Shirya Cutarwa da Yaɗa Aikata Laifi

Cikakken bayanin doka

CANZA SHIGA
Ra'ayin Doka
A ƙoƙarin hanawa da kuma daƙile cutarwa a kan intanet da kuma ɗabi’ar kwaikwayo, mukan haramta wa mutane shiryawa, gudanarwa, tallatawa ko shigar da wasu masu aikata laifi ko ayyukan masu cutarwa da aka nufi mutane, kamfanoni ko dabbobi. Muna ba mutane damar yin muhawara da fafutukar neman halasta ayyukan laifi ko masu cutarwa, gami da mayar da hankali ga ayyukan cutarwa ko na laifi da suka gani ko suka samu ƙwarewa a kai, matuƙar dai ba su kira ko shirya yin illa ba.
Muna Cire:
Cutarwa ga mutane
  • Fitar, da wani abu da ke fallasa bayanai ko wuri da ke da alaƙa da kowane mutum wanda ake zargin ya:
    • Kasance mamba na wata ƙungiyar kiyaye haɗarin fita shaƙatawa; da’ko
    • Ya ke da dangantakar iyali da’ko ta soyayya da wani mamba na ƙungiyar kiyaye haɗarin fita shaƙatawa; da/ko
    • Ya gudanar da ayyukan fannin ƙwarewa don tallafawa wata ƙungiyar kiyaye haɗarin fita shaƙatawa (ban da fitattun ‘yan siyasa)
  • Fitar da sirrin matsayin jami'an tsaro, sojoji, ko jami'an tsaro idan ƙusniyar ta ƙunshi sunan wakili, fuskarsu ko baje da kowane ɗayan waɗannan:
    • Hukumar jami’in tsaro
    • Wurin aikin ami’in tsaro
    • Bayyana matsayinsu a fili
  • Gudanarwa, barazana, tallafi, ko aminta da aikata mummunan laifi sai dai a yanayin wayar da kan jama'a ko la'anta, almara ko tsara dandali ko fansa.
  • Nunawa, haɓakawa, bayar da shawarwari ko ƙarfafa shiga cikin wani babban ƙalubale a bayyanar jama’a sai dai cikin yanayin wayar da kan jama'a ko la'anta. Inda aka nuna hoto a cikin waɗannan muhallai, mun haɗa da lakabin don mutane su san cewa ƙunshiya na iya zama mai hankali.
Cutar da dabbobi
  • Gudanarwa, barazana, tallafi ko yarda da ayyukan cutarwa ta jiki a kan dabbobi (a rubuce, na gani ko na magana) sai dai a lokuta na:
    • Wayar da kai ko yin suka
    • Ceto
    • Kariya ko tseratar da kai, don wani mutum ko wata dabba
    • Tsarin barkwanci ko na dandali SAI inda yake kwatanta fadan dabba ko ceton dabba na karya
    • Farauta ko su
    • Aiwatar da addini
    • Shirya abinci ko sarrafawa
    • Ƙwari ko dabbobi masu yaɗa cuta
    • Kisan tausayawa
    • Wasan nuna faɗan dabbobi
  • Shiryawa, yin barazana, goyon baya, nunawa ko amincewa da faɗan dabbobi ko kuma nuna hotunan bidiyo na ceton dabbobi na karya sai dai a cikin yanayin wayar da kan jama'a ko zargi ko fansa.
Cutarwa ga dukiya
  • Shiryawa, yin barazana, goyon baya ko amincewa da ɓarna ko lalata (a rubuce, a hoto ko a magance), sai dai a yanayin
    • Wayar da kai ko yin suka.
    • Ceto,
    • Saitunan almara ko wanda aka shirya,
    • Yarda a cikin muhallin kare kai, ko wani mutum
    • nuna barna a cikin muhallin zanga-zanga,
    • nuna rubutu, ko
    • magana mai kyau game da barna da sata da wasu ke yi.
Zambar masu jefa kuri’a da/ko ƙidayar jama’a
  • Ya yi tayin saye ko sayar da ƙuri'u tare da tsabar kuɗi, kyaututtuka, sabis ko wasu kayan masarufi, sai dai idan an raba su a kushewa, wayar da kan jama'a, rahoton labarai, ko abubuwan ban dariya ko na raha.
  • Yin kira, bayar da umarni don, ko nuna kyakkyawar manufa ta shiga aikin zaɓe ba bisa ƙa'ida ba (misali, jefa ƙuri'a sau biyu ko ƙirƙirar cancantar jefa ƙuri'a) ko tsarin ƙidayar jama'a (misali, nuna bayanan alƙaluma ba daidai ba ko kuma yawan mutanen da ke cikin gidanka), sai dai idan an raba a cikin yanayin Allah wadai, wayar da kan jama'a, rahotannin labarai, ko mahallin ban dariya ko na barkwanci.
Ga waɗannan abubuwan, mun sa wata alama domin mutane su san cewa bayanin zai iya kasancewa na taka-tsantsan:
  • Hotuna ko bidiyon da ke nuna gasa mai babban haɗari idan an raba su domin yin suka ko faɗakarwa game da haɗarin da ke tattare da su.
