Yanlış məlumat

Siyasətin təfərrüatları
İstifadəçi təcrübələri

Siyasətin təfərrüatları

DƏYİŞİKLİK JURNALI
Siyasətin Əsaslandırılması
Yanlış məlumat İcma standartlarımızda qeyd olunan digər nitq növlərindən fərqlidir, çünki qadağan edilən ifadələrin geniş siyahısını heç bir yolla ifadə etmək mümkün deyil. Məsələn, qrafik zorakılıq və ya nifrət zəminli davranış kimi məqamlar üçün siyasətlərimizdə qadağan etdiyimiz davranış müəyyən olunub və hətta bu siyasətlərlə razılaşmayan şəxslər də onlara əməl edə bilərlər. Yanlış məlumatla bağlı məqam üçün isə belə bir yanaşma təqdim edə bilmirik. Dünya daim dəyişir və bu gün doğru olan bir şey sabah sonra doğru olmaya bilər. İnsanların ətraflarındakı dünya ilə bağlı məlumat səviyyəsi də eyni deyil və əslində doğru olmayan bir şeyin doğru olduğuna inana bilərlər. Sadəcə olaraq "yanlış məlumat"ı qadağan edən siyasət xidmətlərimizdən istifadə edən insanları faydalı bildirişlə təmin etməyəcək və məlumatlara tam giriş imkanımız olmadığına görə bu siyasəti tətbiq etmək olmayacaq.
Bunun əvəzinə siyasətlərimizdə yanlış məlumatın müxtəlif kateqoriyaları ifadə edilir və bu cür nitqi gördükdə ona necə münasibət göstərməyimizlə bağlı aydın təlimat təmin olunur. Hər kateqoriyaya yanaşmamız ifadə, təhlükəsizlik, ləyaqət, autentiklik və məxfilik dəyərlərimizi balanslaşdırma cəhdimizi əks etdirir.
Yanlış məlumatın qaçılmaz fiziki zərər riskinə birbaşa səbəb olma ehtimalı yarandıqda onu silirik. Siyasi proseslərin fəaliyyətinə müdaxiləyə birbaşa səbəb ola biləcək məzmunu da silirik. Bu kateqoriyalarda nələrin yanlış məlumat ifadə etdiyini müəyyən etmək üçün məzmunun həqiqiliyini və qaçılmaz zərər riskinə birbaşa səbəb olma ehtimalının olub-olmadığını dəyərləndirmək üçün lazımi bilik və təcrübəyə malik müstəqil ekspertlərlə tərəfdaşlıq edirik. Mülki münaqişə ilə bağlı şayiənin həqiqi olub-olmadığını müəyyən etmək üçün ölkədə fəaliyyət göstərən insan hüquqları təşkilatları ilə tərəfdaşlıq etmək buna misal ola bilər.
Digər bütün yanlış məlumatlar zamanı onun yayılmasını azaltmağa və ya məhsuldar dialoq yaratmağa diqqət yönəldirik. Bilirik ki, insanlar çox vaxt yanlış məlumatdan hər hansı məqamı böyütmək ("İdman tarixində ən aşağı göstərici bu komandaya məxsusdur!") və ya yumor, yaxud satira ("Həyat yoldaşım "İlin həyat yoldaşı" mükafatını qazandı") kimi zərərsiz yollarla istifadə edirlər. Onlar öz təcrübələrini qeyri-dəqiq məlumatların olduğu hekayələr vasitəsilə də paylaşa bilərlər. Bəzi hallarda insanlar başqalarının yanlış hesab etdiyi, lakin özlərinin dərindən bağlı olduğu şəxsi fikirlərini və ya başqalarının natamam, yaxud yanıldıcı hesab etdiyi, amma özlərinin doğru olduğuna inandığı məlumatları paylaşırlar.
