Bullying ha Jeporojopy

Política omyesakãmbáva

OÑEMOAMBUÉVA JEHECHARÃ
Política Ñemoneĩ
Bullying ha jeporojopy oiko heta tendápe ha opaichagua ou, taha’e ha’éva amenaza ha tapicha kuaaukaha marandu jeikuaauka térã marandu ojeguerahaukáva amenaza ha py’avaípe oñe’ẽva ambue noñomongetaséivape. Ndorohejái koichagua teko ohapejokógui tapichakuérape ani haguã oñeñandu oñeñangarekóva ha oñemomba’éva ramo Facebook, Instagram ha Threads-pe.
Rombojoavy tapicha ojeikuaaitéva ha tapicha imarandu ñemíva rohejaségui toiko ñemongeta, oikehápe jepi temiandu crítico umi tapicha ojehechaukáva noticia-pe térã maymavépe guarã ojehechavéva. Umi tapicha ojeikuaaitévape guarã, roipe’a ñerairõ ivaietéva ha umi ñerairõ oĩhápe ohero teéva pe tapicha ojeikuaaitéva pe ojeikuaaukávape térã temiandu ojehaívape. Oréve guarã, tapicha ojeikuaaitéva hína umi tetã rekuái mba’apohára nivel estatal ha nacional pegua, candidato político umi cargo-pe guarã, umi tapicha orekovéva peteĩ sua fan térã ohapykuehóva hese red social-pe ha umi tapicha ohupytýva cobertura tuicha noticia rupive.
Umi tapicha imarandu ñemívape guarã, ore mba’e ñeñangarekorã ojepysove: Roipe’a contenido ohekáva oapo’i térã omotĩ haguã, oikehápe, techapyrã, mba’e oje’éva peteĩ tapicha sexo rehe rembiapógui. Rohechakuaa bullying ha jeporojopy ombyaikuaave mitãnguéra remiandu, upévare ore política ome’ẽ ñeñangarekorã tuicháva oimeraẽvape ne’ĩra oguereko 18 ary, ojesareko’ỹre poruhára estado rehe.
Tuicha mba’e hína pe contexto ha tembipota, ha roheja tapichakuéra toikuaauka ha tohupi hesakãramo ojehupi va’ekue peteĩ mba’e oñemoĩ térã ombohesape’a haguã bullying ha jeporojopy rehe. Sapy’ánte oĩ rojeruréva toñemombe’u haguã, upéicha orepytyvõ hesakã haguã oréve pe tapicha ojehupytyséva oñeñandu ojejopýva ramo. Upéicha oñemombe’u koichagua teko ha contenido, avei romokyre’ỹ tapichakuéra oiporu haguã tembiporu ojeguerekóva ore plataforma-pe oipytyvõ haguã oñeñangareko.
Roguereko avei peteĩ Bullying Jehapejoko Renda, ha'éva peteĩ recurso umi mitã, túva, sy ha mbo’ehárape guarã ohekáva pytyvõ umi mba’e ojoajúva bullying ha ambue conflicto rehe. Oikuave’ẽ ñembohape oñemyesakãmbáva, oikehápe omomarandúva mba’éichapa ikatu ñañepyrũ bullying rehegua ñemongeta. Eikuaave mba’épa rojapo hína roñangareko haguã tapichakuérare bullying ha jeporojopýgui ko’ápe.
Jesarekorã: Ko política ndojeguerekói umi tapichápe oĩva atyvete ojehechakuaávape Atyvete ha Tapicha Hembiapo vaíva política rupive térã tapichápe omano va’ekue 1900 mboyve.
Nivel 1: opavavépe guarã ñeñangareko mundial :
  • Opapave rehe oñeñangareko:
    • Contacto reipota’ỹva ha’éva:
      • Oje’e jey, TÉRÃ
      • Acoso sexual, TÉRÃ
      • Oho hína opaichagua tapichápe guarã oguereko’ỹva jejerure.
    • Ohenóiva Autolesión ha suicidio apópe peteĩ tapichápe guarãite térã tapicha atýpe.
    • Ataque ipyendáva agresión sexual rembiasápe, explotación sexual,acoso sexual térã abuso ogapýpe.
