Ñerairõ ha Ñemopu’ã

Política omyesakãmbáva

OÑEMOAMBUÉVA JEHECHARÃ
Política Ñemoneĩ
Roheka rohenonde’a ñerairõ internet okápe ombyaikuaáva ikatúva ojoaju contenido ore plataforma rehe. Hesakãramo jepe oréve tapichakuéra oikuaauka jepi jejahéi térã nomoneĩriha ojapo rupive amenaza térã ojerurévo ñerairõ ombojarúvo térã oñe’ẽ reívo, roipe’a ñe’ẽ omokyre’ỹva térã ombohapéva ñerairõ ha amenaza ojejeroviakuaáva oñeñangareko haguã opavavépe térã peteĩ tapichápe. Kóvape oike ñe’ẽ ñerairõrã ohupytyséva peteĩ tapicha térã tapicha atýpe ojesarekóvo característica oñeñenagarekóva térã inmigración estado rehe. Roipe’a contenido, romboty cuenta ha romba’apo tahachi ndive rogueroviáramo oĩ añetehápe ombyaikuaáva tapicha retépe térã amenaza tee ñeñangareko maymave mba’évape guarã. Roñeha’ã avei rohesa’ỹijo haguã ñe’ẽ ha contexto rombojoavy haguã ñe’ẽ rei térã ombohesape’aséva umi contenido ha’éva amenaza ojejeroviakuaáva ñeñangareko maymave térã peteĩ tapicha mba’évape guarã. Rohesa’ỹijo aja ojejeroviakuaápa peteĩ amenaza, ikatu avei rohesa’ỹijo hetave marandu ha’eháicha peteĩ tapicha ojehechápa opavave renondépe ha mba’épa umi ombyaikuaáva hete ñeñangarekorãme.
Sapy’ánte, jahecha amenaza ñerairõrã oĩva tembipota ramo térã condición ramo, oikehápe ñeha’arõ ojeikuaaukáva ojejapotaha ñerairõ, ohupytyséva terrorista ha ambue actor oñorairõsévape (techapyrã, “iporãite omanóramo umi terrorista”, “hi’ãnte chéve ojuka hikuái umi terrorista-pe”). Rohechakuaa umíva ndojejeroviakuaáiva ramo, ndaha’éiramo oĩevidencia específica ohechaukáva ndaupeichaiha.
Roipe’a:
Roipe’a amenaza ñerairõrã heta mba’e ojehupytyséva rehe. Amenaza ñerairõrã ha’e mba’e oje’éva térã ojechaukáva omoha’ãngáva tembipota, mba’epota térã ñehenói ñerairõrã peteĩ ojehupytyséva rehe, ha amenaza opaichagua mba’e oje’évape ikatu oñeñanduka, ha’eháicha tembipotágui oje’éva, ñehenói tembiaporã, ñemokyre’ỹ, ñeha’arõgui oje’éva, mba’epotágui oje’éva ha condición reheve oje’éva.
Norombotovéi amenaza ojehupívo jehesape’a térã oñemoĩ haguã hese contexto-pe, ojejapóva amenaza ndaivaietéiva deporte de contacto contexto-pe, térã umi amenaza actor oñorairõséva rehe, ha’eháicha terrorista aty.
Opavavépe guarã ñeñangareko tuicha
Opavave oñeñangareko ko’ã ombyaikuaávagui:
  • Amenaza ñerairõrã ikatúva ogueraha ñemanóme (térã ambue ñerairõ vaietépe)
  • Amenaza ñerairõrã ikatúva ogueraha ñehunga vaípe (ñerairõ vai). Roipe’a umichagua amenaza tapicha ojeikuaaitéva rehe ha atýre rojesareko’ỹvo característica oñeñangarekóvare oĩramo ojejeroviáva, ha roipe’a umíva oñemoĩvo oimeraẽ ojehupytyséva ambuévare (oikehápe aty característica oñeñangarekóvare oñemopyendáva) rojesareko’ỹre ojejeroviápa
  • Omoneĩva ñerairõ vaietéva térã ñerairõ vai (jehaipýpe térã ayvúpe, térã ojekuaáva pe apohára térã peteĩ iñirũ ohechauka), ndaha’éiramo ojehupi angaipa jora, autodefensa, deporte de contacto contexto-pe (ñerairõ vai térã ivevuivéva), térã ojejapo tahachi, militar térã tetã ñangarekoha mba’apohára rupive
  • Amenaza térã jeguerokañy térã ñemokañy jechauka, ndaha’éiramo hesakã hína pe oguerohasáva térã hogagua ohupiha ñepytyvõ jejerure ramo, térã ojehupi ñemomarandurã, oñemoĩ haguã hese térã jehesape’arã
Ambue ñeñangarekorã umi Kakuaa Privado, Maymave Mitã, tapicha alto riesgo ha tapicha térã atýpe guarã oñemopyendávo característica oñeñangarekóva rehe:
Upeichaite oĩháicha ñeñangareko tuicha maymavépe guarã, maymave kakuaa privado (oñemombe’úvo ijehe), mitãnguéra ha tapicha térã tapicha aty oñendyry va’ekue característica oñeñenagarekóva imba’éva rehe oñeñangareko avei umi amenaza ndaivaietéi rehe.