Bu cür nitqin nə qədər ümumi olduğunu bilib, potensial yanıldıcı və ya çaşdırıcı məzmun olduqda istifadəçilərə faydalı məlumatlar təqdim etməyə diqqət yönəldirik. Bu səyimizin bir hissəsi kimi ABŞ-dən kənar ölkələrdəki platformalarımızda ən çox yayılan məzmunun dəqiqliyini dəyərləndirməsi və qiymətləndirməsi üçün dünyanın bir çox yerlərində üçüncü tərəf faktları yoxlayan təşkilatlarla tərəfdaşlıq edirik (Amerika Birləşmiş Ştatlarında yanaşmamız üçün buraya vəburaya baxın). ABŞ-də başlayan İcma qeydləri proqramı insanların potensial olaraq yanıldıcı və ya çaşdırıcı Facebook, Instagram və Threads paylaşımlarına daha çox kontekst əlavə etməsinə imkan verir (buraya baxın). İnsanların nəyi oxuyacağı, nəyə inanacağı və nəyi paylaşacağı ilə bağlı qərar verə bilməyi üçün media və rəqəmsal savadlılığı artırmaq məqsədilə resurslar təmin edirik. İnsanların rəqəmsal şəkildə yaradılmış, yaxud dəyişdirilmiş real video, yaxud audioyazı ehtiva edən orqanik məzmun paylaşdıqda Sİ ilə açıqlama alətindən istifadə edərək açıqlama vermələrini tələb edir, bunu etmədikləri təqdirdə isə cərimələr tətbiq edə bilərik. İctimai əhəmiyyətli məsələlərdə xüsusilə yüksək dərəcədə insanları yanıltma riski yaradan müəyyən rəqəmsal şəkildə yaradılmış və ya dəyişdirilmiş məzmuna da etiket əlavə edə bilərik.
Son olaraq, yanlış məlumatın yayılması ilə tez-tez üst-üstə düşən digər sahələrdəki məzmun və davranışı qadağan edirik. Məsələn, bizim İcma standartlarımız saxta hesablar, fırıldaqçılıq və koordinasiya edilmiş qeyri-autentik davranış qadağan edir.
İnternet aləmi və real mühit dəyişib inkişaf etdikcə bu siyasətləri təkmilləşdirməyə davam edəcəyik. Nəinki aşağıda qeyd olunmuş yanlış məlumatı dəfələrlə paylaşan hesablardakı məzmunla bağlı bu siyasətə uyğun olaraq tədbir görülə, həm də onların yayım imkanı azaldıla, reklam etmə imkanı məhdudlaşdırıla və ya onlar platformalarımızdan silinə bilər. Meta məzmunu sildikdə nə baş verməsi ilə bağlı əlavə məlumatı buradan əldə edə bilərsiniz.
Təlimatlar
Sildiyimiz yanlış məlumatlar:
Biz aşağıdakı növ yanlış məlumatları silirik:
I. Fiziki zərər və ya zorakılıq
Biz ekspert tərəfdaşlarımızın rəyinə görə, insanlara qarşı qarşısıalınmaz zorakılıq törədilməsi və ya fiziki zərər verilməsi riskinin yaranmasına birbaşa təsir edə biləcək yanlış məlumatları və ya təsdiq olunmamış şayiələri silirik. Biz yanlış məlumatı səlahiyyətli üçüncü şəxsin yalan hesab etdiyi məzmun kimi xarakterizə edirik. Biz təsdiq olunmamış şayiəni ekspert tərəfdaşlarımızın rəyinə görə, mənbəyinin izlənilməsi həddindən artıq çətin və ya qeyri-mümkün olan, etibarlı mənbəyi olmayan, iddianın rədd edilməsi üçün konkretliyi olmayan, iddianın son dərəcədə inanılmaz və ya irrasional olduğu iddia kimi xarakterizə edirik.
