هەڵسوکەوتی ڕقئامێز

وردەکارییەکانی سیاسەت
ئەزموونەکانی بەکارهێنەر
داتا

وردەکارییەکانی سیاسەت

گۆڕینی تۆمار
پاساوی ڕێسا
ئێمە باوەڕمان وایە کە خەڵکی ئازادانەتر دەنگیان دەردەبڕن و لە پەیوەندیدا دەبن کاتێک هەست بەوە ناکەن کە لەسەر بنەمای ئەوەی کە کێن هێرشیان دەکرێتە سەر. لەبەر ئەمەیە ئێمە لە فەیسبووک، ئینستاگرام یان Threads ڕێگە بە هەڵسوکەوتی ڕقئامێز نادەین.
ئێمە هەڵسوکەوتی ڕقئامێز پێناسە دەکەین بە هێرشە ڕاستەوخۆکان دژی خەڵکی — وەک لە دژی چەمک و دامەزراوەکان — لەسەر بنەمای ئەوە پێی دەڵێین تایبەتمەندییە پارێزراوەکان (PCs): نەژاد، ڕەچەڵەک، ڕیشەی نەتەوەیی، بێتوانایی، پەیوەستیی ئایینی، چینی کۆمەڵایەتی، ئاڕاستەی سێکسی، ڕەگەز، ناسنامەی جێندەری و، نەخۆشییە مەترسیدارەکان. سەرباری ئەوەش، ئێمە تەمەن بە تایبەتمەندییەکی پارێزراو دادەنێین کاتێک لەگەڵ تایبەتمەندییە پارێزراوەکانی دیکەدا ئاماژەی پێ دەکەین. ئێمە پەنابەر، کۆچبەرە کاتی و هەمیشەییەکان و داواکارانی مافی پەنابەری دەپارێزین لە هێرشە زۆر توندەکان (پلەی 1 لە خوارەوە)، لەگەڵ ئەوەشدا ڕێگە بە سەرنجدان دەربارەی هەروەها ڕەخنەگرتن لە سیاسەتەکانی کۆچکردن دەدەین. هاوشێوەی ئەوە، ئێمە چەند ڕێکارێکی پاراستن پێشکەش دەکەین بۆ تایبەتمەندییە نەپارێزراوەکان، وەک پیشە، کاتێک لەگەڵ تایبەتمەندییەکی پارێزراوی دیکەدا ئاماژەی پێ دەدرێت. هەندێک جار، لەسەر بنەمای جیاوازیی وردی ناوچەیی، ئێمە هەندێک وشە یان دەستەواژەی دیاریکراو وەک هاوپشتە زۆر بەکارهاتووەکان بۆ تایبەتمەندییە پارێزراوەکان دادەنێین.
ئێمە وتەی لەمرۆڤخەر، بانگەشەکانی بەدڕەوشتی یان تاوانباریی قورس و، بێڕێزیکردن لادەبەین. ئێمە لەقاڵبدانە زیانبەخشەکانیش لادەبەین، کە پێناسەیان دەکەین بە بەراوردکاریی نامرۆڤانە کە لە ڕووی مێژووییەوە بەکار هاتوون بۆ هێرشکردن، بێزارکردن، یان وەدەرنانی گرووپێکی تایبەت، کە زۆرجاریش پەیوەندیدارن بە زیانی دەرهێڵەوە. لە کۆتایشدا، ئێمە سوکایەتییە قورسەکان، دەربڕینەکانی بێڕێزی یان بێزراوی، جنێودان و، بانگەواز بۆ وەدەرنان و دابڕین لادەبەین کاتێک کەسەکان لەسەر بنەمای تایبەتمەندییە پارێزراوەکان دەکەنە ئامانج. ئێمە ئەم وتانە بۆ دوو ئاستی توند جیا دەکەینەوە، کە لە خوارەوە باس کراون.
ئێمە ئەوە دەزانین کە هەندێک جار خەڵکی ناوەڕۆکێک هاوبەش دەکەن کە بێڕێزیکردن یان وتەی ڕقئامێزی کەسێکی دیکەی تێدایە بە مەبەستی سەرکۆنەکردنی قسەکە یان هەواڵلێدان لێی. لە حاڵەتی دیکەدا، وتە، لەوانە بێڕێزیکردن، کە ڕەنگە بە پێچەوانەوە پێوەرەکانمان پێشێل بکات بە شێوەی ئاماژەبەخۆدان یان بە شێوەی تواناپێدان بەکار دێت. ئێمە ڕێگە بەم جۆرە قسانە دەدەین ئەگەر مەبەستی قسەکەر ڕوون بێت. کاتێک مەبەستەکە ناڕوونە، ڕەنگە ئێمە ناوەڕۆکەکە لابەرین.