Ñerairõ ambuéva
Upeichaite oĩháicha opa umi ñangarekoha kóva yvatépe, roipe’a avei ko’ãva:
  • Contenido ojeruréva, oikuave’ẽva térã omoneĩ oikuave’ẽha ñerairõ vaiete kuave’ẽmby (techapyrã, sicario, mercenario, oporojukáva, kuña mutilación genital) térã oykeko umi tembiapo jeiporu
  • Ohekombo’éva mba’éichapa ojapo térã oiporu mboka oĩ jave ñe’ẽ hesakã he’íva oikutu vaise térã oporojukaseha, térã ta’ãngakuéra ohechaukáva térã omoha’ãngáva resultado final, ndaha’éiramo oĩ contexto he’íva pe contenido ha’eha mba’e ñerairõ’ỹva ha’eháicha autodefensa jehekombo’e (techapyrã, ñeha’ãrã ñembokatupyry, arte marcial) ha militar ñembokatupyry
  • Ohekombo’éva mba’éichapa ojapo térã oiporu mbokapu, ndaha’éiramo oĩ contexto he’íva pe contenido ha’eha mba’e ñerairõ’ỹva ha’eháicha vy’arã jeiporu (techapyrã, fuegos artificiales ha videojuego comercial, jepirakutu)
  • Amenaza he’íva ojagarraha mboka térã oguerahaha mboka peteĩ tendápe térã ondyryha oikévo peteĩ tendápe (oikehápe, ha katu ápe ndopái, ñemomba’eguasu róga, tekombo’e renda, mburuvicharã jeiporavo renda térã ojeiporuhápe ojeipapa haguã voto térã mburuvicharã jeiporavo oñeisãmbyhy haguã), térã oĩhápe techaukaha sapy’agua he’íva oikoha katuete ñerairõ.
  • Ñerairõ rehe amenaza mburuvicharã jeiporavo, oiporavóva ñemboheraguapy, térã ñesãmbyhy térã mburuvicharã jeiporavo resultado rehe, ndaipóri jepe mba’e ojehupytyséva.
  • Meña rehe ñerairõ ñemomba’eguasu, taha’e ha’éva ñerairõ mokõi tapicha oikojoáva apytépe térã honor rehe oñemopyendáva
Ko’ã Comunidad Mbojojahakuérape guarã, roikotevẽ maranduve térã contexto ojehekome’ẽ haguã tembiapoukapy rupive:
Roipe’a:
  • Amenaza tahachi mba’apohára rehe térã mburuvicharã jeiporavõ sãmbyhyhára rehe, ojesareko’ỹvo oguerekópa estado tapicha ojeikuaaitéva ramo térã pe amenaza ojejeroviakuaápa.
  • Mba’e oje’éva código rupive ndaiporihápe ñerairõ método oñemombe’u hesakãva, ha katu pe amenaza oĩ kañyhápe térã implícito ramo, ojechaukaháicha oñembojehe’ávo peteĩ amenaza rechaukaha ha peteĩ contexto rehe techaukaha pe mba’e rysýipe kóva guýpe.
    • Amenaza: mba’e oje’éva código rupive oĩva ko’ãva apytépe:
      • Ojehupíva epresalia contexto-pe (techapyrã, he’íva oikeseha ñerairõ apópe ambuéva rehe ombohováivo peteĩ queja térã amenaza ikatúva iñañetéva, ojehechakuaáva térã oñemotenodéva)
      • Oñe’ẽva mba’e ñerairõ ymaite oiko va’ekuégui térã ojehu gua’úvagui (techapyrã, contenido ojapóva amenaza ambue rehe oñe’ẽvo mba’e ñerairõ ojekuaaitéva ymaite oiko va’ekuégui térã ñemombe’u gua’úpe ojehúvagui)
      • Oikóva peteĩ oporohenóiva ramo amenaza ojapóva (techapyrã, contenido oipepirũva térã omokyre’ỹva ambuépe oñerairõ haguã térã oike haguã ñerairõ ojapóva)
      • He’íva oikuaaha térã ohupíva marandu sensible ikatúva omoĩ ambuévape ñerairõ renondépe (techapyrã, contenido taha’e ha’éva he’íva térã ohechaukáva oikuaaha marandu personal ikatúva ojeroviauka peteĩ ñerairõ amenaza. Kóvape oike he’íva oikuaaha tapicha róga dirección, omba’apohápe térã ojehekombo’ehápe, ohasahápe hógape ohóvo térã ãgaite oĩhápe)
    • Contexto
      • Contexto local térã experiencia omoañetéva oguerahakuaaha pe mba’e oje’éva ñerairõ sapy’ánte ojehukuaávape.