    • Declaración he’íva oĩha intención oikévo peteĩ actividad sexual-pe térã omoherakuãva actividad sexual-pe jeike.
    • Temiandu oje’e vaíva sexo rehegua.
    • Photoshop oporohejavaíva térã téra ta’ãnga oĩva sexualizado.
    • Ataque ñe’ẽvaieta rupive actividad sexual rehe ohóva (techapyrã: zorra, puta).
    • He’íse hína ndoikoiha mba’eve ivaietereíva.
    • Ñemoneĩ tapichakuéra ijapuha aipo víctima tragedia violenta-pe térã ataque terrorista, oikehápe ñemoneĩ oĩhague:
      • Actuación téra japu ha’eha hína víctima peteĩ mba’etépe, térã
      • Ojehepyme’ẽ ichupe om botavy haguã hapichápe mba’e papel-pa ojapóta upe mba’e oikótavape.
  • Amenaza oĩva ojeikuaaukataha pumbyry papapy, moõpa oiko, correo electrónico réra, térã tapicha tesãireko rehegua kuatia (ohehechaháicha privacidad política-pegua jejapo’ỹ).
  • Ñehenói térã declaración ojeikeseha intimidación térã acoso rehegua acto-pe.
  • Contenido ohejavaíva térã ipochýva ambue tapicha oĩva menstruación okuaru térã okakáva jeporo’uhápe
  • Oñeñangareko opavave rehe ko’ã mba’égui, hakatu ha’éramo tapicha opavave ohechakuaáva, ojehechamante va’erã:
    • Ñemanóme ñehnói ha declaración mba’ásy ikatuha hína ojeguereko.
    • jepuka térã ñemano jerovy’a térã tapicha mba’asy rekógui.
    • Enfermedad sexual jerova ñemineĩ.
    • Rete jekuaa jehecha’i rehegua declaración.
Nivel 2: Ñeñangareko ojoapýva opavave mitã, adulto, ha figura opavave ohecháva ohehecha sa’ivéva (techapyrã , tapichakuéra ojekuaáva oñorõirãha hapicha rekoporãre, maranduasãi umi ojehechasevéva rehe ijeheguireínte):
  • Avei oĩ ñeñangareko mundial rehe opavavépe guarã opavave mitã (particular ha figura opavave ohecháva), particular ha adulto ha tapicha opovave ohechakuaáva ojehupyty sa’ívéva oñeñanagreko umi:
    • Actividad sexual rehegua ñemoneĩ, upépe ndoikéi denuncia penal-pegua contexto adulto rehe ojejapóva (acoso sexual ojeipota’ỹ rehe).
    • Contenido adulto sexualidad ohechaukáva (Umi mitã contenido sexula ohechaukava oñemba’apo hína upe Mitã Explotación Sexual Política-pe, Abuso ha Opívo).
  • Opavave umi mitã (particular ha tapicha ojeikuaaitéva), Umi adulto ha tapicha ojeikuaaitéva oĩva tenda limitado-pe.) oñeñangareko ko’ã mba’e renondépe, hakatu umi mitãnguéra ojeikuaaitéva kásope, ojehechauka va’erã katuete:
    • Deshumanización oñembojojáva (jehaipy térã jehechápe) ko’ã mba’e ári:
      • Mymba ha mymbachu’i, oikehápe criatura heko’ỹva, arandupy ryepýpe ojehechagíva.
      • Bacterias, virus, microbios ha mba’asykuéra.
      • Mba’e heko’ỹva, oikehápe yty, ky’a, tekaka.
  • Contenido oĩva manipulado ojehechave haguã térã ojepuka haguã tapicha retére (tĩ, nambi ha heteve).
  • Contenido oporomohendáva hete jehecháre térã imbaretekue rehe.
  • Contenido oapo’íva tapichape ojekuaáva acoso físico-hápe (oike’ỹhápe ñorairõ ñoa’ã).
Nivel 3: Ñeñangareko oñemoĩvéva Mitã Privado-pe, Adulto Privado ha tapicha ojeikuaaitéva ojeipota’ỹre:
  • Avei umi ñeñangareko oñembopopapýva papapy oĩvagui, opavave mitã privado, adulto privado ( denuncia ijehe ojapova’erã) ha tapicha ojeikuaaitéva ojeipota’ỹre oñeñangareko ambuegui:
    • Ñe’ẽvai oñemohendáva.
