የጥላቻ ምግባር

የፖሊሲ ዝርዝሮች
የተጠቃሚ ተሞክሮዎች
ውሂብ

የፖሊሲ ዝርዝሮች

መዝገብ ይቀይሩ
የፖሊሲ ምክንያት
ሰዎች በማንነታቸው ላይ በመመስረት ጥቃት እንዳልተሰነዘረባቸው በሚሰማቸው ጊዜ ድምፃቸውን እንደሚጠቀሙ እና በበለጠ ነፃነት እንደሚገናኙ እናምናለን። Facebook፣ Instagram፣ ወይም Threads ላይ የጥላቻ ድርጊቶችን የማንፈቅደው ለዚህ ነው።
እኛ የጥላቻ ምግባርን - ከፅንሰ-ሀሳቦች ወይም ተቋማት ይልቅ - የተጠበቁ ባህሪያቶች (protected characteristics, PCs) ብለን በምንጠራው ዘር፣ ብሔር፣ ብሄራዊ ማንነት፣ አካል ጉዳተኝነት፣ ሃይማኖታዊ ግንኙነት፣ ጎሳ፣ ወሲባዊ ባህሪ፣ ጾታ፣ የፆታ ማንነት እና አሳሳቢ በሽታ ላይ በመመስረት በሰዎች ላይ የሚፈጸም ቀጥተኛ ጥቃት ብለን ነው የምንገልጸው ። በተጨማሪ፣ ከሌላ ጥበቃ የሚደረግለት ባህሪ ጋር ሲጣቀስ ዕድሜን እንደ የተጠበቀ ባህሪ እንቆጥረዋለን። እንዲሁም ጥገኝነት የተሰጣቸዉን፣ ስደተኞችን፣ ፍልሰተኞች እና ጥገኝነት ፈላጊዎችን በጣም ከባድ ከሆኑ ጥቃቶች እንጠብቃለን (ደረጃ 1 ከታች)፣ ነገር ግን በስደተኞች ፖሊሲዎች ላይ አስተያየት እና ትችትን እንፈቅዳለን። በተመሳሳይ፣ ለማይጠበቁ ባህሪዎች ለምሳሌ እንደ ሥራ፣ ጥበቃ ከሚደረግለት መለያ ባህሪይ ጋር ሲጣቀሱ፣ አንዳንድ ጥበቃዎችን እናቀርባለን። አንዳንድ ጊዜ፣ እንደየአካባቢው ሁኔታ፣ የተወሰኑ ቃላትን ወይም ሀረጎችን ለተጠበቁ ባህሪያት በተደጋጋሚ ጥቅም ላይ እንደሚውሉ ተኪዎች አድርገን እንወስዳቸዋለን።
ሰብአዊነት የጎደላቸው ንግግሮችን፣ የከባድ ብልግና ወይም የወንጀል ክሶችን እና ስድብን እናስወግዳለን። እንዲሁም ጎጂ የሆኑ አስተሳሰቦችን እናስወግዳለን፣ ይህም በታሪክ የተወሰኑ ቡድኖችን ለማጥቃት፣ ለማሸማቀቅ ወይም ለማግለል ያገለገሉ እና ብዙ ጊዜ ከመስመር ውጭ ጥቃት ጋር የተቆራኙ ንጽጽሮችን ሰብአዊነትን የሚያጎድፍ ንፅፅር ብለን እንገልፃለን። በመጨረሻም፣ በተጠበቁ ባህሪያት ላይ ተመስርተው ሰዎችን ዒላማ በሚያደርግበት ጊዜ ከባድ ስድቦችን፣ የንቀት ወይም የጥላቻ መግለጫዎችን፣ እርግማንን እና የመገለል ወይም የመለያየት ጥሪዎችን እናስወግዳለን። ከዚህ በታች የተገለፀውን ይህንን ንግግር በሁለት የክብደት ደረጃዎች እንከፍለዋለን።
ንግግሩን ለማውገዝ ወይም ሪፖርት ለማድረግ ሰዎች አንዳንድ ጊዜ ስድብን ወይም የሌላ ሰውን ንግግር ያካተቱ ይዘቶችን እንደሚያጋሩ እንገነዘባለን። በሌሎች ሁኔታዎች፣ ስድብን ጨምሮ፣ በሌላ መልኩ መስፈርቶቻችንን ሊጥሱ የሚችሉ ንግግሮች እራስን በማጣቀሻነት ወይም በማበረታታት ጥቅም ላይ ይውላሉ። ከዚህ በታች የተገለፀውን ይህን ንግግር በሁለት የክብደት ደረጃዎች እንለየዋለን። ዓላማው ግልጽ ካልሆነ፣ ይዘቱን ልናስወግደው እንችላለን።