      • Pe contenido rupive ojehupytyséva térã peteĩ motenodehára oñemboajepyréva omombe’u hese oréve.
      • Pe ojehupytyséva ha’e peteĩ mitã.
  • Amenaza implícita he’íva oguerahaha armamento tendápe, oikehápe, ha katu ápe ndopái, ñemomba’eguasu róga, tekombo’e renda, mburuvicharã jeiporavo renda térã ojeiporuhápe ojeipapa haguã voto térã mburuvicharã jeiporavo oñeisãmbyhy haguã (térã omokyre’ỹva ambuépe ojapo) térã oĩhápe techaukaha sapy’agua he’íva oikoha katuete ñerairõ.
  • He’íva térã omombe’úva oikoha corrupción, mba’e hekopegua’ỹva, térã parcialidad peteĩ mburuvicharã jeiporavópe oĩ jave ohechaukáva pe contenido ojapoha ñerairõ rehe amenaza (techapyrã, amenaza he’íva ojagarra térã oguerahaha petẽĩ mboka, mboka ñeha’ãnga jehecharã, oñe’ẽva jekái yvypóra ojapóvagui, ñemondágui, vandalismo-gui), oikehápe:
    • Tapichápe ojehupytysévo
    • Peteĩ tenda ojeiporavóvape ojehupytysévo (tetã mba’e térã michĩve)
    • Nahesakãiramo pe ojehupytyséva
  • He’íva mburuvicharã jeiporavo rehegua tapicha no’õgui téra mba’e oikóva oĩ jave ohechaukáva pe contenido ojapoha ñerairõ rehe amenaza (techapyrã, amenaza he’íva ojagarra térã oguerahaha petẽĩ mboka, mboka ñeha’ãnga jehecharã, oñe’ẽva jekái yvypóra ojapóvagui, ñemondágui, vandalismo-gui).
  • Ñerairõ vaietéva térã ñerairõ vai amenaza oñemo’ã haguã hese térã omo’ã haguã ambue yvypórape oĩ jave ko’ã oñeikotevẽva.
    • Peteĩ tapicha rehe (ndaha’éiramo tapicha ojehechakuaáva héra térã hova rupive, tapicha ojehupytyséva oñemopyendávo característica oñeñangarekóva rehe ha mitãnguéra)
    • Ógape jeike térã ñerairõ interpersonal contexto-pe ijojáva ñerairõ oñembohováivare ha peteĩ amenaza sapy’ánte oikoreíva
    • Pe impacto potencial ñe’ẽ rehe ipu’akave pe ñerairõ sapy’ánte ojehukuaáva riesgo
Puruharakuéra rembiasa
Ema’ẽmi ambue techapyrã mba’éichapa ojehecha hína Léipe he’íva tembiapoukapy Facebook-pegua tapichakuérape guarã, techapyrã: mba’éichapa hína emombe’ úvo mba’e vaicha ndéve ndoikói va’erã Facebook-pe, oñemombe úvo ndéve nderejapóiha Comunidad Mbojojahápe he’íva ha ehechávo peteĩ pantalla momarandurã contenido ári.
Jesarekorã: Roiko porãve katui rohóvo hína, upévare umi mba’e ehecháva ko’ápe ikatukuaa ndojokupytýi embohovakéramo ko’agã roipúrúva rehe.
PURUHÁRA REMBIASA
Oñemombe’úva hína
PURUHÁRA REMBIASA
Momarandu ñemombe’u rire
PURUHÁRA REMBIASA
Jeitýpe rembiasa
PURUHÁRA REMBIASA
Pantalla momarandurã
Dato
Comunidad Mbojojaha rehegua Ñemboguata Marandu
Tembiapoukapy
Peteĩnte ore política yvy’ape’ári tuichakue javeve opavavépe guarã Facebook-pe.
Aty jesarekorã
Ore equipo mundial oguerekóva 15.000 jesarekohára omba’apo ára ha ára oñangareko haguã Facebook puruhára kuéra rehe.
Umi interesado compromiso oguerekóva
Ikatupyrýva okahápegua, académico, ONG ha político responsable oipytyvõ hikuái oñembosako’i haguã Facebook-pegua Comunidad Mbojojaha.
Ejuhu nepytyvõrã ñerairõ ha ñemopu’ã rehegua
Eikuaa mba’épa ejapokuaa ehecháramo Facebook-pe mba’e ndojapóiva ore Comunidad Mbojojahakuéra he’íva.
Eike ore Ñeipytyvõ Rendápe