Bizə məlumdur ki, bəzi hallarda zərərsiz təəssürat bağışlayan yanlış məlumat müəyyən kontekstdə real həyatda zərər vurulması riskinə, o cümlədən ölüm, ciddi xəsarət və ya digər fiziki zərər riskinin artmasına səbəb ola biləcək zorakılıq törədilməsi haqqında təhdidlərə yol aça bilər. Biz yerli səviyyədə situasiya haqqında təcrübəsi olan qlobal qeyri-hökumət təşkilatları (QHT-lər), qeyri-kommersiya təşkilatları, humanitar təşkilatlar və beynəlxalq təşkilatların şəbəkəsi ilə əməkdaşlıq edirik.
Sosial zorakılıq riskinin yüksək olduğu ölkələrdə hansı yanlış iddiaların qarşısıalınmaz fiziki zərər riskinə birbaşa töhfə vermək ehtimalı olduğunu başa düşmək üçün yerli tərəfdaşlarla fəal şəkildə işləyirik. Daha sonra bu cür iddiaları ehtiva edən məzmunu müəyyənləşdirmək və silmək üzərində işləyirik. Məsələn, yerli ekspertlərlə məsləhətlər çərçivəsində məzmundan zorakılıq hərəkətlərini, zorakılıq qurbanları və ya zorakılıq törədən şəxsləri, silah və ya hər bi avadanlıqları əks etdirən mediafaylları silə bilərik.
II. Sağlamlıq haqqında zərərli yanlış məlumat
Biz ictimai sağlamlıq və təhlükəsizliyə birbaşa zərər verə biləcək sağlamlıq haqqında yanlış məlumatları müəyyən etmək üçün aparıcı səhiyyə təşkilatlarının məsləhətlərindən faydalanırıq. Sağlamlıq haqqında aşağıdakı zərərli yanlış məlumatları silirik:
  • Peyvəndlər haqqında yanlış məlumat. Səhiyyə orqanları məlumatın yanlış olduğu və insanların peyvənddən imtina etməsinə səbəb ola biləcəyi nəticəsinə gəldikdə peyvəndlər haqqında yanlış məlumatı silirik. Bu məlumatlara daxildir:
    • Peyvəndlər autizmə səbəb olur (Məs., "Hazırda bu qədər uşaqda autizm olması peyvəndləşdirilmənin artması ilə əlaqədardır.")
    • Peyvəndlər qəfil körpə ölümü sindromuna səbəb olur (Məs., "Peyvəndlərin qəfil körpə ölümü sindromuna səbəb olduğunu bilmirsiniz?")
    • Peyvəndlər insanı qorumalı olduqları xəstəliyə yoluxmağa səbəb olur, yaxud peyvənd olunan insanın bu xəstəliyə yoluxması ehtimalını artırır (Məs., "Peyvənd olunmaq bu xəstəliyə yoluxmaq ehtimalını artırır, çünki xəstəliyə səbəb olan hissəciklər artıq bədəninizdə olur. Ehtiyatlı olun!")
    • Peyvəndlər və ya onların tərkibi ölümcül, toksik, zəhərli, zərərli və ya təhlükəlidir (Məs., "Bədəninə zəhər yeritməkdən qorxmursansa, əlbəttə, peyvənd oluna bilərsən.")
    • Təbii immunitet peyvəndin yaratdığı immunitetdən daha təhlükəsizdir (Məs., "Peyvənd olunmaq əvəzinə, xəstəliyi keçirmək daha təhlükəsizdir.")
    • Bu, tibbi göstərişlə olsa belə, qısa müddətdə bir neçə peyvəndin olunması təhlükəlidir (Məs., "Heç vaxt eyni zamanda birdən çox peyvəndin vurulmasına imkan verməyin, həkimləriniz nə deyir-desin, bu təhlükəlidir!")