هەندێک جار خەڵکی زمانی تایبەت بە ڕەگەز یان جێندەر بەکار دەهێنن کاتێک باسی چوونەژوورەوە بۆ ئەو شوێنانە دەکەن کە زۆرجار بە ڕەگەز یان جێندەر سنووردار دەکرێن، وەک چوونەژوورەوە بۆ تەوالێتەکان، قوتابخانە دیاریکراوەکان، ڕۆڵی دیاریکراو لە بواری سەربازی، لایەنی سەپاندنی یاسا، یان وانەوتنەوە، هەروەها کەرتی تەندروستی یان گرووپەکانی پاڵپشتی. لە کاتەکانی دیکەدا، بانگەوازی وەدەرنان دەکەن یان زمانی سووکایەتیئامێز بەکار دەهێنن لە سیاقی گەنگەشەکردنی بابەتە سیاسی و ئاینییەکاندا، وەک لە کاتی باسکردنی مافەکانی کەسانی ترانسجێندەر، پەنابەری، یان هاوڕەگەزخوازی. لە کۆتاییدا، هەندێک جاریش خەڵکی جنێو دژی جێندەرێک دەردەبڕن لە سیاقی جیابوونەوەی ڕۆمانسیدا. سیاسەتەکانمان وا داڕێژراون کە ڕێگە بەم جۆرانەی قسەکردن دەدەن.
ئەمانە پۆست مەکە:
پلەی 1
ناوەڕۆکێک کە کەسێک یان کۆمەڵە کەسێک بەئامانج دەگرێت (جگە لەو گرووپانەی وا باسکراون کە تاوانی توندوتیژ یان سێکسییان ئەنجام داوە یان نوێنەرایەتی نیوە کەمتری گرووپێک دەکەن) لەسەر بنەمای ئەو تایبەتمەندییە پارێزراوانەی پێشتر ئاماژەیان پێ درا یان دۆخی پەنابەرییان بە شێوەی نووسراو یان بینراو لە ڕێگەی:
  • وتەی لەمرۆڤخەر لە شێوەی بەراوردکردن بە یان گشتاندن دەربارەی ئاژەڵان، میکرۆبە نەخۆشخەرەکان، یان شێوەکانی دیکەی ژیانی خوارتر لە مرۆڤ، لەوانە:
    • مێرووەکان (لەوانە، بەڵام شتی دیکەش دەگرێتەوە: سیسرک، کولە)
    • ئاژەڵەکان بە گشتی یان جۆرێکی دیاریکراوی ئاژەڵەکان کە لە ڕووی کەلتوورییەوە بە نزمتر دادەنرێن (لەوانە، بەڵام شتی دیکەش دەگرێتەوە: خەڵکانی ڕەش و مەیموون یان ئەو بوونەوەرانەی لە مەیموون دەچن؛ خەڵکی جوو و مشک؛ خەڵکی موسوڵمان و بەراز؛ خەڵکی مەکسیکی و کرم)
    • بەکتریا، ڤایرۆس، یان میکرۆب
    • شتی لە مرۆڤ نزمتر (لەوانە، بەڵام شتی دیکەش دەگرێتەوە: دڕندە، شەیتان، دێو)
  • تاوانبارکردنەکان بە بەدڕەوشتی یان تاوانکاریی قورس:
    • ڕاوکەرانی سێکس یان منداڵبازان (لەوانە، بەڵام شتی دیکەش دەگرێتەوە: سێکسکردنی کەسانی موسوڵمان لەگەڵ بزن یان بەراز)
    • تاوانبارانی توندوتیژ (لەوانە، بەڵام شتی دیکەش دەگرێتەوە: تیرۆرستان، بکوژان)
  • بانگەوازکردن یان ئاواتخواستن بەم زیانانەی خوارەوە (هەڕەشە توند یان دیاریکراوەکان و بانگەواز بۆ توندوتیژی لە ژێر سیاسەتی توندوتیژی و ئاژاوەگێڕیی ئێمەدا خراونەتە ڕوو):
    • تووشبوون بە نەخۆشییەک
    • ئەزموونکردنی کارەساتێکی سروشتی
    • خۆبریندارکردن یان خۆکوژی
    • مردن بەبێ تاوانکار یان شێوازێک
    • ڕووداوەکان و ئەو زیانە جەستەییانەی دیکە کە یان بەبێ تاوانکارێک یان بە هۆی خوداوەندێکەوە ڕوو دەدەن
  • ئەو لەقاڵبدانە زیانبەخشانەی لە ڕووی مێژووییەوە پەیوەندیدارن بە بێزارکردن یان توندوتیژییەوە، وەک ڕەشکردنی ڕووخسار؛ نکۆڵیکردن لە هۆڵۆکۆست؛ بانگەشەکردنی ئەوەی کە خەڵکی جوولەکە دەزگا دارایی، سیاسی، یان میدیاییەکان کۆنتڕۆڵ دەکەن؛ ئاماژەدانەکان بەوەی کە دالیتەکان کرێکارانی کەمنرخن؛ هەروەها بەراوکردنی کەسانی ڕەشپێست بە کەلوپەلی کێڵگە.