ሰዎች አንዳንድ ጊዜ በጾታ ወይም በጾታ የተገደቡ ቦታዎችን ማግኘት ሲወያዩ ወሲብ- ወይም ጾታ-አግላይ ቋንቋን ይጠቀማሉ፣ እንደ መታጠቢያ ቤቶች፣ የተወሰኑ ትምህርት ቤቶች፣ ልዩ ወታደራዊ፣ የሕግ አስከባሪዎች፣ ወይም የማስተማር ሚናዎች፣ እና የጤና ወይም የድጋፍ ቡድኖች። በሌላ ጊዜ፣ እንደ ትራንስጀንደር መብቶች፣ ኢሚግሬሽን ወይም ግብረ ሰዶማዊነት ያሉ ፖለቲካዊ ወይም ሃይማኖታዊ ጉዳዮችን ሲያወሩ ጎጂ ቋንቋ ሊጠቀሙ ወይም ሌሎችን ሊያገሉ ይፈልጋሉ። አንዳንድ ጊዜ ሰዎች መለያየት ውስጥ ሲሆኑ ስለ አንድ ጾታ መጥፎ ቃላትን ይጠቀማሉ። የእኛ ፖሊሲዎች ለእነዚህ የንግግር ዓይነቶች ቦታ ለመስጠት የተነደፉ ናቸው።
የሚከተሉትን አይለጥፉ፦
እርከን 1
አንድን ሰው ወይም ቡድን (አመጽ ወይም ጾታዊ ወንጀሎችን ከፈጸሙ ወይም የቡድኑን ከግማሽ በታች ከሚወክሉ በስተቀር) በጽሁፍም ሆነ በምስል ያነጣጠረ ይዘት የሚከተሉትን ያካትታል፡-
  • ሰዎችን ከእንስሳት፣ ጀርሞች፣ ወይም ሌላ ሰው ካልሆኑ የሕይወት ዓይነቶች ጋር የሚያወዳድር ሰብአዊነት የጎደለው ቋንቋ፣ የሚከተሉትን ጨምሮ፡-
    • ነፍሳት (በረሮዎች፣ አንበጣዎች ጨምሮ ግን በእነዚህ ብቻ ያልተገደበ)
    • በባህል ረገድ ዝቅተኛ እንደሆኑ የሚታሰቡ በአጠቃላይ እንስሳት ወይም የተወሰኑ የእንስሳት ዓይነቶች (እነዚህን ጨምሮ ግን በእነዚህ ብቻ አይገደብም፦ ጥቁር ሰዎችንና ጦጣዎችን ወይም ጦጣ-መሰል ፍጡራን፤ ይሁዳውያንን እና አይጦችን፤ የሙስሊም ሰዎች እና አሳማዎች፤ የሜክሲኮ ሰዎች እና ትሎች)
    • ተህዋሲያን፣ ቫይረሶች ወይም ማይክሮቦች
    • ዝቅ ያለ ሰብአዊነት (እነዚህን ጨምሮ ግን በእነዚህ ብቻ ያልተገደበ፦ አረመኔዎች፣ ሰይጣኖች፣ ጭራቆች)
  • የከባድ ብልግና እና የወንጀል ክሶች፡-
    • ወሲባዊ አዳኞች እና አሳዳጊዎች(እነዚህን ጨምሮ ግን በእነዚህ ብቻ ያልተገደበ፦ ሙስሊም ሰዎች ከፍየሎች ወይም ከአሳማዎች ጋር የግብረ ሥጋ ግንኙነት እየፈእየጸሙ)
    • ጠበኛ ወንጀለኞች (እነዚህን ጨምሮ ግን በእነዚህ ብቻ ያልተገደበ፦ አሸባሪዎች፣ ነፍሰ ገዳዮች)
  • ለሚከተሉት ጉዳቶች ጥሪዎች እና ምኞቶች (ከባድ ወይም የተለዩ ዛቻዎች እና የአመፅ ጥሪዎች በአመጽ እና ማነቃቂያ ፖሊሲያችን የተሸፈኑ መሆናቸውን ልብ ይበሉ)፦
    • በበሽታ እንዲያዝ መመኘት