    • Peyvəndlər insanı qorumalı olduqları xəstəliyin qarşısını almaq üçün effektiv deyil. Bununla belə, COVID-19, qrip və malyariya əleyhinə peyvəndlər haqqında bu peyvəndlərin bu viruslara yoluxmanın qarşısını almaqda effektiv olmaması haqqında iddiaları silmirik. (Məs., Silinir - "Poliomielit peyvəndi bu xəstəliyə yoluxmağınızın qarşısını almaq üçün heç nə etmir"; Silinir - "Əslində peyvəndlər xəstəliyə yoluxmağınızın qarşısını almaq üçün heç nə etmir"; İcazə verilir - "Peyvənd COVID-19-a yoluxmağınıza mane olmur, ona görə də sosial məsafə saxlamalı və başqa insanların yanında maska taxmalısınız.")
    • Qızılcaya yoluxmaq ölümə səbəb olmur (əlavə məlumat və/və ya kontekst lazımdır) (Məs., "Qızılcaya yoluxmaqdan qorxmayın, ondan heç kim ölmür.")
    • C vitamini əleyhinə peyvəndin mövcud olduğu xəstəliklərin qarşısını almaq üçün peyvəndlər qədər effektivdir.
  • İctimai səhiyyə ilə bağlı fövqəladə hallar zamanı sağlamlıq haqqında yanlış məlumat. İctimai səhiyyə ilə bağlı fövqəladə hallar zamanı səhiyyə orqanları məlumatın yanlış olması və fiziki zərər verilməsi riskinin yaranmasına birbaşa təsir edə biləcəyi, o cümlədən insanların zərərli xəstəliyə yoluxması və ya onu yayması, yaxud xəstəliklə əlaqədar peyvənddən imtina etməsi riskini yaratması nəticəsinə gəldikdə yanlış məlumatları silirik. İctimai səhiyyə ilə bağlı fövqəladə halları qlobal və yerli səhiyyə orqanları ilə birlikdə müəyyən edirik.
  • Sağlamlıqla bağlı problemlərin zərər verən möcüzəli müalicəsinin təşviq və ya müdafiə edilməsi. Bunlara sağlamlıq kontekstində tövsiyə olunan müalicənin birbaşa ciddi xəsarət və ya ölüm riskinə səbəb ola biləcəyi və müalicənin sağlamlıq üçün qanuni əsasının olmadığı müalicələr daxildir (məsələn: ağardıcı, dezinfeksiyaedici, qara məlhəm, kaustik soda).
III. Seçki və ya əhalinin siyahıya alınması prosesinə müdaxilə
Seçki və əhalinin siyahıya alınmasının şəffaflığını təşviq etmək məqsədilə insanların bu proseslərdə iştirak etməsi imkanına müdaxilə edə biləcək yanlış məlumatları silirik. Bu məlumatlara aşağıdakılar aiddir:
  • Seçki, seçicilərin qeydiyyatdan keçməsi və ya əhalinin siyahıya alınmasında iştirakla bağlı tarixlər, yerlər, vaxtlar və metodlar haqqında yanlış məlumat.
  • Kimin səs verə biləcəyi, səsvermə şərtləri, səsin sayılıb-sayılmayacağı, səs vermək üçün hansı məlumat və/yaxud materialların təmin edilməli olduğu haqqında yanlış məlumat.
  • Namizədin seçkilərdə iştirak etməsi haqqında yanlış məlumat.
  • Əhalinin siyahıya alınmasında kimin iştirak edə biləcəyi və iştirak etmək üçün hansı məlumat və materialların təqdim edilməli olduğu haqqında yanlış məlumat.
  • Dövlətin əhalinin siyahıya alınmasında iştirakı, o cümlədən müvafiq hallarda şəxsin siyahıya alınan məlumatlarının digər (siyahıya almanı həyata keçirməyən) dövlət agentliyi ilə paylaşılacağı haqqında yanlış məlumat.
  • ABŞ İmmiqrasiya və Gömrük Polisinin (ICE) səsvermə məntəqəsində olmasını irəli sürən əsli olmayan və ya yoxlanmamış iddia.