  • گاڵتەکردن بە چەمک، ڕووداو یان قوربانیانی تاوانەکانی ڕق تەنانەت ئەگەر کەسێکی ڕاستەقینەش لە وێنەکەدا پێشان نەدرابێت.
  • گاڵتەکردن بە خەڵکی بۆ هەبوون یان ئەزموونکردنی نەخۆشییەک.
  • ناوەڕۆکێک کە هەڵدەستێت بە باسکردن یان بەئامانجگرتنی نەرێنیی خەڵکی لەڕێگەی بێڕێزیکردن. بێڕێزیکردن پێناسە دەکرێت بەو وشانەی کە لە خۆیاندا دۆخی وەدەرنان و هەستکردن بە بێزاری دژی خەڵکی دروست دەکەن لەسەر بنەمای تایبەتمەندییە پارێزراوەکانیان، بە زۆریش لەبەر ئەوەی ئەم وشانە پەیوەندیدارن بە جیاکاریی مێژوویی، چەوساندنەوە و توندوتیژییەوە.
پلەی 2
ناوەڕۆکێک کە کەسێک یان کۆمەڵە کەسێک بەئامانج دەگرێت لەسەر بنەمای تایبەتمەندییە پارێزراوەکانیان (بە شێوەی نووسراو یان بینراو) لە ڕێگەی:
  • بانگەواز یان پاڵپشتیکردنی وەدەرنان یان دابڕان یان لێدوانی مەبەستدار بۆ وەدەرنان یان دابڕان، کە پێناسە دەکرێت بە:
    • وەدەرنانی گشتی، ئەوەش واتە بانگەوازکردن بۆ وەدەرنان یان دابڕانی گشتی، وەک «X ڕێگەپێدراو نییە!»
    • وەدەرنانی سیاسی، ئەوەش واتە نکۆڵیکردن لە مافی بەشداریکردنی سیاسی یان بەرگریکردن لە زیندانیکردن یان نکۆڵیکردن لە مافە سیاسییەکان.
    • بێبەریکردنی ئابوورییانە، کە بە مانای نکۆڵیکردن دێت لە دەستگەیشتن بە شایستە ئابوورییەکان و سنووردارکردنی بەشداریکردن لە بازاڕی کاردا. ئێمە ڕێگە بە ناوەڕۆکێک نادەین کە بەرگری لە سنووردارکردنەکان لەسەر بنەمای جێندەر دەکات بۆ دەرفەتەکانی کار لە سوپا، لایەنی سەپاندنی یاسا و، وانەوتنەوە. هەروەها ئێمە ڕێگە بە هەمان ناوەڕۆک دەدەین لەسەر بنەمای ئاڕاستەی سێکسی، کاتێک ناوەڕۆکەکە لەسەر بنەمای باوەڕە ئاینییەکانە.
    • وەدەرنانی کۆمەڵایەتی، کە بە مانای شتانێک دێت وەک نکۆڵیکردن لە دەستگەیشتن بە شوێنەکان (فیزیکی و سەرهێڵ) و خزمەتگوزارییە کۆمەڵایەتییەکان، جگە لە وەدەرنانە جێندەربنەماکان لەو شوێنانەی بە گشتی بە ڕەگەز یان جێندەر سنووردار دەکرێن، وەک تەوالێتەکان، وەرزش و خولە وەرزشییەکان، تەندروستی و گرووپەکانی پاڵپشتی و، قوتابخانە دیاریکراوەکان.
