Жек көрүүнү козутуучу жүрүм-турум

Саясат тууралуу толук маалымат
Колдонуучунун тажрыйбалары
Дайындар

Саясат тууралуу кененирээк

ӨЗГӨРҮҮЛӨР ЖУРНАЛЫ
Саясаттын жүйөсү
Адамдар ким экендигинин негизинде кол салууга дуушар болбосо, өз пикирин айтып, эркин түрдө баарлашат деп ишенебиз. Ошол себептен, Facebook'та, Instagram'да же Threads'те жек көрүүнү козутуучу жүрүм-турумга тыюу салынат.
Жек көрүүнү козутуучу жүрүм-турумду түшүнүктөргө же түзүлгөн нерселерге эмес, дискриминациядан корголгон мүнөздөмөлөр (КМлар) деп аталган нерселердин, мисалы расасы, этникалык таандыктыгы, улуттук теги, майыптуулугу, диний таандыктыгы, кастасы, жыныстык ориентациясы, жынысы, гендердик идентификациясы жана олуттуу оорудан жабыркашынын негизинде адамдарга болгон түзмө-түз асылуу деп аныктайбыз. Андан тышкары, башка корголгон мүнөздөмөлөр менен бирге айтылганда, жаш куракты корголгон мүнөздөмө катары эсептейбиз. Ошондой эле качкындарды, мигранттарды жана баш калка издегендерди дагы катаал асылуулардан (төмөндөгү 1-деңгээл) коргойбуз, бирок миграциялык саясаттар боюнча пикир калтырууга жана аларды сындоого уруксат беребиз. Аны менен катар, иштеген иши сыяктуу корголбогон мүнөздөмөлөргө, алар башка корголгон мүнөздөмөлөр менен бирге айтылганда, коргоо камсыздайбыз. Айрым учурларда, жергиликтүү өзгөчөлүктөрдүн негизинде, биз айрым сөздөрдү жана сөз айкаштарын корголгон мүнөздөмөлөрдү камтыган сөздөрдүн эң көп колдонулган кыйыр көрсөткүчтөрү катары эсептейбиз.
Адамдын аброюна шек келтирген билдирүүлөрдү, олуттуу бузукулук жүрүм-турум же кылмыштуу иштер үчүн айыптоолорду жана кемсинтүүчү сөздөрдү өчүрөбүз. Тарыхта кайсы бир топторго асылуу, аларды коркутуу же коомдон четтетүү үчүн колдонулган, адамды жаман нерсеге салыштыруу катары аныкталган жана көп учурда чыныгы жашоодогу зордук-зомбулук менен байланыштуу зыяндуу стереотиптерди дагы өчүрөбүз. Акырында, адамдарга жеке мүнөздөмөлөрүнүн негизинде багытталган учурларда, олуттуу кемсинтүүлөрдү, жек көрүү же жийиркенүү билдирүүлөрүн, жаман сөздөрдү жана бөлүү же коомдон четтетүүгө чакырууларды өчүрөбүз. Бул билдирүүлөрдү катаалдыгы боюнча төмөндө сүрөттөлгөн эки деңгээлге бөлөбүз.
Кээде адамдар башка бирөөнүн сөзүн же кемсинтүүчү сөздөрдү камтыган контентти аларды айыптоо же ал тууралуу арыздануу үчүн бөлүшөрүн түшүнөбүз. Башка учурларда, тескерисинче, биздин стандарттарыбызды бузушу мүмкүн болгон кемсинтүү камтылган сөздөр өзүнө карата же укуктарын жана мүмкүнчүлүктөрүн кеңейтүү үчүн колдонулушу мүмкүн. Сүйлөп жаткан адамдын максаты так болсо, андай билдирүүлөргө уруксат беребиз. Эгерде максаты түшүнүксүз болсо, контентти өчүрүп салышыбыз мүмкүн.
