”nÉ” ya mutu, mpe bokokanisi oyo ezangi ntina kati na bituluku ya bakarakteristiki oyo ebatelami na mobeko na kolandaka makoki ya mayÉ›lÉ› oyo ezali na yango. Tondimaka maloba ya bokÉ”nÉ” ya mutu to ezalela ya malamu te soki etali kimwasi to kimobali to bosepeli na basi to mibali, maloba ya politiki to ya bonzambe oyo epesami na ntina ya kozala transgenre to bosangisi nzoto ya basi na basi to mibali na mibali mpe kosalela mingimingi na ndenge ya kosÉ›ka maloba lokola "bizarre".
    • Bisika misusu, oyo esangisi kasi esuki te na maloba oyo ezali kotalisa kozanga motuya, kozanga ntina, kozala mabe, kozala mbindo.
  • Maloba oyo kopesa likanisi ete moto azali ntina ya bokÉ”nÉ”, oyo esangisi kasi esuki te na "kopesa ngai mposa ya kosanza."
  • Elakeli mabe oyo epÉ”ni bato, longola bilakeli misusu oyo etali kimwasi to kimobali na contexte ya kokabwana na bolingo, oyo elimbolami lokola:
    • KopÉ”na kosalela "fuck" to bokÉ›sÉ›ni ya "fuck" mpo na kofinga, lokola "Fuck [Karakteristiki oyo Ebatelami]!"
    • Maloba oyo ezali kobenga mayangani na makambo ya kosangisa nzoto, to kosimba binama ya kobotela, lisÉ”kÉ”, tufi to masuba, oyo esangisi kasi esuki te na: pÉ›la likata na ngai, pesa ngai lipwÉ›pwÉ› na libÉ”lÉ”, lya tufi.
Mpo na Mibeko ya Lisanga oyo elandi, tosengaka bansango mpe/to contexte mosusu mpo na kotosisa mibeko:
Kopiblie te:
  • Bakonteni oyo ezali kopesa na polele baproduit to baservice oyo ezali na mokano ya kobongola lolenge bato bamimÉ”naka kozala mwasi to mobali to identité ya kimwasi to kimobali.
  • Bakonteni oyo ezali kobundisa maloba, bibÉ”ngiseli, makanisi, misala, to kondima oyo esangani na bakarakteristiki oyo ebatelami na mobeko, oyo mingimingi ekoki kosunga na kosala mabe ya nzoto ya mbalakaka, kobangisa to diskriminasio esongo na bato oyo esangani na karakteristiki oyo ebatelami na mobeko. Meta elukaka bilembo mpo na komÉ”na soki ezali na bobangisi ya kosala mabe na bakonteni. Yango esangisi kasi esuki te na: bakonteni oyo ekoki kopelisa mobulu to bobangi ya mbalakaka; ezala na eleko ya matata makasi lokola mapÉ”nami to bitumba oyo ezali kokoba; mpe ezala na lisapo ya kala te ya mobulu esongo na etuluku oyo ebatelami na mobeko oyo batangi. Na bisika misusu, tokoki mpe kotala soki moto oyo azali koloba azali moto monÉ›nÉ› to soki azali na esika oyo epesi ye bokonzi.
Na makambo misusu, topesaka nzela na bakonteni oyo ntango mosusu ekoki kobuka Mibeko ya Lisanga soki etalisami ete konteni yango ezali ya lisɛki. Konteni ekopesama nzela kaka soki bilɔkɔ oyo ezali kobuka mibeko na konteni yango ezali komɔnana lokola lisɛki to epesami na elɔkɔ to moto mosusu mpo na kosɛkisa to kopamela yango.
Tala: soki ozali mosaleli oyo azali na Union Europeenne, mpe ozali komɔna bakonteni oyo okanisi ete ebuki mibeko oyo etali maloba ya koyina na kati ya ekolo na yo, okoki kotinda bosengi ya kolongola oyo elandi mobeko na Facebook to Instagram.
Baeksperiansi ya basaleli
Tala mwa bandakisa ya ndenge nini kotosisa mibeko ezalaka mpo na bato na Facebook, lokola: ndenge ezali komɔnana ntango ya kofunda likambo oyo okanisi ete esengeli te kozala na Facebook, koyebisa yo ete obuki Mibeko na biso ya Lisanga mpe komɔna likebisi ya ekran likolo ya bakonteni misusu.
Tala: Tozali kobɔngisaka makambo ntango nyɔnsɔ, yango wana makambo oyo ozali komɔna awa ekoki kosila ngala mwa moke soki okokanisi yango na oyo tozali kosalela sikoyo.
EKSPERIANSI YA MOSALELI
Kofunda
EKSPERIANSI YA MOSALELI
Masolo sima ya kosala lapɔlɔ
EKSPERIANSI YA MOSALELI
Eksperiansi ya bolongoli
EKSPERIANSI YA MOSALELI
Baekran ya likebisi
Badone
Mɔna Lapɔlɔ ya Bolandi Mibeko ya Lisanga oyo euti kobima
Kotosisa Mibeko
Bapolitiki na biso ezali kaka ndenge mɔkɔ na mokili mobimba, mpo na bato nyɔnsɔ na Facebook.
Baekipi ya botali
Ekipi na biso ya mokili mobimba ya batali koleka 15.000 esalaka mikɔlɔ nyɔnsɔ mpo bato bazala na bokengi Facebook.
Boyangani ya bapartie prenante
Banganga-mayɛlɛ ya libanda, bato ya eteyelo enɛnɛ, Masanga oyo Elukaka Matomba Te mpe bato oyo bakelaka mibeko, basungaka mpo na kopesa nsango na Mibeko ya Lisanga ya Facebook.
Zwa lisungi na oyo etali bizaleli ya koyina
Yeba nini okoki kosala soki omɔni elɔkɔ mɔkɔ na Facebook oyo ezali kobuka Mibeko na biso ya Lisanga.
Kende na Esika na biso ya Lisungi