  • سووکایەتییەکان، لە نێویاندا ئەوانەی دەربارەی ئەمانەن:
    • کەسایەتی، لەوانە، بەڵام شتی دیکەش دەگرێتەوە، بانگەشەکانی ترسنۆکی، ناڕاستگۆیی، تاوانباریی بنەڕەتی و، پەیوەندیی هەڕەمەکی سێکسی یان بەدڕەوشتیی دیکەی سێکسی.
    • تایبەتمەندییە دەروونییەکان، لە نێویادا، بەڵام شتی دیکەش دەگرێتەوە، بانگەشەکردنەکانی گەمژەیی، توانای ژیری و، نەخۆشیی دەروونی و، بەراوردکردنی پاڵپشتینەکراو لە نێوان گرووپەکانی خاوەن تایبەتمەندییە پارێزراوەکان لەسەر بنەمای توانای بۆماوەیی ژیری. ئێمە ڕێگە بە بانگەشەکردنەکان بۆ نەخۆشی یان ناتەواوی دەروونی دەدەین کاتێک لەسەر بنەمای جێندەر یان ئاڕاستەی سێکسین، بە لەبەرچاوگرتنی گوتاری سیاسی و ئاینی دەربارەی ترانسجێندەریزم و هاوڕەگەزخوازی و بەکارهێنانی باو و ئاسایی وشەکانی وەک «نامۆ.»
    • بوارەکانی دیکە، لە نێویاندا، بەڵام شتی دیکەش دەگرێتەوە، بانگەشەکان بۆ بێبەهایی، بێسوودی، ناشرینی، پیسی.
  • ئەو دەربڕینانەی پێشنیاری ئەوە دەکەن کە بەئامانجگیراوەکە دەبێتە هۆی نەخۆشی، لەوانە، بەڵام شتی دیکەش دەگرێتەوە:«دەمڕشێنێتەوە.»
  • جنێودانی ئاڕاستەکراو، جگە لە هەندێک حاڵەتی جنێودانی جێندەربنەمادا لە سیاقی لێکجیابوونەوەیەکی ڕۆمانسیدا، کە پێناسە دەکرێت بە:
    • بەکارهێنانی ئامانجداری جنێو بە لەخۆگرتنی ماناکانی «ئەندامی زاوزێ» بە ئامانجی سوکایەتیپێکردن، وەک «لە [تایبەتمەندیی پارێزراو] بەم!»
    • ئەو زاراوە و دەربڕینانەی بانگەواز دەکەن بۆ بەشداریکردن لە چالاکیی سێکسی، یان بەرکەوتن بە کۆم، پیسایی یان میز، لەوانە، بەڵام شتی دیکەش دەگرێتەوە: کێرم بمژە، قوونم بە دەمت، گوو بخۆ.
بۆ ئەم پێوەرانەی کۆمەڵگە، ئێمە زانیاری و/یان سیاقی دیکەمان دەوێت تا بیسەپێنین:
ئەمانە پۆست مەکە:
  • ناوەڕۆکێک کە بەڕوونی هەڵدەستێت بە دابینکردن یان پێشنیار بۆ دابینکردنی ئەو بەرهەم یان خزمەتگوزارییانەی کە ئامانجیان گۆڕینی ئاڕاستەی سێکسی یان ناسنامەی جێندەریی خەڵکییە.
  • ناوەڕۆکێک کە هێرش دەکاتە سەر ئەو چەمک، دامەزراوە، بیرۆکە، پیادەکردن، یان بیروباوەڕانەی پەیوەستن بە تایبەتمەندییە پارێزراوەکانەوە، کە ئەگەریان هەیە بەشدار بن لە بوونەهۆی زیانی جەستەیی، بێزارکردن یان جیاکاریکردن لە کاتێکی کەمدا دژی ئەو کەسانەی کە تایبەتمەندییە پارێزراوەکانیان هەیە. Meta چاو لە زنجیرەیەک هێما دەکات بۆ دیاریکردنی ئەوەی کە ئایا هەڕەشەیەکی زیانگەیاندن لە ناوەڕۆکەکەدا هەیە یاخود نا. ئەمەش ئەمانە و بەڵام شتی دیکەش دەگرێتەوە: ناوەڕۆکێک کە دەکرێت ببێتە هۆی توندوتیژی یان بێزارکردن لە کاتێکی کەمدا؛ جا گەر ماوەیەکی گرژیی توندبووەوە هەبێت وەک هەڵبژاردن یان ململانێیەکی بەردەوام؛ یان گەر مێژوویەکی نزیکی توندوتیژی هەبێت دژی گرووپە پارێزراوە بەئامانجگیراوەکە. لە هەندێک حاڵەتدا، ڕەنگە ئێمە ئەوەش لەبەرچاو بگرین کە ئایا قسەکەرەکە کەسێکی ناودارە یان پێگەیەکی دەسەڵاتی هەیە.