  • Səsvermə prosesində iştirak edən insanların COVID-19-a (və ya digər yoluxucu xəstəliyə) yoluxması haqqında aşkar yanlış iddialar.
  • Seçki idarəsi tərəfindən təsdiqə əsasən ABŞ səsvermə məntəqəsində səsverməni qeyri-mümkün hala gətirən cari şərait haqqında əsli olmayan iddialar.
Seçkilər zamanı zorakılıq çağırışları, qanunsuz iştirakın təşviq edilməsi və koordinasiya edilmiş müdaxilələrin edilməsi çağırışlarını əhatə edən əlavə siyasətlərimiz var və bu siyasətlər İcma standartlarımızın digər bölmələrində təqdim olunub.
Aşağıdakı məzmun üçün məlumatlandırıcı etiket daxil edirik:
Redaktə edilmiş mediafayllar
Mediafayllar müxtəlif üsullarla redaktə edilə bilər. Əksər hallarda bu dəyişikliklər məzmunun kəsilməsi və ya məzmunun daha yaxşı təqdim edilməsi üçün qısaldılması və ya ona musiqi əlavə edilməsi kimi zərərsiz xarakter daşıyır. Digər redaktə aşkar nəzərə çarpmaya və yanıldıcı ola bilər.
  • Rəqəmsal şəkildə yaradılmış və ya dəyişdirilmiş yanıldıcı ola biləcək məzmun. Başqa şəkildə İcma standartlarını pozmayan məzmun rəqəmsal şəkildə yaradılmış və ya dəyişdirilmiş real təsvir, yaxud video və ya audioyazı olduğu və hər kəs üçün əhəmiyyəti olan məsələdə ictimaiyyəti maddi cəhətdən aldatma baxımından xüsusilə yüksək risk yaratdığı təqdirdə məzmunun üzündə məlumatlandırıcı etiket yerləşdirə və ya reklam kimi təqdim edilmiş məzmunu rədd edə bilərik.
İstifadəçi təcrübələri
İcma standartlarının tətbiq edilməsinin Facebook-dakı insanlar üçün necə görünməsinə dair bəzi nümunələrə baxın: Facebook-da olmamalı olduğunu düşündüyünüz nədənsə şikayət etmək, sizə İcma standartlarımızı pozduğunuzun deyilməsi və müəyyən məzmunun üzərində xəbərdarlıq ekranı görmək necədir.
Qeyd: Biz hər zaman özümüzü təkmilləşdiririk, ona görə də burada gördükləriniz hazırda istifadə etdiyimiz metodlardan cüzi şəkildə fərqlənə bilər.
İSTİFADƏÇİ TƏCRÜBƏSİ
Şikayət etmək
İSTİFADƏÇİ TƏCRÜBƏSİ
Şikayətin edilməsindən sonra kommunikasiya
İSTİFADƏÇİ TƏCRÜBƏSİ
Məzmunun silinməsi
İSTİFADƏÇİ TƏCRÜBƏSİ
Xəbərdarlıq ekranları
Siyasətlərin tətbiq edilməsi
Bütün dünyada Facebook-da olan hər kəs üçün eyni siyasətləri tətbiq edirik.
Dəyərləndirmə komandaları
15 000-dən artıq dəyərləndirmə mütəxəssisindən ibarət qlobal komandamız hər gün Facebook-da insanların təhlükəsizliyini təmin etmək üçün çalışır.
Maraqlı tərəflərin iştirakı
Kənardan cəlb edilmiş ekspertlər, akademiklər, QHT-lər və siyasətçilər Facebook İcma Standartlarının formalaşdırılmasına kömək edirlər.
Yanlış məlumatla bağlı kömək alın
Facebook-da İcma standartlarına zidd olan nə isə gördüyünüz halda nə edə biləcəyinizi öyrənin.
Yardım mərkəzimizə daxil olun