    • የተፈጥሮ አደጋን እንዲገጥመው መመኘት
    • በራሱላይ ጉዳት እንዲያደርስ ወይም ራሱን እንዲያጠፋ ጥሪጠ ማቅረብ
    • እንዴት እና በማን እንደሚከሰት ሳይዘረዝር የአንድ ሰው ሞት መፈለግ።
    • ድንገተኛ አደጋ ወይም አካላዊ ጉዳት እንዲደርስ መመኘት፣ የትኛውም አጥፊ ወይም አምላክ እንደሆነ አድርጎ መቁጠር
  • እንደ ብላክፌስ ካሉ ማስፈራራት ወይም ብጥብጥ ጋር በታሪክ የተቆራኙ ጎጂ አመለካከቶች፤ የሆሎኮስት መካድ፤ የይሁዲ ሰዎች የገንዘብ፣ የፖለቲካ ወይም የሚዲያ ተቋማትን ይቆጣጠራሉ ማለት፤ ዳሊቶች ዝቅተኛ የጉልበት ሠራተኞች እንደሆኑ መጥቀስ፤ እና ጥቁር ሰዎችን ከእርሻ መሳሪያዎች ጋር ማወዳደር።
  • እውነተኛ ሰው ምስል ላይ ባይኖርበትም እንኳ፣ በጥላቻ ወንጀሎች ጽንሰ-ሀሳብ፣ ኹነቶች ወይም ሰለባዎች መሳለቅ።
  • በሽታ ባለባቸው ወይም ባጋጠማቸው ሰዎች ማሾፍ።
  • ስድብ ያለባቸውን ሰዎች የሚገልጽ ወይም በአሉታዊ መልኩ የሚያነጣጥር ይዘት። ስድቦች በተፈጥሯቸው በሰዎች ላይ የመገለል እና የማስፈራራት ድባብ የሚፈጥሩ ቃላቶች ተብለው ይገለፃሉ፣ ምክንያቱም እነዚህ ቃላት ብዙውን ጊዜ ከታሪካዊ አድልዎ፣ ጭቆና እና ጥቃት ጋር የተሳሰሩ ናቸው።
እርከን 2
አንድን ሰው ወይም ቡድን በተጠበቁ ባህሪያቸው(ዎች) (በፅሁፍ ወይም በምስል መልክ) መሰረት ያደረገ ይዘት፡-
  • ሰዎችን የማግለል ወይም የመለያየት ድጋፍ ወይም ፍላጎትን መግለጽ እንደሚከተለው ይገለጻል፡-
    • አጠቃላይ ማግለል፣ ይህም ማለት አጠቃላይ ማግለል ወይም መለያየትን መጥራት ማለት ነው፣ ለምሳሌ “X አይፈቀድም!”
    • የፖለቲካ መገለል ማለት ሰዎች በፖለቲካ ውስጥ እንዲሳተፉ አለመፍቀድ ወይም ለእስር ቤት መሟገት ወይም የፖለቲካ መብታቸውን መንጠቅ ማለት ነው።
    • ኢኮኖሚያዊ ማግለል፣ ይህም ማለት የኢኮኖሚ ባለቤትነት ተደራሽነትን መከልከል እና በስራ ገበያ ላይ የመሳተፍ መብትን መገደብ ማለት ነው። በጾታ ላይ ለተመሰረቱ የውትድርና፣ የሕግ አስከባሪ አካላት እና የማስተማር ስራዎች ውስንነቶችን የሚከራከር ይዘትን እንፈቅዳለን። እንዲሁም በፆታዊ ዝንባሌ ላይ የተመሰረተ ተመሳሳይ ይዘት እንፈቅዳለን፣ ይዘቱ በሃይማኖታዊ እምነቶች ላይ የተመሰረተ ከሆነ።
    • ማህበራዊ መገለል ማለት ሰዎች ቦታዎችን (አካላዊ እና መስመር ላይ) እና ማህበራዊ አገልግሎቶችን እንዳይደርሱ መከልከል ማለት ነው። ይህ እንደ መጸዳጃ ቤት፣ የስፖርት ቡድኖች፣ የጤና አገልግሎቶች እና አንዳንድ ትምህርት ቤቶች ያሉ በጾታ ወይም በጾታ ከተከለከሉ አካባቢዎች ወሲብን ወይም ጾታን መሰረት ያደረገ መገለልን ይጨምራል።