Domin waɗannan abubuwa, muna taƙaita damar duba abubuwan ga manya masu shekaru 18 zuwa sama kawai:
  • Hotuna ko bidiyon da ke nuna nau'ikan tuƙin ababen hawa masu haɗari waɗanda za su iya janyo raunuka masu barazana ga rayuwa ko mutuwar matuƙin ko wasu mutane, ban da idan an yaɗa su a cikin yanayi na wasan kwaikwayo ko yanayi na ƙwararru.
Don waɗannan Tsarin Rayuwar Al'umma, muna buƙatar ƙarin bayani da/ko a muhallin da za a tilasta:
Muna Cire:
  • Fita: fallasa ainihin mutum da sanya su cikin haɗarin cutarwa:
    • LGBTQIA+ mambobi
    • matar marar hijabi
    • Mutanen da ba a yanke wa hukunci ba a matsayin mafarauta a muhallin mafarauta na Sting Operation
    • Mutanen da ke da hannu cikin shari'o'in shari'a, lokacin da aka hana su bayyana a cikin jama’a
    • Shaidu, masu ba da labari, masu fafutuka, waɗanda aka tsare ko waɗanda aka yi garkuwa da su
    • Masu ɓarna, lokacin da amintacciyar tashar gwamnati ta ruwaito
    • Fursunonin yaƙi, a cikin muhallin rikicin makami
  • Hoton da yake da alamar zai ruɗi jama’a game da asalin sa idan:
    • Abin da aka nuna ko wakilin da aka ba izini ya ƙi amincewa da hoton, da
    • Hoton yana da alamu na haddasa cutarwa ga mutane/al’umma
  • Bayanin niyya, kira zuwa aiki, ko ƙarfafawa ga ɗayan:
    • Toshe damar zuwa mahimman ayyuka lokacin da akwai tabbaci ko akwai tabbacin jama'a cewa an toshe motocin gaggawa, KO
    • Nuna wani mutum ko takamaiman gungun mutane ta hanyar toshe hanyarsu zuwa mahimman ayyuka ko hanyar da ba ta toshe ta hanyar da za ta iya yin barazana ga amincinsu.
  • Shigowar Ƙidaya ko Zaɓi, ya haɗa da:
    • Kiraye-kiraye na yin shiryayyen katsalandan da zai shafi damar mutum ta shiga cikin zaɓe ko ƙidayar jama’a hukumance.
    • Da'awar cewa jefa kuri'a ko ƙidayar jama'a na iya ko za su haifar da sakamakon tilasta bin doka (misali, kamawa, kora ko ɗaurin kurkuku).
    • Barazanar zuwa wurin zaɓe don saka idanu ko kallon ayyukan masu jefa ƙuri'a ko jami'an zaɓe idan an haɗa su da batun tsoratarwa (misali, "Bari mu nuna musu wane ne shugaba!,", "Suna son yaƙi? Za mu ba su yaƙi.”).
    • Barazanar zuwa wurin ayyukan bayan zaɓe idan an haɗa su da batun tsoratarwa (misali, "Bari mu nuna musu wane ne shugaba!,", "Suna son yaƙi? Za su ga bala'i.”).
Ƙwarewar mai amfani da kaya
Duba wasu misalai na yadda ɗabbaƙa doka take ga mutanen da suke kan Facebook, kamar: yadda zai kasance wajen kai rahoton abin da kake ganin bai kamata ya kasance a Facebook ba, a faɗa maka cewa ka karya dokar Tsarin Rayuwar Al'ummarmu da kuma ganin allon gargaɗi a kan wani bayani.
Lura: A kullum muna ƙara ingantawa, saboda haka ta yiwu abin da ka gani a nan tsoho ne idan aka kwatanta shi da abin da muke amfani da shi a yanzu.
KWAREWAR MAI AMFANI
Kai rahoto
KWAREWAR MAI AMFANI
Sadarwa bayan rahoto
KWAREWAR MAI AMFANI
Kwarewar sauke abu
KWAREWAR MAI AMFANI
Allunan gargaɗi
Ɗabbaƙa doka
Muna da manufofi iri ɗaya a duk faɗin duniya, ga duk waɗanda ke kan Facebook.
Ma’aikata da ke sake dubawa
Ƙungiyarmu ta duniya da ke ɗauke da masu bita sama da 15,000 suna aiki kowace rana don kare lafiyar mutane a Facebook.
Aiki tare da masu ruwa da tsaki
Ƙwararru daga waje, malamai, ƙungoyoyin da ba na gwamnati ba da masu tsara dokoki suna taimakawa wajen samar da Tsarin Al'ummar Facebook.
Sami taimako a kan shirya cutarwa da yaɗa aikata laifi
Sami bayani a kan abin da za ka iya yi idan ka ga wani abu a Facebook da ya saɓa wa Tsarin Al'ummarmu.
Ziyarci Cibiyar Taimakonmu