Política Ñemoneĩ
Hesakã oréve tapichakuéra oñeñandu opaichagua ta’ãnga ñerairõ ha mba'e vai ohechaukapáva rehe. Roñangareko haguã poruharakuérare ko’ãichagua contenido-gui, roipe’a contenido mba’e vaiete ohechaukavéva ha romoĩ jesarekorã momaranduha ambue contenido rehe, upéicha tapichakuéra oikuaa ikatúva oñeñandu vai hese ohesakutu mboyve hese. Rojoko mba’e ohejáva poruhára imitãva ohecha haguã contenido ikatu ndaijáiva chupekuéra térã edad oguerekóvape. Upéicha, roheka rome’ẽ poruhárape jeikoporã hekopete, romopa’ũ jave rohóvo ore puruhárape oikuaauka hag̃ua hemiandu.
Rohechakuaa poruharakuéra ikatu ohupiha contenido ombohesape’a térã oñemoĩ haguã tembiapo rehe ha’eháicha mba’e opyrũva tapichakuéra derecho rehe térã ñorairõ. Ore política ohechakuaa ojehupívo contenido ko contexto-pe ha oheja toĩ ñemongeta ha jehesape’a heseguáva.
Ñeikuave’ẽ ojehepyme’ẽvape guarã, rome’ẽ ambue ñeñangarekorã. Techapyrã, contenido ojeguereko omoñandu vaikuaáva ramo ndaikatúi ojeiporavo oike haguã ñeikuave’ẽrãme. Rombotove avei oñeikuave’ẽvape omoĩvo ta’ãnga térã ta’ãngamýi ombopy’angatáva, ombopy’arasýva térã ombopy’akyrỹi reíva. Eikuaave haguã, ehechamíkena ore Ñeikuave’ẽ Mbojojahakuéra.
Aníke eikuaauka:
Tapicha ra’ãngakuéra
Tapichakuéra ra’ãngamýi, oikovéva térã omanómava, contexto ñepohãno’ỹme, ohechaukáva:
Tapicha rete ñembo’i.
Tapicha rete ryepy, ha’eháicha órgano, kangue térã ho’o jechauka tapicha oikovéva térã omanómavape;
Tapicha ojehapy térã okáiva; térã
Akã’o.
Ombohasáva en vivo pena capital.
Mba’e oje’éva sádico
Mba’e oje’éva sádico ha’e mba’e oñeñe’ẽva – ha’eháicha jehaipy térã temiandu – ohechaukáva ojevy’aha térã oñemoangapyhyha ojehechávo tapicha térã myma ohasa asýva térã oñemotĩndýva.
Roipe’a
Mba’e oje’éva sádico ta’ãngakuéragui (taha’e ha’éva ta'ãngamýi térã ta’ãnga nomýiva) ambueháicha oguerekóva peteĩ jesarekorã mo’ãha ko política rupive, tapichakuérape oikuaaukáva contenido ikatu hína sensible, ndaha’éiramo ta’ãngakuéra ohechaukáva autodefensa (techapyrã, ta’ãngamýi ohechaukáva tapicha oñorairõva oñeñangareko haguã mondaha mboka oguerekóvagui) térã oĩva contexto médico-pe (techapyrã, pohãnoharakuéra cirujía ojapóvo ra’ãngakuéra).
Mba’e oje’éva sádico hesakãme mymba ohasa asývare ojechaukáva ta’ãngakuérape, ha ta’ãngakuéra ohechaukáva mymba ohóvo oikovéva guive omanóva peve.
Oikuave’ẽve térã ojeruréva ta’ãngakuéra oñembogue va’ekue térã oguerekóva peteĩ jesarekorã mo’ãha ko política rupive, oĩ mba’e oje’éva sádico oñondive.