    • Ñemoneĩ ojejapóva joayhu ñemoirũgui, orientación sexual térã género rehegua ientidad.
    • Ñepu’ãrã ñemongu’e, ñehenói, ojejaposéva declaración, aspiración declaración térã oje’éva, declaración oykekóva exclusión.
    • Ñemoneĩ oĩvaíva mbaretekue térã katupyrykue rehe, ko’ápe ndokéi acusación penal, ñemureko rehe remiandu contexto-pe.
    • Jecha’e’ỹ rehegua ñe’ẽ, jeguaru térã ñemboyke rehegua contenido peteĩ tapicha rekovére, ko’ápe ndoikéi acusación penal adulto rérape contexto.
  • Ojejapokuévo ijehegua denuncia, mitã privado, ha adulto privado ha tapicha ojeikuaaitéva ojeipota’ỹ rehe mitã oñeñangareko ambuegui:
    • Acoso ñe’ẽayvu rupive.
    • Ta’ãnga oĩva manipulado ojeipota’ỹ rehe.
    • Ñembojoja ambue tapicha ojeikuaaitéva ,ha’e’ỹva térã privado-va oñema’ẽvo hete ojehechávare.
    • Ñemoneĩ jeroviapy térã blasfemia rehe
    • Ñembojoja ambue mymba térã mymbachu’i noñakangetáiva téra hete michĩva(“leõ,” “jaguarete”).
    • Tapicha rete descripción taha’e neutral térã positivo.
    • Ñemoneĩ caracter térã capacidad oĩporãva.rehegua.
    • Ataque ñe’ẽvaieta térã jehecha’i ndojeguerekói rupi actividad sexual.
Nivel 4: Ñeñangareko ojoapýva opavave mitã privado-pe guarã añónte:
  • Mitãnguéra rehe oñeñangarekove ore póliza poguýpe. Avei umi ñeñagarekógui oje’éma va’ekuégui umi mitã privado rehe oñeñangareko ko’ã:
    • Denuncia ojejepóva apovai rehe ha hekopegua'ỹva.
    • Ta’angamýi mitã rete acoso rehe, ojehupíva oimerã contexto-pe.
    • Ñe’ẽ oporombopo’íva oikehápe ñe’ẽ ohekojopýva kuñame.
Bullying ha acoso ojejapóva página, aty, oikótava ha marandu rupive
  • Ñeñangareko oĩva 1 ha 4 nivel-pegua ojeipuru avei página, aty, oikótava ha marandu.
Ko’ã Comunidad Mbojojahakuérape guarã, roikotevẽ maranduve térã contexto ojehekome’ẽ haguã tembiapoukapy rupive:
Nahánirĩ:
  • Contenido jeikuaauka ohóva tapicha privado rehe Página, Aty ha Oikótava. Romboguéta ko contenido omomarandu vove ojehupytýva térã peteĩ representante oñemoneĩva jehupytyrã.
  • Contenido ojehecháma va’ekue jeikuaauka ambue modo mba’e rire oikotevẽta kuri contenido jehupytykue térã contenido ohechaukaha upe apohára ama’ẽha hína jehupytyrã rehe (techapyrã: jehupytyrã ojeheróva jeikuaaukápe térã temiandu). Rombogue ko contenido roguerekóramo jehupytyrã ñemoneĩ rehe térã peteĩ jehupytyrã representante oñemoneĩva (oikove térã omanómava) upe contenido ndojeipotaiha.
  • Contenido jeikuaauka he’íva térã ohechaukáva peteĩ comportamiento ojehecháva acoso térã ñemonkyhyjéramo he’iháicha ore política-pe. Romboguéta ko contenido roguerekóramo jehupytyrã ñemoneĩ rehe térã peteĩ jehupytyrã representante oñemoneĩva upe contenido ndojeipotaiha.
  • Contenido jeikuaauka tapicha ojeikuaaitéva rehe oikóramo sexualizado. Romboguéta ko contenido roguerekóramo jehupytyrã ñemoneĩ rehe térã peteĩ jehupytyrã representante oñemoneĩva upe contenido ndojeipotaiha.