  • ስድብ ስለ፡-
    • በባህሪ ላይ የሚሰነዘር ስድብ ፈሪ፣ ሐቀኝነት የጎደለው፣ ወንጀለኛ፣ ወይም ከጾታ ጋር በተያያዘ ተገቢ ያልሆነ ባህሪ ማሳየትን ሊያካትት ይችላል ግን በእነዚህ ብቻ ያልተገደበ።
    • ስለ አእምሮአዊ ባህሪያት የሚሰነዘር ስድብ ሞኝ ነኝ ማለትን፣ የአንድን ሰው የማሰብ ችሎታ መጠየቅ ወይም በቡድኖች መካከል መሠረተ ቢስ ንጽጽር ማድረግን ሊያካትት ይችላልን ግን በእነዚህ ብቻ ያልተገደበ። ከሥርዓተ-ፆታ ወይም ከጾታዊ ዝንባሌ ጋር በሚዛመዱበት ጊዜ ስለአእምሮ ሕመም ወይም ያልተለመደ ባህሪይ የይገባኛል ጥያቄዎችን እንቀበላለን፣ በተለይም ስለ ትራንስጀንደር ጉዳዮች እና ግብረ ሰዶማዊነት በሚደረጉ ውይይቶች፣ እንዲሁም እንደ “አስገራሚ” ያሉ የቃላት አጠቃቀሞች።
    • ሌሎች ስድቦች ዋጋ ቢስ፣ የማይጠቅሙ፣ አስቀያሚ ወይም ቆሻሻ ናቸው የሚሉትን ሊያካትቱ ይችላሉ፣ ግን በእነዚህ ብቻ ያልተገደበ።
  • አንድ ሰው እንዳሳመምዎት የሚጠቁሙ አገላለጾች እንደ "እንዳስመልስ አደረከኝ" ያሉ ሀረጎችን ሊያካትቱ ይችላሉ፣ ግን በእነዚህ ብቻ ያልተገደበ።
  • ኢላማ ያደረገ እርግማን፣ ፍቅረኞች በሚጣሉበት ሁኔታ ሊፈጠሩ ከሚችሉት አንዳንድ ጾታ-መሰረት ያደረገ እርግማንን ሳይጨምር እንደሚከተሉት የሚገለጽ፦
    • ያነጣጠሩ የ"ፉክ" አጠቃቀሞች ወይም ለመሳደብ የታቀዱ ልዩነቶቹ እንደ "[የተጠበቀው ባህሪውን] ፉክ!" እነዚህ አገላለጾች ብዙውን ጊዜ ለማነሳሳት ወይም ለማዋረድ የታሰቡ ናቸው።
    • በፆታዊ እንቅስቃሴ መሳተፍን ወይም ከብልት፣ ፊንጢጣ፣ ሰገራ ወይም ሽንት ጋር ንክኪን የሚጠይቁ ቃላት ወይም ሀረጎች፣ የሚከተሉትን ጨምሮ ግን በእነዚህ ብቻ ያልተገደበ፦ ቁላዬን ምጠጥ፣ ቂጤን ሳም፣ አር ብላ።
ለሚከተሉት የማህበረሰብ ደንቦች፣ ተግባራዊ ለማድረግ ተጨማሪ መረጃ እና/ወይም አውድ እንፈልጋለን፦
የሚከተሉትን አይለጥፉ፦
  • የሰዎችን ወሲባዊ ዝንባሌ ወይም የጾታ ማንነት ለመቀየር ያለሙ ምርቶችን እና አገልግሎቶችን በግልጽ የሚያቀርብ ወይም ለማቅረብ ጥያቄ የሚያቀርብ ይዘት።