لە هەندێک حاڵەتدا، ئێمە ڕێگە بە ناوەڕۆکێک دەدەین کە ڕەنگە بە پێچەوانەوە پێوەرەکانی کۆمەڵگە پێشێل بکات کاتێک ئەوە دیاری کراوە کە ناوەڕۆکەکە تەنزئامێزە. تەنها ئەو کاتە ناوەڕۆکێک ڕێگەی پێ دەدرێت کە پێکهاتە پێشێلکارەکانی ناوەڕۆکەکە گاڵتەی پێ کراوە یان دراوەتە پاڵ کەسێک یان شتێکی دیکە بۆ ئەوەی گاڵتەی پێ بکرێت یان ڕەخنەی لێ بگیرێت.
تێبینی: ئەگەر تۆ بەکارهێنەرێکی سەر بە یەکێتیی ئەورووپایت و، ناوەڕۆکێک دەبینیت کە باوەڕت وایە یاساکانی وتەی ڕقئامێز لە وڵاتەکەتدا پێشێل دەکات، دەتوانیت داواکارییەکی یاسایی لابردن پێشکەش بکەیت بۆ فەیسبووک یان ئینستاگرام.
ئەزموونەکانی بەکارهێنەر
هەندێک نموونە ببینە دەربارەی ئەوەی سەپاندن بۆ خەڵکی لە فەیسبووک چۆن دەردەکەوێت، وەک: چۆن دەردەکەوێت کە هەواڵ لە شتێک بدەیت کە پێت وایە نابێت لە فەیسبووک هەبێت، کە پێت بگوترێت تۆ پێوەرەکانی کۆمەڵگەکەمانت پێشێل کردووە و کە پەیامێکی ئاگادارکردنەوە ببینیت دەربارەی ناوەڕۆکێکی دیاریکراو.
تێبینی: ئێمە هەمیشە لە بەرەوپێشچوونداین، بۆیە ئەوەی تۆ لێرەدا دەیبینیت ڕەنگە کەمێک کۆن بێت بەراورد بەوەی ئێمە ئێستا بەکاری دەهێنین.
ئەزموونی بەکارهێنەر
هەواڵلێدان
ئەزموونی بەکارهێنەر
پەیوەندیکردنی دوای-هەواڵلێدان
ئەزموونی بەکارهێنەر
ئەزموونی سڕینەوە
ئەزموونی بەکارهێنەر
پەیامەکانی ئاگادارکردنەوە
داتا
نوێترین ڕاپۆرتی سەپاندنی پێوەرەکانی کۆمەڵگەکەمان ببینە
سەپاندن
ئێمە لە سەرتاسەری جیهاندا و بۆ هەموان لەسەر فەیسبووک هەمان سیاسەتی کارمان هەیە.
تیمەکانی پێداچوونەوە
تیمە جیهانییەکەمان کە لە زیاتر لە 15,000 کارمەندی پێداچوونەوە پێک دێت هەموو ڕۆژێک کار دەکەن بۆ ئەوەی خەڵکی لە فەیسبووک بە سەلامەتی بمێننەوە.
بەشداریی خاوەن بەرژەوەندی
پسپۆڕ، کەسانی ئەکادیمی، ڕێکخراوی ناحکومی، سیاسەتداڕێژەرانی دەرەوە هاوکارن لە دەوڵەمەندکردنی پێوەرەکانی کۆمەڵگەی فەیسبووک.
یارمەتی وەربگرە بۆ ڕێکاری کینەئامێز
بزانە دەتوانیت چی بکەیت کاتێک شتێک لەسەر فەیسبووک دەبینیت کە پێچەوانەی پێوەرەکانی کۆمەڵگەکەمانە.
سەردانی ‹ناوەندی یارمەتی›ـمان بکە