Айрым учурларда, адамдар көп учурда жыныс же гендердик иденттүүлүк боюнча кирүү чектелген жерлер, мисалы, дааратканаларга, атайын мектептерге, аскердик кызматка, укук коргоо органдарында иштөө же окутуучулук ишмердүүлүк жана ден соолук же колдоо топторунда болуу тууралуу талкуулоодо адамдарды жынысы же гендердик иденттүүлүгү боюнча бөлгөн билдирүүлөрдү колдонушат. Башка учурларда, алар коомдон четтетүүгө чакырып же саясий же диний темаларды талкуулоо контекстинде, мисалы, трансгендерлердин укуктарын, иммиграция маселелерин же гомосексуализмди талкуулоодо, кемсинтүүчү сөздөрдү колдонушат. Акыры, адамдар кээ бир учурларда романтикалык ажырашуу контекстинде жыныска карата сөгүү сөздөрүн билдиришет. Эрежелерибиз андай билдирүүлөргө уруксат берет.
Төмөнкү нерселерди жарыялоого тыюу салынат:
1-деңгээл
Бир адамга же адамдар тобуна (оор же сексуалдык мүнөздөгү кылмыштарды кылган же топтун жарымынан азыраак деп мүнөздөлгөн коргоого алынбаган топтор катары сүрөттөлгөндөрдөн тышкары) жогоруда айтылган корголгон мүнөздөмөлөрдүн же миграциялык статусунун негизинде жазуу же визуалдык түрдө багытталган төмөнкү контент:
  • Жаныбарларга, оору чакыруучу микроорганизмдерге же башка акылга сыйбаган жашоо формаларына салыштыруулар же жалпылоолор түрүндө адамдын аброюна шек келтирген сөздөр, анын ичинде:
    • Курт-кумурскалар (төмөнкүлөрдү камтыган, бирок алар менен чектелген эмес: таракандар, чегирткелер)
    • Жалпы жонунан жаныбарлар же кайсы бир маданиятта интеллектуалдык же физикалык жактан төмөн саналган жаныбарлардын белгилүү бир түрлөрү (төмөнкүлөрдү камтыган, бирок алар менен чектелген эмес: Кара терилүү адамдар жана маймылдар же маймыл сымал жандыктар; Еврейлер жана келемиштер; Мусулмандар жана чочколор; Мексикалыктар жана сөөлжандар)
    • Бактериялар, вирустар же микробдор
    • Экинчи сорттогу адамдар (төмөнкүлөрдү камтыган, бирок алар менен чектелген эмес: жапайылар, шайтандар, желмогуздар)
  • Олуттуу бузукулук жана кылмыштуу жүрүм-турум үчүн айыптоолор:
    • Сексуалдык маньяктар жана педофилдер (төмөнкүлөрдү камтыган, бирок алар менен чектелген эмес: эчкилер же чочколор менен жыныстык катнаш кылып жаткан мусулмандар)
    • Зордук-зомбулук менен байланышкан кылмышкерлер (төмөнкүлөрдү камтыган, бирок алар менен чектелген эмес: террористтер, киши өлтүргүчтөр)
  • Төмөнкүдөй зыяндарга чакыруулар жана үмүтүн билдирүүлөр (олуттуу же конкреттүү коркутуулар жана зордук-зомбулукка чакыруулар Зордук-зомбулук жана тукуруу боюнча саясатыбызда каралат):
    • Оору жугузуу
    • Жаратылыш кырсыгынан жабыркоо
    • Өзүнө зыян келтирүү же өз жанын кыюу
    • Ким тарабынан жана эмне менен өлтүрүлгөнү белгисиз өлүм
    • Өзү же кудайдын каалоосу менен болушу керек болгон кырсыктар же физикалык зыяндар
  • Блэкфейс сыяктуу илгертен коркутуу же зордук-зомбулук менен байланышкан зыяндуу стереотиптер; Холокост окуясын жокко чыгаруу; еврейлер каржылык, саясий же медиа институттарын көзөмөлдөйт деген билдирүүлөр, далиттерди кара жумушчу катары саноо жана кара терилүү адамдарды айыл-чарба техникалары менен салыштыруу.
  • Сүрөттө чыныгы адам тартылбаса дагы, жек көрүүдөн улам болгон кылмыштардан жапа чеккендерди же аларга байланыштуу түшүнүктөрдү же окуяларды шылдыңдоо.
  • Оорусу бар же ооруга байланыштуу башкача симптомдорду болгон адамдарды шылдыңдоо;
  • Адамдарды кемсинтүүчү сөздөр аркылуу сүрөттөгөн же жаман көрсөткөн контент. Кемсинтүүчү сөздөр адамдардын корголгон мүнөздөмөлөрүнүн негизинде аларды бөлүү же коркутуп-үркүтүү максатында колдонулган сөздөр катары аныкталат, анткени алар тарыхый бөлүп жаруу, кысым же зордук-зомбулук көрсөтүүгө байланышкан сөздөр болуп саналат.