Ambue contenido-pe guarã, romoĩ peteĩ jesarekorã mo’ãha ikatu haguãicha tapichakuéra ohechakuaa haguã ko contenido ikatuha hína omoñandu vai. Avei roheja pe contenido jehecha umi kakuaávape oguerekómava 18 ary térã hetave añoite:
Tapicha ra’ãngakuéra
Tapichakuéra ra’ãngamýi, oikovéva térã omanómava, contexto ñepohãnóme, ohechaukáva:
Tapicha rete ñembo’i.
Tapicha rete ryepy, ha’eháicha órgano, kangue térã ho’o jechauka tapicha oikovéva térã omanómavape;
Tapicha ojehapy térã okái va’ekue, oikehápe cremación contexto-pe; térã
Akã’o.
Tapichekuéra ra’ãnga nomýiva, oikovévo térã omanóvo, ohechaukáva:
Tapicha rete ñembo’i.
Tapicha rete ryepy, ha’eháicha órgano, kangue térã ho’o jechauka tapicha oikovéva térã omanómavape;
Tapicha ojehapy térã okáiva; térã
Akã’o.
Ta’ãngakuéra (taha’e ha’éva ta'ãngamýi térã ta’ãnga nomýiva) ohechaukáva peteĩ tapicha ñemano ñerairõhápe (oikehápe omano javévo téra mba’e oikóva chugui) térã tapicha oguerohasáva mba’e ombyaikuaáva hekove (ha’eháicha mba’yrumýi ohasávo hi’ári, yvateite guive ho’ávo térã oñehunga vaívo ikatuhápe omano).
Ta’ãngakuéra ohechaukáva peteĩ tapicha pena capital (ndaha’éirzmo en vivo oñembohasáva).
Ta’ãngakuéra ohechaukáva brutalidad (techapyrã, ñerairõ rehe ojejapóva térã amenaza ojukakuaáva tapichápe ojejoko va’ekue mbaretépe) peteĩ tapicha térã tapicha aty rehe.
Ta’ãngakuéra ohechaukáva mba’e ndaha’éiva mba’e ñepohãnorã (techapyrã: kyse, kutuha térã ambue mba’e metal-gui ijapopyre) oikutúva peteĩ tapicha pirére.
Ta’ãngakuéra ohechaukáva tapichã rãi ojekáva, huguýva, ojeipe’áva, oĩhápe huguy, térã oñemoingévo mba’e hãire térã encía-re.
Ta’ãngakuéra ohechaukáva feto ha mitãra’y omanóva útero okápe, ndaha’éiramo oĩvo tapicha ambuéva pe ta’ãngápe.
Mymba ra’ãngakuéra
Oimeraẽ mymba ra’ãngakuéra, oikovéva térã omanóva, – ohechaukáva hete ñembo’i, mba’e hete ryepy, ojehapýva térã okáiva, térã y akúpe oñembopupu oikove aja.
Mymba ohóvo oikovéva guive omanóva peve ra’ãngakuéra.
Yvypóra mba’e ñaña ojapóvo mymba oikovéva rehe ra’ãngakuéra (techapyrã: opyvoívo, ombojahogávo térã ohague’óvo).
Ko’ã contenido-pe guarã, roheja pe contenido jehecha umi poruhárape oguerekómava 18 ary térã hetave añoite:
Tapicha ra’ãngakuéra
Ta’ãngakuéra ohechaukáva tapicha omanómava oñemo’ãngy térã oñemo’ãmbáva, ndaipóriramo jepe mba’e ojekuaahápe oikohague ñerairõ rehegua ñemano.
Ta’ãngakuéra ohechaukáva feto ha mitãra’y omanóva útero okápe, oĩvo tapicha ambuéva pe ta’ãngápe.
Ta’ãngakuéra ohechaukáva ju oikutúva tapicha pirére ndaha’éivo ojevakunáva, acupuntura térã punción seca, tatuaje térã piercing contexto-pe.
Ta’ãngakuéra ohechaukáva tapicha oñehungáva ñepohãno contexto-pe ha’ete jave ohasa asýva térã ipy’angatáva, huguyno’õva térã tubo médico hováre ha/térã ipóre.