  • Oñepyrũ contacto ojapóva acoso sexual destinatario ndive. Romboguéta oimeháichagua contenido ojehupíva peteĩ contexto ojeipota’ỹvape roguereko rire destinatario ñemoneĩ térã peteĩ destinatario representante oñemoneĩmbyréva upe contacto ndojeipotaiha.
  • Embogue acoso retakue oñemohendámava, agã:
    • Tojeikuaauka oimeraẽ superficie-pe umi “Tapicha ikatuvéva hína ojejapo hese ivaíva fuera línea-pe ỹ”, rohecháta mba’éichapa:
      • Yvypóra derécho ñangarekoha
      • Mitãnguéra
      • Mba’e violento rehegua víctima/tragedia
      • Tapicha opositor umi tetã oĩva en riezgo jeiporavo aja
      • Jeiporavorã mba’apoharakuéra
      • Tetã Pokatúpegua disidente oñemuña va’ekue hetãgui disidente-haguére
      • Etnia sa’ivéva ha jeroviapy rehegua umi tenda ñorairõ oĩhápe
      • Peteĩ atýpegua oĩva en riezgo oñemoneĩ va’ekue ha ojekuaaitéva
    • Toje’e oimeraẽ tapichápe tenda personal guive, taha’e bandeja jeikerã térã perfil rupive, ndive:
      • Contenido ndojapóiva óre política he’íva acoso ha intimidación particular-pe guarã. térã,
      • Contenido ikatúva rehe oñeñe’ẽ ipyendáva peteĩ característica oñeñenangarekóvape
  • Tojehapejoko cuenta kuéra ojehechahápe acoso tuichaháicha mba’e reheguáramo
    • Tétã Pokatúpegua red térã ojoajúva Estado rehe ohóva oimeraẽ tapichápe guarã oimeraẽ superficie rupive.
    • Red angirũ’ỹva ohóva oimeraẽ tapichápe guarã oimeraẽ superficie rupive:
      • Contenido ndojapóiva óre política he’íva acoso ha intimidación particular-pe guarã. térã,
      • Contenido ohóva chupekuéra guarã ojehecháva peteĩ característica oñeñenagarekóvape, térã,
      • Contenido térã comportamiento oñeimo’ãva ojehapejoko va’erã upe tenda contexto-pe
Puruharakuéra rembiasa
Ema’ẽmi ambue techapyrã mba’éichapa ojehecha hína Léipe he’íva tembiapoukapy Facebook-pegua tapichakuérape guarã, techapyrã: mba’éichapa hína emombe’ úvo mba’e vaicha ndéve ndoikói va’erã Facebook-pe, oñemombe úvo ndéve nderejapóiha Comunidad Mbojojahápe he’íva ha ehechávo peteĩ pantalla momarandurã contenido ári.
Jesarekorã: Roiko porãve katui rohóvo hína, upévare umi mba’e ehecháva ko’ápe ikatukuaa ndojokupytýi embohovakéramo ko’agã roipúrúva rehe.
PURUHÁRA REMBIASA
Oñemombe’úva hína
PURUHÁRA REMBIASA
Momarandu ñemombe’u rire
PURUHÁRA REMBIASA
Jeitýpe rembiasa
PURUHÁRA REMBIASA
Pantalla momarandurã
Dato
Comunidad Mbojojaha rehegua Ñemboguata Marandu
Tembiapoukapy
Peteĩnte ore política yvy’ape’ári tuichakue javeve opavavépe guarã Facebook-pe.
Aty jesarekorã
Ore equipo mundial oguerekóva 15.000 jesarekohára omba’apo ára ha ára oñangareko haguã Facebook puruhára kuéra rehe.
Umi interesado compromiso oguerekóva
Ikatupyrýva okahápegua, académico, ONG ha político responsable oipytyvõ hikuái oñembosako’i haguã Facebook-pegua Comunidad Mbojojaha.
Ejuhu nepytyvõrã bullying ha jeporojopy rehegua
Eikuaa mba’épa ejapokuaa ehecháramo Facebook-pe mba’e ndojapóiva ore Comunidad Mbojojahakuéra he’íva.
Eike ore Ñeipytyvõ Rendápe