2-деңгээл
Корголгон мүнөздөмөлөрүнүн негизинде бир адамга же адамдардын тобуна каршы төмөнкүлөр аркылуу багытталган контент (жазуу же визуалдык түрдө):
  • Төмөнкүдөй мүнөздөмөлөрү болгон адамдарды коомдон четтетүүгө же бөлүүгө чакырыктар же колдоо, же болбосо коомдон четтетүү же бөлүү ниети жөнүндө билдирүүлөр:
    • Жалпы коомдон четтетүүгө же бөлүүгө чакырууну билдирген жалпы бөлүү, мисалы, "Х кирүүгө тыюу салынат!"
    • Саясий ишмердүүлүккө катышуу укугун жокко чыгарууну же изоляция же саясий укуктарын жокко чыгаруу үчүн аргумент келтирүүнү билдирген саясий четтетүү.
    • Экономикалык укуктарды колдонууну тануу жана эмгек рыногуна аралашуусун чектөө дегенди билдирген экономикалык четтетүү. Аскер кызматын өтөөгө, укук коргоо органдарында иштөөгө жана окутуучулук ишмердүүлүк менен алектенүүгө жыныска негизделген чектөөлөр үчүн аргументтерди келтирген контентке уруксат беребиз. Биз ошондой эле контент диний ишенимдерге негизделген болсо, жыныстык ориентацияга негизделген чектөөлөрдү жактаган ушул сыяктуу контентке уруксат беребиз.
    • Дааратканалар, спорт секциялары жана лигалары, ден соолукту чыңдоо жана колдоо топтору жана атайын мектептер сыяктуу жыныс же гендердик иденттүүлүк боюнча кирүү чектелген жерлерден тышкары башка жерлерге (физикалык жана онлайн) жана коомдук кызматтарга киргизбөө сыяктуу нерселерди билдирген социалдык жактан четтетүү.
  • Кемсинтүүлөр, анын ичинде төмөнкүлөр боюнча:
    • Мүнөз, мисалы, коркоктук, калпычылык, кылмыштуу иш-аракеттер жана сексуалдык бузукулук же башка сексуалдык жактан бузулгандык.
    • Акыл-эс мүнөздөмөлөрү, анын ичинде келесоолук, акыл-эстин кем болуусу, психикалык оорулар үчүн айыптоолор жана тийиштүү интеллектуалдык мүмкүнчүлүктөрдүн негизинде бөлүп-жаруудан корголгон мүнөздөмөлөр менен бириккен топторду негизсиз салыштыруулар. Саясий жана диний контекстте трансгендердик өзгөчөлүк жана гомосексуалдуулук тууралуу талкууларда жыныска же жыныстык ориентацияга негизделген учурларда психикалык оору же нормалдуу эместик тууралуу билдирүүлөргө жана "бир кызыктай" деген сыяктуу сөздөр кадимки олуттуу эмес колдонулган учурларга уруксат беребиз.
    • Башка тармактар, мисалы, пайдасыздык, эч кимге кереги жоктук, түрү сууктук, ыпыластык үчүн айыптоолор.
  • Төмөнкүлөрдү камтыган, бирок алар менен чектелбеген кайсы бир адам жийиркенте турары тууралуу билдирген билдирүүлөр: "кускумду келтирет."
  • Төмөнкүдөй аныкталган романтикалык мамиледе эки жолго түшүү контекстиндеги айрым жыныска негизделген тилдөөдөн тышкары бирөөгө багытталган сөгүш:
    • “Fuck" сөзүн же анын башка түрлөрүн кемсинтүү максатында атайын колдонуу, мисалы, "[дискриминациядан коргоого тийиш болгон мүнөздөмөсү болгон адамдарды] урдум (fuck)!”
    • Төмөнкүлөрдү камтыган, бирок алар менен чектелбеген сексуалдык иш-аракеттер менен алектенүүгө чакырган же жыныстык орган, анус, фекалиялар же заара менен байланыштуу сөздөр же сөз айкаштары: жыныс мүчөмдү сор, көчүгүмдү өп, бок же ж.б.