  • ጥበቃ ከሚደረግላቸው ባህሪያት ጋር የሚዛመዱ ንድፈ-ሀሳቦች፣ ተቋማት፣ ሀሳቦች፣ እምነቶች የሚያጠቃ ይዘት፣ እነዚህም ጥበቃ ከሚደረግላቸው ባህሪያት ጋር የሚዛመዱ ሰዎች ላይ የማይቀር አካላዊ ጉዳት፣ ማስፈራሪያ ወይም አድልዎ የማስከተል ዕድል አላቸው። በይዘቱ ውስጥ የጉዳት ስጋት መኖር አለመኖሩን ለማወቅ Meta ብዙ ምልክቶችን ይመለከታል። እነዚህ የሚከተሉትን እና ሌሎችን ያካትታሉ፦ አይቀሬ ጥቃት ወይም ማስፈራሪያ የሚያጭር ይዘት፤ እንደ ምርጫ ወይም በመካሄድ ላይ ያለ ግጭት ያለ የተፋፋመ ውጥረት ጊዜ ያለ እንደሆነ፤ እንዲሁም ኢላማ የተደረገው ጥበቃ የሚደረግለት ቡድን ላይ በቅርቡ የተፈጸመ ጥቃት ያለ እንደሆነ። አንዳንድ አጋጣሚዎች ላይ፣ ተናጋሪው ታዋቂ ሰው ነው ወይስ ስልጣን ያለው ሰው ነው የሚለውንም ልንመለከት እንችላለን።
በአንዳንድ ሁኔታዎች፣ ይዘቱ የምጸት መሆኑ ሲታወቅ የማህበረሰብ ደንቦችን ሊጥስ የሚችል ይዘትን እንፈቅዳለን። ይዘቱ የሚፈቀደው፣ የሚጥሱት የይዘቱ ክፍሎች ለማሳቅ የታሰቡ ከሆነ ወይም የሆነ ነገርን ወይም ሌላ ሰው ላይ ለመሳለቅ ወይም ለመተቸት የታሰቡ ከሆነ ብቻ ነው።
ማሳሰቢያ፡ እርስዎ የአውሮፓ ህብረት ተጠቃሚ ከሆኑ እና በአገርዎ ውስጥ የጥላቻ ንግግር ህግን ይጥሳል ብለው የሚያምኑትን ይዘት እየተመለከቱ ከሆነ፣ በFacebook ወይም Instagram ላይ ህጋዊ የማስወገድ ጥያቄ ማቅረብ ይችላሉ።
የተጠቃሚ ተሞክሮዎች
Facebook ላይ ላሉ ሰዎች ደንብ ማስከበር ምን እንደሚመስል አንዳንድ ምሳሌዎችን ይመልከቱ፣ ለምሳሌ፦ Facebook ላይ መሆን የለበትም ብለው የሚያምኑትን የሆነ ነገር ሪፖርት ማድረግ፣ የማህበረሰብ ደንቦችን ጥሰዋል ተብሎ ሲነገርዎ እና የሆነ ይዘት ላይ የማስጠንቀቂያ ማያ ገጽ ማየት ምን እንደሚመስል።
ማስታወሻ፦ እኛ ሁልጊዜም በመሻሻል ላይ ነን፣ ስለዚህ እዚህ የሚያዩት ነገር አሁን ከምንጠቀምበት ነገር አንጻር ትንሽ ጊዜው ያለፈበት ሊሆን ይችላል።
የተጠቃሚ ተሞክሮ
ሪፖርት ማድረግ
የተጠቃሚ ተሞክሮ
የድህረ-ሪፖርት መረጃ ልውውጥ
የተጠቃሚ ተሞክሮ
የማስወገድ ተሞክሮ
የተጠቃሚ ተሞክሮ
የማስጠንቀቂያ ማያ ገጾች
ውሂብ
የቅርብ ጊዜውን የማህበረሰብ ደንቦች ማስፈጸሚያ ሪፖርት ይመልከቱ
ማስፈጸም
በዓለም ዙሪያ በFacebook ላይ ለሚገኝ ለእያንዳንዱ ሰው ተመሳሳይ ፖሊሲዎች አሉን።
የግምገማ ቡድኖች
በመላ ዓለም የሚገኙ ከ15,000 በላይ ገምጋሚዎችን ያቀፈ ቡድናችን Facebook ላይ የሚገኙ ሰዎችን ደህንነት ለማረጋገጥ በየቀኑ ስራዎችን ይሰራል።
የባለድርሻ ተሳትፎ
ውጫዊ ባለሙያዎች፣ ምሁራን፣ መንግስታዊ ያልሆኑ ድርጅቶች እና ፖሊሲ አውጪዎች የFacebook የማህበረሰብ ደንቦችን ለማሳወቅ ይረዳሉ።
ለጥላቻ ባህሪ ድጋፍ ያግኙ።
የማህበረሰብ ደንቦቻችንን የሚጻረር ነገር በFacebook ላይ ካዩ ምን ማድረግ እንደሚችሉ ይወቁ።
የእገዛ ማዕከላችንን ይጎብኙ