Ta’ãngakuéra ohechaukáva tapicha mba’e rembyre ha hete fluido (techpyrã, tepoti, ty, gue’ẽ, apysaraity, ambýu, mba’e pirégui oñeguenohẽva térã tuguy).
Ta’ãnga ohechaukáva mba’yrumýi ojehapýva térã okapúva, térã ohechaukáva oiko jave térã mba’e upe rire oikóva mba’yrumýi pya’e oñembotávo mba’e rehe oĩhápe mba’yrumýi osẽva haperãgui ha/térã mboguataha térã pasajero renda oñehundi vaíva.
Mymba ra’ãngakuéra
Ta’ãngakuéra ohechaukáva mymba, oikovéva térã omanóva, oĩhápe tuguy ojekuaáva.
Ta’ãngakuéra ohechaukáva mymba omomembývo (techapyrã, oĩ huguy térã mba’e hete ryepy ojekuaáva).
Ta’ãngakuéra ohechaukáva mymba, oikovéva térã omanóva, ojekuaahápe tymbachu’i osẽva chugui (techapyrã, yso térã sevo’i).
Ta’ãngakuéra ohechaukáva mymba oñehungáva ohasa asývo.
Ta’ãngakuéra Gua’u
Ta’ãngakuéra ohechauka gua’úva tapicha, ko’ã contexto-pe:
Tapicha rete ñembo’i;
Tapicha rete ryepy, ha’eháicha órgano, kangue térã ho’o jechauka;
Tapicha ojehapy térã okáiva;
Akã’o; térã
Ñerairõ rehegua ñemano ha mba’e oikóva ombyaikuaáva tekove.
Ta’ãngakuéra fotorrealista ohechaukáva tapicha (ta’ãnga ojoguaite térã ha’ete peteĩ tapicha añete foto térã ta’ãngamýi), ko’ã contexto-pe:
Mba’e ndaha’éiva mba’e ñepohãnorã (techapyrã: kyse, kutuha térã ambue mba’e metal-gui ijapopyre) oikutúva pirére;
Tapicha mba’e rembyre térã hete fluido (techpyrã, tepoti, ty, gue’ẽ, apysaraity, ambýu térã mba’e pirégui oñeguenohẽva), ndaha’éiramo tuguy;
Mitãra’y térã feto omanóva útero okápe;
Ta’ãngakuéra fotorrealista ohechauka gua’úva mymba, ko’ã contexto-pe:
Tapicha rete ñembo’i;
Tapicha rete ryepy, ha’eháicha órgano, kangue térã ho’o jechauka;
Mymba ojehapy térã okáiva;
Mymba y akúpe oñembopupu oikove aja;
Oĩhápe tuguy;
Mymba ohóvo oikovéva guive omanóva peve;
Tapichakuéra brutalidad ojapóvo (techapyrã: opyvoívo, ombo’yguy térã hague oipe’ávo) mymba oikovéva rehe;
Mymba oñehungáva ohasa asývo
Mymbakuéra tymbachu’i osẽva chugui reheve (techapyrã, yso térã sevo’i).
Ko’ã Comunidad Mbojojahakuérape guarã, roikotevẽ maranduve térã contexto ojehekome’ẽ haguã tembiapoukapy rupive:
Ndorohejái:
Tapicha ñerairõ rehegua ñemano ra’ãngakuéra térã ñehendurã oñemoañetéramo tapicha ñemano tahachi kuatia, ñemano kuatia, Irũ Ojejeroviáva ñemombe’u térã momaranduha ñemombe’u rupive ha omanómava hogagua ojerure ojeipe’a haguã.
Yvypóra ojehapýva térã okáiva ra’ãngamýi autoinmolación contexto-pe protesta apo ramo.
Ikatu roheja:
Tapicha ñerairõ rehegua ñemano ha mba’e oikóva ombyaikuaáva tekove ra’ãngakuéra, ojekuaáramo mba’e incidental ramo