Төмөнкү Коомдоштук стандарттарын ишке ашыруу үчүн биз кошумча маалымат жана/же контекст талап кылабыз:
Төмөнкү нерселерди жарыялоого тыюу салынат:
  • Адамдардын жыныстык ориентациясын же гендердик идентификациясын өзгөртүү үчүн арналган товарлар же кызматтар менен ачык түрдө камсыздаган же камсыз кылууну сунуштаган контент.
  • Корголгон мүнөздөмөлөр менен байланышкан адамдардын шексиз түрдө физикалык же материалдык зыянга, коркутууга же басмырлоого дуушар болуусуна алып келе турган, ошол корголгон мүнөздөмөлөргө тиешелүү түшүнүктөргө, институттарга, идеяларга, тажрыйбаларга же ишенимдерге чабуул жасаган контент. Контентте зыян келтирүү коркунучу бар же жок экенин аныктоо үчүн, Meta бир катар белгилерди карайт. Алар төмөнкүлөрдү камтыйт, бирок алар менен чектелбейт: шексиз түрдө зордук-зомбулукка же коркутууга тукурган контент; шайлоо же көпкө созулган конфликт сыяктуу күчөтүлгөн чыңалуу мезгилиби же жокпу жана жакында көздөгөн корголгон топко карата зордук-зомбулук болгонбу же жокпу. Айрым учурларда, биз баяндамачы коомдук ишмер экенин же бийликте кызмат ээлей тургандыгын эске алышыбыз мүмкүн.
Айрым учурларда, контент сатира мүнөзүндө экени аныкталса, биздин Коомдоштук стандарттарыбызды бузган контентке уруксат беребиз. Контентке анын стандарттарды бузуп жаткан элементтери тамаша катары болгондо же бир нерсеге же бирөөгө аларды тамашалап же сындоо үчүн колдонулса гана уруксат берилет.
Эскертүү: эгерде сиз Европа Биримдигине кирген өлкөдө жашаган колдонуучу катары ал өлкөнүн жектөө сөзү боюнча мыйзамдарын бузуп жатат деген контентти көрсөңүз, Facebook'ка же Instagram'га мыйзамдуу түрдө контентти өчүрүү боюнча сурам жөнөтө аласыз.
Колдонуучунун тажрыйбалары
Facebook колдонуучулары үчүн милдеттүү болгон тартипти сактоо боюнча айрым мисалдарды көрүңүз, мисалы: Facebook'тун эрежелерине туура келбейт деп эсептеген контенттин үстүнөн арыздануу, Коомдоштук стандарттарын бузганыңыз тууралуу билдирүү алуу жана айрым контенттерде эскертүү экранын көрүү.
Эскертүү: Биз жакшыртуунун үстүнөн дайыма иштегендигибизге байланыштуу, бул жердеги материалдар биз учурда колдонуп жаткандарга салыштырмалуу бир аз эскирээк болушу мүмкүн.
КОЛДОНУУЧУЛАРДЫН ТАЖРЫЙБАСЫ
Арыз тапшыруу
КОЛДОНУУЧУЛАРДЫН ТАЖРЫЙБАСЫ
Арыздануудан кийинки сүйлөшүү
КОЛДОНУУЧУЛАРДЫН ТАЖРЫЙБАСЫ
Контентти өчүрүп салуу үлгүсү
КОЛДОНУУЧУЛАРДЫН ТАЖРЫЙБАСЫ
Эскертүү экрандары
Дайындар
Акыркы Коомдоштук стандарттарын аткаруу отчётун көрүү
Эрежени сактоо
Биздин эрежелерибиз дүйнө жүзүндөгү Facebook колдонуучуларына бирдей колдонулат.
Текшерүү топтору
Facebook колдонуучуларынын коопсуздугун сактоо үчүн, бизде күнүгө дүйнө жүзү боюнча 15 000 ашык адамдан турган текшерүүчүлөр тобу иштешет.
Кызыкдар тараптар менен аракеттешүү
Тышкы эксперттер, окумуштуулар, бейөкмөт уюмдар жана саясатчылар Facebook Коомдоштугунун стандарттары тууралуу маалымдуулукту жогорулатууга жардам беришет.
Жек көрүүнү козутуучу контент боюнча жардам алуу
Facebook'та Коомдоштук стандарттарыбызды бузган нерсени көргөндө эмне кылса болору тууралуу билиңиз.
Колдоо борборуна баш багыңыз